Burgemeester @JoseantonioJun doet alles via twitter

Reportage: digitale revolutie in Spaans dorp

1 politie-agent + Twitter = 4 politie-agenten. Het is een wet in het Spaanse dorp Jun waar de burgemeester in de ban is van Twitter. Alle contacten, zelfs de inspraak verloopt via het medium @JoseantonioJun. 'Dit voelt goed.'

José Antonio Rogríguez in zijn kantoor. Foto Samuel Aranda

Wat doet een Spanjaard als hij een kapotte straatlantaarn ziet? De burgemeester bellen. 'Je hebt ze meteen twintig minuten aan de lijn', verzucht de burgemeester van Jun. Gek wordt hij ervan. 'Het probleem van de Spanjaard is dat hij niet weet hoe hij moet klagen.'

Behalve dan in Jun, zo verkondigt de burgemeester. José Antonio Rodríguez bestuurt zijn dorp via Twitter. Bij een kapotte straatlantaarn twitteren de dorpsbewoners naar de gemeentelijke elektricien. Die gaat er direct op af en vervangt de lamp. Het record staat op 3 minuten en 33 seconden.

Digitale revolutie

De burgemeester is er trots op dat Jun, een dorp met 3.500 inwoners vlakbij Granada in het zuiden van Spanje, vooropgaat in de digitale revolutie. Midden in het dorp staat, als ware het een totempaal, een hemelsblauwe Twittervogel op een obelisk. Een enorme soortgenoot is aangebracht boven het burgemeestersbureau in het gemeentehuis.

Twee tweets zijn er nodig om een afspraak te maken met Rodríguez (@JoseantonioJun, 443.000 volgers). Hij ontvangt met zijn dikke jas nog aan. Het is maandagochtend en koud in zijn kantoor. De burgemeester doet verwoede pogingen zijn computer, een Apple, aan de praat te krijgen.

Dolgraag wil hij een onderzoek laten zien van het Massachusetts Institute of Technology, gefinancierd door Twitter zelf. Dat toont aan dat de inwoners inmiddels de gemeentereiniger, de elektricien en de politie-agent weten te vinden. 'De bureaucratie die Napoleon ons heeft gebracht breken we af', zegt Rodríguez. 'De mensen lossen problemen nu onderling op. We hebben hier een horizontale democratie.'

Het sterkste voorbeeld is dat van de politie. Nog niet zo lang geleden waren er in Jun vier politie-agenten. Nu is er nog één: Justo Ontiveros, die een volgactie onderbreekt om de nieuwe werkwijze uit te leggen, zijn kogelwerende vest nog aan. Alsof hij er een nieuwe collega bij heeft gekregen schrijft hij op: 1 politie-agent + Twitter = 4 politie-agenten. 'Ik doe min of meer hetzelfde als we vroeger deden met z'n vieren', zegt hij.

Dat komt zo, zegt Ontiveros (@PoliciaJUN, 3.680 volgers): 'Als je een oude auto hebt, en je vervangt elke dag een onderdeel, dan heb je uiteindelijk een nieuwe auto.' Kleine problemen worden in Jun niet meer groot. De agent wordt via Twitter veel eerder van irritaties op de hoogte gesteld dan toen hij nog in zijn patrouillewagen rondjes reed. 'De meeste mensen stappen niet graag naar het gemeentehuis', zegt hij. 'Maar via Twitter sturen ze me een privébericht dat verder niemand ziet. Over de auto van de buurman die voor hun uitrit staat, honden die hinderlijk blaffen, muziek die te hard staat. Ik kan het dan oplossen.'

Obelisk in Jun met de Twittervogel. Foto Samuel Aranda
Foto Samuel Aranda

Dichtbij

Het fijne van Twitter is, zegt Ontiveros, dat hij kan laten zien dat hij iets goeds heeft gedaan. 'De politie werkt natuurlijk bestraffend. Maar nu zien mensen ook wat ik oplos. Ik ben nabijer. Dat voelt goed.'

Het twitteren past bij Jun. De meeste inwoners werken in Granada, vijf kilometer verderop. Ze hebben overdag geen tijd om naar het gemeentehuis te gaan. Maar volgens Rodríguez kan ook Granada of Madrid met Twitter worden bestuurd. 'Je kunt steden gewoon opdelen in kleinere districten.' De politie van New York heeft al een voorbeeld genomen aan Jun, weet hij. 'Daar rijden politie-auto's nu rond met een twitternaam op hun nummerplaat.'

Het is een interessante gedachte dat Twitter de overheid dichterbij kan brengen, in een tijd waarin het vertrouwen in de politiek is gedaald tot onder het nulpunt. Dat geldt zeker ook in Spanje: het land wordt geplaagd door corruptieschandalen. Een gemeenteambtenaar in Jun schampert dat meer dan de helft van de Spaanse parlementariërs iets met corruptie te maken heeft. 'Dat soort vertegenwoordigers willen we niet.'

In Jun praten twitteraars mee tijdens de vergaderingen van de gemeenteraad. 'Ik heb laatst nog via Twitter gestemd over wat voor een glijbaan er moest komen', vertelt thuishulp Sonia Gómez (@sonygomez7415; 157 volgers). Een paar jaar geleden kon ze nog geen computer aanzetten. De gemeente gaf haar computerles.

Obelisk

Er zijn ook inwoners van Jun die minder te spreken zijn over het twitterenthousiasme van de burgemeester. 'Ik vind dat we er meer voor terug moeten krijgen', vindt Rogelio Palomino (@RogePalomino, 115 volgers), oppositieleider in de gemeenteraad van Jun. Hij wijst naar de obelisk met de Twittervogel. 'Dat is toch marketing? Waarom kan Twitter in ruil daarvoor niet elk schoolkind een computer geven?'

Het getwitter heeft Jun heus vooruitgeholpen, maar de burgemeester nog meer, vindt Palomino. 'Het heeft niet één baan opgeleverd', merkt hij op. Wel heeft de burgemeester zelf faam verworven in Spanje. Zijn collega's van Madrid en Barcelona zijn hem voorbij in het aantal volgers, maar dat heeft lang geduurd. 'Allemaal bots', volgens Rodríguez, 'geen echte mensen.' Hij opent Klout, een programma dat je invloed op internet meet, om zijn gelijk aan te tonen.


De burgemeester van Jun is inmiddels een grote speler in de landelijke politiek. Hij geldt bij zijn sociaal-democratische partij als een digitale goeroe. Nu Jun op eigen kracht draait, helpt hij de afgezette sociaal-democratische leider Pedro Sánchez. Die wil zich terugvechten naar het leiderschap van de partij.

Op zijn telefoon haalt hij een foto tevoorschijn: je ziet mensen in een kantoor, het is de Hillary-campagne, half september. Bedrukte gezichten. 'Ik zag toen al dat ze zou verliezen, door wat mensen zeiden op internet', verklaart Rodríguez. 'Op vragen geven mensen wenselijke antwoorden. Maar op internet spreken mensen de waarheid.'

Daar kan een politicus zijn voordeel mee doen. Zoals die keer dat Jun werd geteisterd door een wespenplaag. Het regende klachten op Twitter. Opeens stond er een ongediertebestrijder in de getroffen buurt. De buurtbewoners waren met stomheid geslagen. En hé, wat toevallig: het was net een week voor de verkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.