Bundeling kennis voor nieuwe medicijnen

Zeven van Europa's grootste spelers uit de farmaceutische industrie slaan de handen ineen met academici en biotechbedrijven om de ontwikkeling van nieuwe medicijnen te versnellen. Geleid door het Nederlandse Topinstituut Pharma krijgen dertig partijen, waaronder multinational Bayer en dertien academische instellingen, voor het eerst toegang tot elkaars laboratoriumcollecties van chemische stoffen.

AMSTERDAM - Met de vandaag gelanceerde 'European Lead Factory' hoopt de groep van dertig de impasse in de zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen te doorbreken. Met het nieuwe platform is 196 miljoen euro gemoeid, waaronder 80 miljoen euro aan EU-subsidie en 91 miljoen euro van de farmaceutische industrie. Het platform, mede mogelijk gemaakt door het Innovative Medicines Initiative van de EU, krijgt voor in eerste instantie vijf jaar een bibliotheek van 500 duizend chemische verbindingen tot zijn beschikking: de zeven farmaceutische bedrijven leveren er 300 duizend, aangevuld met 200 duizend nieuwe verbindingen van universiteiten en mkb-bedrijven uit de biotechindustrie.

Topinstituut Pharma, het Nederlandse samenwerkingsverband tussen wetenschap en industrie, spreekt van een in Europa nog niet eerder vertoonde doorbraak. 'Het oude innovatiemodel, waarin een bedrijf van begin tot eind in zijn eentje aan de ontwikkeling van een medicijn werkte, is aan het wankelen', zegt Ton Rijnders, wetenschappelijk directeur van TI Pharma.

'Farmaceutische bedrijven hebben collecties chemische stoffen, variërend van enige tienduizenden tot miljoenen, waarin ze vissen naar aangrijpingspunten voor nieuwe geneesmiddelen. Maar tot nu toe verborgen bedrijven hun stoffen als waren het goudstaven in grote betonnen kluizen en hadden andere partijen er geen toegang toe.'

Nederland speelt een grote rol in het project. Behalve TI Pharma is het Pivot Park Screening Centre in Oss betrokken: op de voormalige Organon-locatie zullen de tests plaatsvinden met de 500 duizend chemische stoffen. De stoffenbibliotheek wordt opgeslagen in een voormalig Organon-laboratorium in het Schotse Newhouse, nabij Glasgow.

Verder maken de Universiteit Leiden, de Vrije Universiteit in Amsterdam, de Rijksuniversiteit Groningen, de Nijmeegse Radboud Universiteit en het Nederlands Kanker Instituut deel uit van het platform, evenals de mkb-bedrijven Mercachem uit Nijmegen en Syncom uit Groningen. Andere platformleden zijn de multinationals AstraZeneca, Merck KGaA, Lundbeck, Sanofi, UCB en Janssen Pharmaceutica, alsook Duitse, Deense, Franse, Hongaarse en Britse universiteiten en mkb-bedrijven.

Minister van Economische Zaken Henk Kamp reageert verheugd op de lancering van het platform: 'Ik ben blij met deze unieke samenwerking. Hiermee komt 30 miljoen euro voor geneesmiddelenonderzoek in Nederland terecht. Dat zorgt niet alleen voor innovatie, maar ook voor inkomsten en banen.'

De directe werkgelegenheid in Nederland dankzij de European Lead Factory bedraagt 'vijftig hooggekwalificeerde banen', zegt Rijnders van TI Pharma. De duur van project is in eerste instantie vijf jaar, maar TI Pharma hoopt dat het zo succesvol is dat het daarna op eigen benen verder zal kunnen gaan. Ook kunnen andere grote spelers uit de farmaceutische industrie zich aansluiten bij het platform.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden