Burgemeesters, het jaar 1759, Oosterbeek en meer

En dan willen we u ook nog wijzen op andere interessante, leerzame, vrolijk (of treurig) makende net verschenen titels.

Volgens de Amerikaanse politiek denker Benjamin Barber staan wereldnaties machteloos als het gaat om de grote problemen van deze tijd. De natiestaat is een struikelblok voor de democratie; steden moeten de macht overnemen, aangevoerd door hun burgemeesters. Voor Als burgemeesters zouden regeren - Haperende staten, opkomende steden (Nieuw Amsterdam, euro 24,95)- sprak Barber onder meer met de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan.


In 1667 en 1669 kregen de Lage Landen hoog bezoek uit Italië: prins Cosimo de' Medici, een van de rijkste mannen van Europa, reisde incognito, maar in het gezelschap van bedienden, koks, arts en lijfwacht, door de nog jonge republiek. De Florentijnse prins drukte Michiel de Ruyter de hand, ontmoette Rembrandt, Constantijn Huygens en Jan Swammerdam, en bezocht water- en stedebouwkundige bezienswaardigheden. Leden van zijn hofhouding maakten uitvoerige reisnotities, die nu zijn vertaald en gebundeld in Een Toscaanse prins bezoekt Nederland (Bas Lubberhuizen; euro 39,95), een ruimhartig geïllustreerd en door Lodewijk Wagenaar aanstekelijk toegelicht lees- en bladerboek.


Grensland van de Welshe auteur Raymond William (1921-1988) verscheen in 1960, en is nu vertaald door schrijver en hovenier Gerbrand Bakker (Cossee; euro 24,90). In deze roman keert docent Economische Geschiedenis Matthew Price terug van Londen naar zijn geboortedorp Glynmawr op het platteland. 'Je komt er via Gwenton. Ja, wat ze de poort naar Wales noemen. Ja, grensland.' Zijn vader heeft een hartaanval gehad, en ligt boven. Moeder onthaalt haar zoon op donker gerookte ham, gesneden brood en boter en een fles tarwebier.


Vanavond blijf ik op om een dief af te wachten 'al wordt het vijf uur in de morgen', is de opening van Bericht van een zakenman (Van Oorschot; euro 18,50; verschijnt vrijdag), de laatste roman van D. Hooijer (1939-2013). De eigenzinnige schrijfster leverde een persiflage af op de Vijftig Tinten-trilogie, aldus de uitgever, door het wel en wee van vier homoseksuele mannen te volgen: Peter Landsman die een open relatie heeft met Carl, de tapijthandelaar Reggy en diens vriend 'oom Ted'. De laatste wil geslagen worden door Peter, die hem met de blote hand ervan langs geeft. 'Moet ik je doodslaan, kwal?' (Pats.) 'Kwal is een verkeerd woord. Noem me etter, noem me tiran maar noem mij geen...' 'Kwal!'


Twee Franse soldaten die de Eerste Wereldoorlog hebben overleefd en blut zijn, smeden een slinks plan om veel geld te verdienen. Dat lukt Édouard en Albert, maar hun bedrog komt ook aan het licht, in Tot ziens daarboven (Xander; euro 22,50) van Pierre Lemaitre (1956), voorheen bekend als misdaadschrijver, die met zijn roman vorig jaar de Prix Goncourt won. Ruimhartig deelt de auteur achterin mee dat hij 'door het boek heen hier en daar wat ontleende' aan Émile Ajar, Honoré de Balzac, George Brassens, Kazuo Ishiguro, Marcel Proust, La Rouchefoucauld en enkele anderen. 'Ik hoop dat ze deze ontleningen beschouwen als een eerbewijs.' Vertaling Liesbeth van Nes.


Paul Frentrop, hoogleraar corporate governance & capital markets, betoogt in Het jaar 1759 - een doorsnede van de Verlichting (Prometheus; euro 19,95) dat in dit ene jaar het denken van de westerse mens blijvend veranderde. Een greep uit de volgens Frentrop cruciale voorvallen in deze twaalf maanden: een grote komeet verschijnt aan de hemel, precies zoals de sterrenkundige Edmond Halley jaren eerder had berekend; Voltaire publiceert zijn filosofische satire Candide; van Adam Smith verschijnt The Theory of Moral Sentiments. Klein smetje op het achterplat: Halley heeft daar de voornaam Robert gekregen.


Voor velen is Oosterbeek een villadorp aan de Veluwezoom zoals er wel meer zijn', schrijft journalist (en voormalig commentator van de Volkskrant) Willem de Bruin in de inleiding van zijn donderdag verschenen Je moet hier zijn geweest. Oosterbeek, Nederlands eerste kunstenaarskolonie (Atlas Contact, euro 24,99).


De Bruin schetst het andere Oosterbeek, het dorp dat in de 19de eeuw bekend stond als 'Nederlands Barbizon' - een verwijzing naar de beroemde kunstenaarskolonie ten zuiden van Parijs. Landschapschilders als Matthijs en Willem Maris, Anton Mauve en Paul Gabriël zijn wel-iswaar als vertegenwoordigers van de Haagsche School de geschiedenis ingegaan, maar hun roots lagen in Oosterbeek. Op dit nationale en huiselijke feest / Zijn wij naar Oosterbeek geweest; / En de waarheid is, dat het ons allen / Daar dan bijzonder best is bevallen, dichtte Piet Paaltjens op 18 juni 1870.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden