Bulgarije wil helft van ambassadeurs ontslaan

WARSCHAU - Als het van de Bulgaarse regering afhangt, wordt de helft van de Bulgaarse ambassadeurs ontslagen. Een onderzoek heeft aan het licht gebracht dat ze onder het communisme voor de geheime dienst hebben gewerkt.


Volgens de commissie die de communistische archieven onderzoekt, heeft bijna de helft van de Bulgaarse diplomaten in het verleden voor de gevreesde Darjavna Sigurnost gewerkt. Van de 109 diplomatieke missies in het buitenland zouden er liefst 45 door een voormalig agent of medewerker van de geheime dienst geleid worden. In de Europese Unie zouden dertien ambassades, waaronder die in Den Haag, in die situatie verkeren.


Volgens de centrum-rechtse regering van Bojko Borisov is er voor de betrokken ambassadeurs geen plaats meer in de Bulgaarse diplomatie. Minister van Buitenlandse Zaken Nikolay Mladenov noemde de toestand een schande voor zijn land.


Maar gemakkelijk belooft hun vervanging niet te worden. De meeste diplomaten die in aanmerking komen voor de hoogste posten zijn hun loopbaan onder het communisme begonnen, toen lidmaatschap van de geheime dienst bijna een vanzelfsprekendheid was. Volgens de Bulgaarse wet moeten ambassadeurs minstens vijftien jaar in diplomatieke dienst zijn.


Maar het grootste obstakel voor hun vervanging komt van de Bulgaarse oppositie. Hoewel premier Borisov het recht heeft ambassadeurs terug te roepen, is hun ontslag de bevoegdheid van president Georgi Parvanov, een uitgesproken tegenstander van de regeringsplannen. Volgens Parvanov, een oud-communist, is het aan de met ontslag bedreigde ambassadeurs te danken dat Bulgarije in 2007 kon toetreden tot de Europese Unie. Ook zou hun ontslag de status als Schengenland kunnen dwarsbomen. Sofia hoopt begin volgend jaar tot die paspoortvrije zone te kunnen toetreden.


Maar de belangrijkste reden van Parvanovs verzet is wellicht persoonlijk: ook de president behoorde onder het communisme tot de Darjavna Sigurnost. In 2006 werd hij als oud-geheim agent ontmaskerd.


Als afgestudeerde van een politieschool en ambtenaar van het communistische ministerie van Binnenlandse Zaken heeft ook premier Borisov geen zuiver verleden. Toen hij na de val van het communisme een beveiligingsbedrijf oprichtte behoorde Todor Zhivkov, de oud-dictator van Bulgarije, tot zijn beste klanten. Borisovs uitspraak dat de Bulgaren hem dankbaar zouden moeten zijn voor de industrialisering van hun land, achtervolgt hem tot op heden.


Zijn banden met het voormalige regime hebben Borisov echter niet belet werk te maken van de afrekening met het communistische verleden. Bulgarije heeft een slechte reputatie op dat gebied. Het legde de voormalige medewerkers van de geheime dienst bijna twintig jaar lang geen strobreed in de weg.


Dat het Borisov menens is, bleek zondag. Minister van Diaspora Bozhidar Dimitrov, een goede vriend, werd beschuldigd van banden met de voormalige geheime dienst. Hij moest onmiddellijk ontslag nemen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.