NieuwsHoorn

Burgemeester Hoorn wil ‘breed stadsgesprek’ over Jan Pieterszoon Coen

De gemeente Hoorn wil de discussie over Jan Pieterszoon Coen beslechten met een ‘breed stadsgesprek’. Burgemeester Jan Nieuwenburg zei dinsdag in de gemeenteraad uit te kijken naar een ‘betekenisvolle discussie’ over het standbeeld van de 17de-eeuwse VOC-gouverneur.

Burgemeester Jan Nieuwenburg spreekt tot de gemeenteraad naar aanleiding rellen Coen beeld.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het politieke antwoord op de betogingen voor- en tegen het beeld van Jan Pieterszoon Coen klonk dinsdag in de raadszaal vooral vrijblijvend. ‘Hoe we naar onze geschiedenis kijken, is altijd in beweging. We horen en zien allemaal de ontwikkelingen in binnen- en buitenland’, doelde Nieuwenburg op de beeldenstormen in allerlei landen tegen historische figuren met een koloniaal verleden in de publieke ruimte.

Ook in de West-Friese havenstad Hoorn resoneerden de stemmen voor en tegen Coen steeds luider en feller. De burgemeester kon hun dinsdag nog weinig duidelijkheid geven over de toekomst van het beeld, maar stelde graag met ze in gesprek te gaan. Nieuwenburg weet nog niet hoe hij dat maatschappelijke debat gaat vormgeven, daarvoor zal hij de zomer benutten. Met die boodschap haalde Nieuwenburg al vroeg de angel uit het raadsdebat; de gehele gemeenteraad schaarde zich achter de burgemeester.

De lokale GroenLinks-fractie was voornemens een motie in te dienen om het bronzen beeld te verhuizen van stadsplein de Roode Steen naar het nabijgelegen Westfries Museum. Fractievoorzitter Roy Drommel trok dat plan echter voortijdig in omdat hij zich kan vinden in het initiatief van de burgemeester.

Daarmee blijft het de vraag of Jan Pieterszoon Coen kan blijven staan op zijn 2,5 meter hoge sokkel in het stadscentrum. De afgelopen week zetten niet alleen activisten, maar ook verschillende historici hun vraagtekens bij het beeld. In 2011 plaatste de gemeente een voetnoot op zijn sokkel waarop Coens wandaden staan beschreven. 

Historicus Hanco Jürgens pleit voor een verhuizing. ‘Een plaquette met tekst op de sokkel is niet genoeg. Zonder deze context rest Coen een plaatsje in de museumtuin of misschien in de opbergkelder. Snel aan de slag dus Hoorn’, schreef hij op Twitter.

Vrijdag protesteerden voor- en tegenstanders van het bronzen standbeeld in het centrum van Hoorn. De gemeente had hen vooraf verboden op stadsplein de Roode Steen zelf te demonstreren; de ruimte op het plein was al toegezegd aan de horecaondernemers.

Aanvankelijk verliepen die betogingen vreedzaam, tot een groep van zo’n honderd jongeren het standbeeld wilde bestormen en ongeregeldheden uitbraken. De betogers gooiden met vuurwerk, stenen en terrasmeubilair richting de politie. Een agent en zijn paard raakten daarbij gewond. De Mobiele Eenheid moest de relschoppers terugdringen en de gemeente besloot de Roode Steen te laten ontruimen en de horeca te sluiten.

De politie hield twaalf verdachten aan. Recherche onderzoekt op basis van camerabeelden op en rond het plein of er meer relschoppers vervolgd moeten worden voor strafbare feiten. Volgens de politie moet dat onderzoek ook uitwijzen of de jongeren uitsluitend waren gekomen om te rellen, of een positie in het debat over Coen innamen.

De gemeente gaat uit van ‘enkele groepen die de demonstraties hebben misbruikt om te komen rellen’. ‘Dit had niets te maken met de vrijheid van meningsuiting’, zei burgemeester Nieuwenburg. ‘Als gemeentebestuur zullen we nooit luisteren naar mensen die geweld gebruiken. De dreiging die uitging van deze groepen heeft bij bewoners, ondernemers en bezoekers voor spannende en soms angstige momenten gezorgd. We zijn diep verontwaardigd en geschrokken.’

Lees ook

Demonstraties voor en tegen J.P. Coen: ‘Hoorn kijkt liever de andere kant op’
Hoorn en ‘onze boef’ Jan Pieterszoon Coen waren vrijdagavond even het centrum van de ‘foute mannen’-beeldenstorm die door Europa waart. Ruim tweehonderd demonstranten riepen op het standbeeld van de VOC-voorman in het stadshart te verplaatsen naar een museum. Een tegendemonstratie trok zo’n 25 mensen.

‘Onze Coen’ of ‘walgelijke genocidepleger’: Hoorn verdeeld over betwist standbeeld
Het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen in Hoorn staat ineens volop in de aandacht. Activisten willen er vrijdag demonstreren. Maar het plein is al vol. Met terrasjes. En beide kan niet op anderhalve meter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden