Bureaucratie verlamt het leven in Oekraïne

De EU kan Oekraïne het best helpen met juristen, landbouwkundigen en bouwkundigen.

Blij en opgelucht, geen tweede ronde nodig. Dat was de algemene opinie toen bleek dat presidentskandidaat Porosjenko in alle provincies in één keer een meerderheid had verkregen. Hij heeft goedlopende chocoladefabrieken, is al rijk en hoeft ons belastinggeld niet in zijn zak te steken, kreeg ik te horen.


In de twee oostelijke, aan Rusland grenzende provincies Loegansk en Donetsk kan de bevolking alleen nog naar RT, de Russische zender, luisteren. Slechts jongeren die over een smartphone beschikken, kunnen ander nieuws ontvangen. Dag in dag uit wordt op RT gesproken over de fascisten in Kiev en sinds 25 mei ook over die 'zogenaamd gekozen marionet van de Verenigde Staten'.


Ook dat Rusland het beste voorheeft met de broeders in Oekraïne en wil komen helpen. Maar de winkels raken leeg, benzine is niet meer te krijgen, rechtspraak is verleden tijd. Propaganda kun je niet eten. Hoe lang duurt het nog voordat de burgers in opstand komen?


In de meer noordelijk gelegen provincies, waar de Russische troepen langs de grens niet langer zogenaamde oefeningen houden, worden families verscheurd. Aan de Russische kant hoort men alleen dat soort propaganda, aan de Oekraïense kant is er veel meer informatie. 'Wij willen hun neokolonialisme niet', zeggen degenen die ik sprak. 'Wij willen in vrede met Rusland leven, maar wel in een onafhankelijk Oekraïne. Grensland willen we zijn, geen bezet land. Wij, ooit de graanschuur van Europa, zijn de door Stalin veroorzaakte hongersnood niet vergeten.'


Hoe is het om voor nazi en fascist te worden uitgemaakt, vroeg ik, met Alexander Duhovny, de opperrabbijn van Kiev, kijkend naar de vele foto's van slachtoffers, het grote kapotgeschoten tv-scherm, de stapels sloophout, banden en het tentenkamp op Maidan.


Het leven heeft in Kiev zijn normale gang hernomen, studenten gaan weer naar de universiteit, dokters en verpleegsters naar het ziekenhuis. De krakers die nu nog op het vrijheidsplein 'wonen', hopen op een langskomende tv-camera. De stapels stenen liggen er nog, als een soort zekerheid voor als het weer mis zou gaan.


Duhovny loopt met mij naar een hoger gelegen herdenkingsplek, de boom waarachter het jongste slachtoffer, 17 jaar oud, Nazar Vopycovych probeerde te schuilen. 'Hij was er net twee uur, om zijn broer brood te brengen toen zij beiden door sluipschutters werden neergeschoten.'


Hij wijst mij de dakrand van het gebouw vanwaar de gehate militaire politie op ongewapende demonstranten schoot. 'Ik was hier vele dagen. Samen met orthodoxe priesters, de bisschop en de patriarch zorgden wij voor, praatten en baden wij met de demonstranten', aldus de rabbijn.


Voor de gevel van het ministerie van Buitenlandse Zaken, boven op de heuvel, hangt aan de ene kant de geelblauwe vlag van Oekraïne en aan de andere kant de vlag van de Europese Unie. Toetreden tot de EU is nog jaren ver weg. De vraag is of het ooit zover zal komen. Te gemakkelijke beloften daarover kunnen alleen maar voor gigantische teleurstelling en boosheid zorgen. Naarmate euforie over het snel kunnen toetreden wegebt, dreigt het risico dat men de steeds door de 'grote broer' herhaalde leugens, voor waar zal aannemen.


En daarmee staat Europa voor een dilemma. Wat voor hulp gaan we bieden? Moet het EU-geld in hoofdzaak naar de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa), die zich al klaarmaakt om op grote schaal advies te geven, resulterend in veel mooie banen voor internationale ambtenaren? De OVSE is vooral goed in het beleggen van conferenties en het produceren van veel papier - is dat wat Oekraïne nu het hardst nodig heeft? Oekraïne moet het juist gaan doen met minder ambtenaren, weg uit die allesverlammende bureaucratie.


Ten behoeve van het gezondmaken van de economie moet aan de burgers worden verteld dat schoon water, elektriciteit en verwarming schaars is en geld kost. De goed opgeleide jongeren hebben nog nooit gehoord dat lekker eindeloos onder de douche staan straks wel eens verleden tijd zou kunnen zijn.


Huizen moeten worden voorzien van individuele watermeters en van kranen op de verwarming. De met subsidie gestookte gas slurpende centrale verwarmingsketel voor het hele flatgebouw moet worden vervangen.


Nu kan men de gewenste temperatuur alleen via een open raam regelen. Dergelijke hervormingen kosten geld, maar betekenen ook werkgelegenheid .


Oekraïne heeft vooral behoefte aan landbouwtechnische- en bouwkundige adviseurs en aan juridisch advies over het wegwerken van corruptie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden