Burgemeester Breda: blusdeken Moerdijk was succes

DEN HAAG - De communicatie rond de brand bij Chemie-Pack was onvoldoende, erkent burgemeester Van der Velden van Breda. De blusdeken was wel een succes.

Van onze verslaggever John Wanders
null Beeld anp
Beeld anp

Niet eerder in zijn 22-jarige burgemeestersloopbaan maakte de PvdA'er Peter van der Velden (56) zo'n omvangrijke en complexe crisis mee als deze januarimaand bij Chemie-Pack in Moerdijk. 'In simulatiespellen oefenen we op dit soort situaties', zegt hij. 'Ik heb nu kunnen vaststellen dat de werkelijkheid vele malen heftiger en complexer is dan de oefeningen.'

Van der Velden is een geboren Brabander, een zoon van Bergen op Zoom. Sinds 2004 is hij de burgemeester van Breda. In zijn hoedanigheid van plaatsvervangend voorzitter van de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant geniet hij inmiddels landelijke bekendheid als leider van het team dat de crisis rond Chemie-Pack coördineert.

Wanneer hoorde u van de brand?
'Het was kwart over zeven 's avonds toen ik het nieuws via de televisie vernam. Ik dacht: zo, dat is een behoorlijke brand.'

Die woedde toen al vijf uur. Waarom werd u 's middags niet door uw staf geïnformeerd over deze crisis in uw veiligheidsregio?
'Dat is nadrukkelijk een van de punten voor het evaluatieonderzoek.'

Waarom heeft u, gezien de chemische brandlocatie en de omvang van het bedreigde gebied, niet meteen besloten de crisiscoördinatie naar u toe te halen?
'Omdat daar een ordentelijke procedure voor is. Rond tien voor acht die avond ontving ik het telefonische verzoek van mijn Moerdijkse collega Wim Denie om op te schalen naar GRIP 4 (hoogste alarmfase, red). Dat is het moment waarop ik de leiding van hem heb overgenomen.

'Ik heb daarna ook zeer nauw contact onderhouden met mijn Dordtse collega Arno Brok over de situatie onder de rookpluim in diens veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Dat was vooral van belang toen we besloten tot het leggen van een schuimdeken bij Chemie-Pack. De rook, die vanuit Moerdijk opsteeg naar hogere luchtlagen, zou zich als gevolg van die blusmaatregel op veel lagere hoogte kunnen verspreiden. We moesten wegen en bruggen afsluiten, sirenes laten afgaan, opdat bewoners binnen zouden blijven, met de ramen en deuren gesloten. De blusdeken was een succes. Rond middernacht ontvingen we het sein brand meester, waarna is afgeschaald naar GRIP 3.

'Ook daarna heb ik de vinger aan de pols gehouden. Ik heb nog veelvuldig contact gehad over de situatie met mijn collega in Moerdijk.'

Maar de algehele coördinatie kwam wel weer bij hem te liggen. Terwijl burgemeester Denie toen al een communicatieprobleem had met een verontruste bevolking. Waarom bleef u niet gewoon de baas toen u zag hoe hij worstelde met deze crisis?
'Omdat de effecten van de brand voor de regio Midden- en West-Brabant beheersbaar leken. En omdat het gemeentelijk beleidsteam van Moerdijk er op toegerust leek. Maar ik denk dat het duidelijk is dat ik op de derde dag van de crisis alsnog heb ingegrepen. Ik heb die vrijdag na de brand ongevraagd besloten de zaak naar mij toe te trekken en op te schalen naar GRIP 4. Omdat ik zag dat het in de communicatie niet goed ging. Maar ook vanwege het verontrustende rapport van het waterschap Brabantse Delta dat we die dag kregen, met daarin de eerste meetgegevens over het met gevaarlijke stoffen verontreinigde bluswater. Daarmee hadden we er na de brand zelf ineens een tweede incident bij gekregen.'

Hoeveel communicatiespecialisten kon u inzetten tijdens de crisis?
'Vanaf de derde dag van de crisis hadden we vijftien tot twintig communicatiedeskundigen tot onze beschikking, onder wie twee media-analisten. Hun werk heeft veel opgeleverd. Er is sowieso vanaf dag 1 van deze crisis door een hele hoop mensen dagenlang keihard gewerkt.

'Maar het mag duidelijk zijn dat de crisiscommunicatie ingrijpend moet veranderen. De communicatiewereld om ons heen is van een geheel andere orde dan toen wij onze plannen en protocollen schreven. De rol van sociale media als Twitter is geweldig en geweldig direct.'

De brand bij Chemie-Pack heeft uw collega van Moerdijk de kop gekost. Vreest u ook voor uw positie?
'Het is niet aan mij om te oordelen of ik zodanige fouten heb gemaakt dat ik mij daarover zorgen moet maken. Met de wetenschap van nu zijn er altijd wel zaken aan te wijzen die beter anders hadden gekund. Ik noemde al de crisiscommunicatie. Bij een evaluatie hoort ook dat je kijkt naar de zaken aan de voorkant. Naar het antwoord op vragen als: hoe zit het met de vergunningverlening en -handhaving. Ik denk dat ik bij deze crisis het maximale heb gedaan dat binnen mijn mogelijkheden lag.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden