Interview Pauline Krikke

Burgemeester Krikke: ‘Ik grijp voortaan in als er ’s nachts aan de brandstapels wordt gebouwd’

Burgemeester Pauline Krikke van Den Haag beleeft een rampzalige week. Eerst deed de rijksrecherche invallen bij twee van haar wethouders die worden verdacht van corruptie. Donderdag kwam daar een kritisch rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de geëscaleerde vreugdevuren van afgelopen nieuwjaarsnacht bij. Aan opstappen zegt ze desondanks niet te denken.

Burgemeester Krikke tijdens het debat in de gemeenteraad in Den Haag. Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Is het nog leuk om burgemeester te zijn?

‘Nou, het minste wat je ervan kunt zeggen is dat het interessante tijden zijn. Het geeft een hele nieuwe invulling aan never a dull moment.’

De reputatie van Den Haag heeft een knauw gekregen.

‘Het is natuurlijk verschrikkelijk wat er is gebeurd. Dat er een instap (Krikke vermijdt consequent het woord inval, red.) is bij twee wethouders uit je college, met zulke ernstige verdenkingen, dat doet iets met je. Met mij als mens, maar ook met de stad. De mensen die ik spreek zijn geschokt.’

Wat doet het met u als mens?

‘Het is bijzonder, als je zo nauw met mensen samenwerkt en zo’n instap komt. Ik werd op de ochtend van de instap om 7 uur gebeld, toen de actie gaande was. Ik was er van tevoren niet van op de hoogte. Het is heel akelig.’

Wat dacht u toen u dat telefoontje kreeg?

‘Het is een menselijk drama voor de wethouders. Daarbij stap ik nog niet in de schuldvraag, daarvoor moeten we het onderzoek van het landelijk parket afwachten. Maar menselijkerwijs is het akelig voor de wethouders.’

Het valt op dat u begint over het menselijk drama voor de wethouders zelf, terwijl het vooral een drama is voor de stad en voor de reputatie van zijn bestuur.

‘In Nederland is niemand schuldig tot hij is veroordeeld. Ik ben heel benieuwd waar het landelijk parket naar kijkt en welke dingen daar uitkomen. Vanwege de scheiding der machten word je daar als burgemeester niet in gekend. Ik heb een wethouder gesproken, dan zie je vooral ook een mens zitten. Natuurlijk gaat het dan over het menselijk drama. Maar ook voor de stad is dit heel vervelend om mee te maken.’

Als burgemeester gaat u over bestuurlijke integriteit. Er waren al langer signalen dat de wethouders te dicht op de ondernemers zaten. Vindt u dat u anders had moeten kijken naar integriteit binnen uw college?

‘We zijn met het college op collegeretraite gegaan om de verschillende kanten van integriteit te bekijken. Integriteit is niet alleen aan regels gebonden, het is ook iets dat je moet voelen en doorleven.’

Was er een aanleiding voor die collegeretraite?

‘Bij wel meer colleges waarvan ik voorzitter was spraken we over integriteit, omdat het iets is waar je het gezamenlijk over moet hebben. Ik was nog maar net burgemeester toen ik een heel groot cadeau kreeg van een chique winkel. Terwijl ik alleen maar een lint had doorgeknipt. Ik heb het cadeau nog op het podium teruggegeven en tegen degene die het me gaf gezegd: er is vast wel iemand die meer heeft gedaan aan deze opening dan ik, ik wil zo’n cadeau niet. Dat lijken kleine dingen, maar daar gaat integriteit ook over. Daar praat je over tijdens zo’n retraite. We hebben met het college samen gezeten om het echt te doorleven.’

Hoe kan het dan toch zo fout gaan?

‘Dan wacht ik toch echt het onderzoek af, al is dat een flauw antwoord. Het landelijk parket heeft zeer ernstige verdenkingen naar buiten gebracht. Maar wat het landelijk parket niet naar buiten heeft gebracht, is waar ze nou precies naar gaat kijken. Als er onoorbare dingen zijn gebeurd, dan heb ik er op dit moment geen weet van.’

Nu komt er ook nog eens een kritisch rapport van de OVV bij, waarin staat dat u onvoldoende heeft gedaan om escalatie van de vreugdevuren tijdens de afgelopen jaarwisseling te voorkomen. En dat terwijl u wist dat de bouwers zich niet aan de afspraken hielden. Was u bang?

‘Nee, ik ben niet bang voor de bouwers, ook niet geweest. We hadden een rapport waarin stond dat er twee gevaren waren aan die vreugdevuren: het omvallen van de stapel en het gevaar van hittestraling. Toen de stapels te hoog bleken heb ik de hekken eromheen wijder laten zetten, zodat die hittestraling minder op het publiek kwam en de stapel niet op mensen kon vallen.’

Wist u dat de bouwers diesel gebruikten?

‘Ik weet dat zo’n grote stapel niet met een lucifer aangaat. Maar ik ben ervan geschrokken dat in het OVV-rapport staat dat er hele vaten diesel op de stapels gezet zijn. De OVV zegt ook dat er verschillende redenen zijn voor het ontstaan van het vliegvuur. Ik geloof dan ook niet dat de bouwers dit effect wilden. Ze wonen zelf op Scheveningen, hun familie woont er.’

De OVV zegt ook: er was een jaar eerder ook al sprake van vliegvuur. Er was toen ook over geklaagd. Dat had de gemeente moeten onderzoeken.

‘Dat was een ander soort vliegvuur. Toen kwamen er vonken van de stapel af die over het strand schoten. Dit vliegvuur was vele malen groter. Het begon als sneeuw en werd hagel en daarna werden het brokstukken. Die stapel werd een vuurspuwende massa. Dat was echt iets anders.’

U wist van tevoren dat de stapel te hoog was en dat er ’s nachts stiekem was doorgebouwd. Toch greep u niet in.

‘Ik heb ’s nachts besloten om de ME er niet op te zetten omdat het strand dan donker is en de kans op letsel dan behoorlijk groot. Het zou te gevaarlijk zijn geweest. Maar denkt u nou zelf dat ik het, als ik had geweten dat dit ging gebeuren,  rustig door had laten gaan?’

De OVV zegt dat het nooit een geloofwaardig scenario is geweest om de vuren niet door te laten gaan.

‘Bij de traditie van deze vuren gaat het jaar na jaar eigenlijk net goed. En dan gaan we gewoon weer door. Eigenlijk kan je zeggen dat in Den Haag een blinde vlek ontstaan is voor het gevaar van deze stapels. De eerste keer dat ik die stapels zag, dacht ik ook: wow, die zijn wel heel hoog. Maar je stapt in een traditie. Ik denk dat de OVV ons nu een hele reële spiegel voorhoudt. Waarin ze zeggen: dit kan alleen nog maar met een vergunning. En wat ik daar ook bij zeg: dit kan alleen maar als we de vuren veel lager en kleiner in massa maken. Want ik wil nooit meer meemaken wat er het afgelopen jaar is gebeurd op Scheveningen.

‘Ik heb met een moeder gesproken die haar kindje boven had liggen slapen en die niet wist of ze dat kind wakker moest maken om naar buiten te gaan of binnen moest blijven. De angst die mensen gehad hebben, die komt zeker ook bij mij zeer binnen. Toch wil ik de traditie niet om zeep helpen. Die is te diep geworteld.’

U zegt traditie, u schrok van de hoogte van de stapel toen u die voor het eerst zag. Maar er zijn natuurlijk allerlei ambtenaren die hier jaarlijks mee van doen hebben. Die weten dat het steeds nét niet fout ging. Hadden die dan niet veel rigoureuzer moeten ingrijpen of u beter moeten adviseren?

‘Buiten kijf staat dat ik verantwoordelijk ben. Zo voel ik me ook.’

Maar u bent ook afhankelijk, van informatie bijvoorbeeld.

‘Nu we dit rapport hebben, ben ik ook echt van mening dat het alleen maar kan met een vergunning, waarmee je ook inspraak geeft aan de bewoners. Die kunnen de vergunning lezen, daar vragen over stellen, die kunnen bezwaar maken. En ik vind dat de stapels veel kleiner moeten zijn.’

De OVV concludeert dat het moeilijk is om harde afspraken te maken met de bouwers. Hoe gaat u garanderen dat die afspraken in de toekomst worden nageleefd?

‘Door te handhaven.’

Dus als u de volgende keer hoort dat er ’s nachts is doorgebouwd, gaat er wel worden ingegrepen?

‘Zeker.’

U neemt de verantwoordelijkheid voor de fouten op u, daarmee komt uw positie mogelijk ook in het geding.

‘Ik verwacht een kritisch raadsdebat over het OVV-rapport, dat ga ik met open vizier in.’

U gaat geen gehoor geven aan de oproep van Hart voor Den Haag / Groep de Mos, PVV en Stadspartij om te vertrekken?

‘Zo zit ik daar niet in.’

Onderzoeksraad: vaten diesel en veel te hoge vuurstapels in Scheveningen
De gemeente Den Haag en de brandweer hebben het risico van vliegvuur onderschat bij de vuurstapels van Scheveningen-Dorp en Duindorp. De bouwers van Scheveningen hebben tegen de afspraken in vaten diesel gebruikt. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid. De gemeente erkent de fouten en zal vreugdevuren in de toekomst aan strenge regels onderwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden