InterviewBurgemeester Paul Depla

Burgemeester Paul Depla: ‘Laat jongeren niet wegkwijnen achter hun pc’

‘Jongeren zijn de vergeten groep van de coronacrisis’, zegt de Bredase burgemeester Paul Depla. ‘Ze zitten in een fase van de wereld ontdekken, verliefd worden, nieuwe mensen ontmoeten. Maar dat wordt allemaal gedwarsboomd door de coronacrisis.’ Gemeenten moeten meer voor hen doen, vindt hij. 

Jongeren steken vuurwerk af en veroorzaken overlast in de Arnhemse wijk Geitenkamp.Beeld ANP

Depla is voorzitter van een werkgroep binnen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten die de sociale gevolgen van covid-19 voor jongeren in beeld heeft gebracht. Woensdag presenteert deze VNG-werkgroep haar bevindingen. ‘Het offer dat zij brengen is groot, terwijl het medische risico dat ze lopen klein is. En dan zijn ze ook nog eens de kop van Jut: het enige dat wij als ouderen doen, is boos worden omdat ze zich niet aan de coronaregels houden.’

Wat zijn de belangrijkste sociale gevolgen van de coronacrisis voor jongeren?

‘Het verlies van sociale contacten. Dat geldt natuurlijk voor iedereen, maar de jeugd krijgt de hoogste rekening gepresenteerd. Die zitten juist in de fase om nieuwe contacten te maken. Voor jongeren van alle leeftijden is dat belangrijk. Die moeten elkaar niet alleen online, maar juist ook offline, fysiek kunnen ontmoeten.

‘Veel ouderen die gestudeerd hebben zeggen: mijn studententijd was de leukste tijd van mijn leven. En wij kunnen makkelijk zeggen: ach, deze crisis duurt maar een jaar. Maar dat jaar krijgen die jongeren nooit meer terug. Dat wordt wel eens vergeten.

‘De coronacrisis leidt tot veel psychische problemen onder de jeugd: stress, vermoeidheid, depressie. Dat kan blijvende sporen trekken in het vertrouwen van jongeren in zichzelf en de samenleving.

‘Ten derde vormt het gebrek aan perspectief een groot probleem. Jongeren zijn hun baantje in de horeca kwijt en worden met hun contractjes ook elders als eersten op straat gezet. Ze kunnen hun school of stage niet gewoon afmaken, kunnen niet sporten, verliezen inkomsten. Geen voetbal, geen reizen, geen stage, geen feesten – het is geen vrolijke tijd voor jongeren.’

Burgemeester van Breda Paul Depla.

Dat is de analyse, wat zijn de oplossingen?

‘Veel gemeenten zijn al aan de slag gegaan met allerlei activiteiten voor jongeren. Wij komen niet met concrete oplossingen, maar doen vooral een oproep aan gemeenten: deel jullie ervaringen en leer van elkaar. Want we moeten voorkomen dat iedereen het wiel opnieuw gaat uitvinden. Wel adviseren we om in ieder geval vier zaken goed te regelen.

‘Zorg dat iedere jongere zijn schooltijd op een goede manier kan afronden. Dat wil zeggen met fysiek onderwijs, een volwaardig diploma en een relevante stage. Er is momenteel een tekort van 21 duizend stages in het mbo. Nu moeten leerlingen vaak hun opleiding afmaken zonder stage. Dat kan een belemmering zijn bij het zoeken naar een baan. Sta bijvoorbeeld uitgestelde stages toe. Ook fysiek onderwijs is belangrijk voor deze groep: de ontmoeting met anderen, de sociale interactie.

‘Ten tweede: voorkom eenzaamheid. Uit onderzoek blijkt dat 38 procent van de jongeren zich eenzaam voelt. Probeer contact te stimuleren, zowel online als offline. Jongeren kwijnen weg achter hun pc. Zorg dat hun mentale weerbaarheid groter wordt.

‘Regel ook dat jongeren meer ruimte krijgen om zich te ontspannen, zoals met sport of culturele activiteiten. Veel gemeenten zeggen: er kan helemaal niets. Maar veel kan wel. Ga sporthallen beter benutten, schakel buurtcoaches in. Noem het geen evenement, want dat mag niet. Maar je kan nog genoeg andere dingen organiseren, zeker voor jongeren onder de 18. Een voetbal- of basketbaltournooi in de sporthal, twee tegen twee. Of een Fifa-toernooitje, op laptops, maar wel bij elkaar. In Breda hadden we de summer vibes, nu organiseren we de winter chills, met allemaal kleinschalige activiteiten voor jongeren. Er zijn veel lokale voorbeelden, gemeenten kunnen van elkaar leren. Een groot feest of popconcert kan helaas niet, maar niet alles is verboden.

‘Ons vierde advies is: ga in gesprek met jongeren. Wat willen zij? Voorkom dat het hun alleen maar overkomt, geef ze de ruimte om zelf met initiatieven te komen. Studentenverenigingen hadden voor de introductie van het studiejaar best mooie voorbeelden bedacht. Zonde dat die met één pennestreek van tafel zijn gestreept. En let wel: er zijn verschillende groepen jongeren. Ga ook in gesprek met hen die zich afgewend hebben, boos en wantrouwig zijn.’

Al die initiatieven kosten geld. Wie gaat dat betalen?

‘Wij vragen het Rijk om een bedrag van 130 miljoen euro.’

Hoe kan worden voorkomen dat jongeren uit verveling gaan rellen tijdens de jaarwisseling?

‘We moeten niet denken dat de veiligheid het meest gediend is bij het verbieden van dingen. Dat werkt vaak averechts. Zie de vuurwerkoverlast van de afgelopen week. Organiseer activiteiten in december, voorkom dat ze andere dingen gaan doen. Ik vind het een te enge benadering om te stellen dat we ‘iets leuks’ moeten organiseren voor de jeugd om overlast met Oud en Nieuw te voorkomen. Dan maak je er meer een beheers- dan een sociaal vraagstuk van. Ons hoofddoel is het bieden van perspectief voor de jeugd, niet het voorkomen van overlast.

‘Een knalfeest organiseren voor jongeren met de jaarwisseling, dat gaat hem niet worden. Maar er zijn genoeg kleinschalige alternatieven op het gebied van sport, spel en cultuur.’

Vuurwerkterreur in meerdere steden. Is dit de voorbode voor de komende jaarwisseling?

De onlinehandel in cobra’s en andere harde knallers floreert. En dat komt door het vuurwerkverbod.

‘Het is een traditie’ en ‘je kunt niet alles verbieden’, zeggen de Nederlanders die het vuurwerkverbod negeren. In Baarle-Hertog (België) doen ze gretig inkopen.

Dan maar lekker carbidschieten met Oudjaar? Dringend advies aan de leken: ‘Doe het niet. Wees wijs.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden