nieuws

Burgemeesters smeken om versoepelingen, maar het heeft geen zin: terrassen blijven dicht

Tegen de zin van een aantal burgemeesters in worden versoepelingen als het openen van terrassen waarschijnlijk met ten minste een week uitgesteld, zei demissionair minister Grapperhaus maandagavond na afloop van het Veiligheidsberaad. Aanvankelijk werden de burgemeesters niet gekend in dat besluit. ‘Nu is het een soort fait accompli.’

De terrassen blijven nog tot eind deze maand dicht. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
De terrassen blijven nog tot eind deze maand dicht.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘In parken in steden is het ongereguleerd. Mensen gaan daar op een hoop staan. Het is niet meer te handhaven, behalve met een waterkanon. Zo komen wij als burgemeesters op een agressieve manier tegenover onze bevolking te staan.’

Ahmed Aboutaleb (Rotterdam) zette maandagochtend in het Radio 1 Journaal het pleidooi van de burgemeesters van de vier grootste steden nog maar eens kracht bij. In de buitenruimte moet snel – vanaf volgende week – meer mogelijk worden, zo klonk hun ‘dringend appèl’.

Met frisse tegenzin schoof het demissionaire kabinet zondag de – overigens met potlood geschreven – datum van 21 april voor de ingang van versoepelingen die in het vooruitzicht waren gesteld (zoals de heropening van terrassen) met een week op, naar 28 april.

De verantwoording kwam niet onverwacht: de ziekenhuizen moeten nog steeds alle zeilen bijzetten. Het is ook niet voor het eerst dat het kabinet in de aandrang perspectief te bieden op datzelfde perspectief moet terugkomen.

Wel opvallend was de kennisgeving van de winstwaarschuwing: ditmaal niet via ‘een lek’, maar via een officiële mededeling van een woordvoerder na afloop van het Catshuisoverleg. Tot verbazing van onder meer Aboutaleb.

Was het tot op heden immers geen goed gebruik dat het kabinet voornemens eerst op maandag in het Veiligheidsberaad besprak met de 25 burgemeesters, in hun hoedanigheid als veiligheidsregiovoorzitters?

Chagrijn

‘Het was handiger geweest als het kabinet eerst met de burgemeesters had overlegd’, zegt ook burgemeester Pieter Broertjes van Hilversum. ‘Dan had je het volgens de regels van het spel gedaan. Nu is het een soort fait accompli. Daar is ook chagrijn over in het Veiligheidsberaad.’

Voorzitter Hubert Bruls staat de pers te woord na het Veiligheidsberaad. Beeld ANP
Voorzitter Hubert Bruls staat de pers te woord na het Veiligheidsberaad.Beeld ANP

De deur naar de onderhandelingsruimte werd nog voor de bijeenkomst van maandagmiddag 16.00 uur dichtgegooid. In twee dagen tijd een tweede keer terugkomen op een aankondiging, dat lijkt een brug te ver. Demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) zei het maandag voorafgaand aan het Veiligheidsberaad nog maar eens duidelijk. ‘De situatie is er epidemiologisch niet naar dat we het verantwoord kunnen doen.’

De burgemeesters zien zich ondertussen geconfronteerd met de ondankbare taak van de handhaving van beleid waar ze weinig over te zeggen hebben. Dat is onverminderd lastig. De politie heeft de afgelopen week 5.554 boetes uitgeschreven voor het overtreden van de avondklok. Afgelopen weekend beëindigde de politie 47 illegale feesten. Zeker als de lente gaat lonken, wordt het ondoenlijk om het volk in het gareel te houden, voorzien burgemeesters.

Tegelijk bestrijden lokale bestuurders de geschetste tegenstelling tussen ‘lekker de terrassen open’ en de grote druk op de ziekenhuizen – alsof de burgemeesters niets om dat laatste zouden geven.

Op een kluitje

‘Je moet het openen van de terrassen niet zien als een ingreep in het nadeel van de zorg’, zegt burgemeester Paul Depla. In ‘zijn’ stad Breda heeft 30 procent van de mensen geen tuin. ‘Als ze geen ruimte krijgen, dan zoeken ze die zelf. In parken en op pleinen krijg je dan een heleboel mensen op een kluitje.’

In die redeneertrant krijgen de burgemeesters bijval uit onverwachte hoek: de zorg. Onder anderen de directeur van het Amsterdamse ziekenhuis OLVG, Maurice van den Bosch, liet weten dat ‘beheerste openstelling van buitenruimte juist kan helpen om besmettingen te voorkomen’.

Niet dat de burgemeesters met één mond spreken, overigens. ‘Het is een beetje gek dat, als wij patiënten naar Duitsland overplaatsen, wij dan gaan versoepelen’, zei burgemeester Antoin Scholten van Venlo.

De proef op de som zal nu op z’n vroegst pas eind april kunnen worden genomen. Tot ongenoegen van de ongeduldige burgemeesters. ‘Laten we koers houden en die bocht nou een keer nemen’, zegt Broertjes. ‘De samenleving moet gewoon weer open, stapje voor stapje, beetje voor beetje.’

Die wens legt het voorlopig af tegen ‘indringende waarschuwingen’ van onder meer het Outbreak Management Team, waarop Grapperhaus zich maandagavond na afloop van het Veiligheidsberaad nogmaals beriep. Het openstellen van terrassen zou te veel mensen op de been brengen. Hij had in een ‘lastig gesprek’ goed geluisterd naar ‘de input’ van de burgemeesters, haastte hij zich te zeggen. Maar dat veranderde niets. ‘De teleurstelling begrijpen we. Maar de druk op ziekenhuizen is enorm.’

Het definitieve besluit volgt dinsdag. Maar het perspectief is dat ‘het perspectief’ nog even op zich laat wachten. Enige verzachting voor de bestuurlijke twist: terrasweer lijkt het op korte termijn niet te worden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden