Bulgaren dichten sluiproute naar Europa

In het Bulgaarse Elhovo slaagt de grenspolitie er met Europees geld in om vluchtelingen, vooral uit Syrië, buiten de Europese Unie te houden.

ELHOVO - Op het hoofdkwartier van de Bulgaarse grenspolitie in Elhovo houden ze niet van pottenkijkers. De grens met Turkije mag niet bezocht worden, met het personeel mag niet gesproken worden, en wanneer uw verslaggever de naam van de controlekamer wil noteren ('Integrated Border Surveillance of the Bulgarian-Turkish Border'), gooit Tatjana Pavlova zich met haar lichaam voor het bordje op de deur. 'Strikt geheim', zegt ze.


Pavlova is door de politie van het naburige Jambol naar Elhovo afgevaardigd om het interview met directeur Hristo Stefanov Stefanov bij te wonen. Ze moet ervoor zorgen dat hij geen staatsgeheimen prijsgeeft. Maar haar aanwezigheid blijkt overbodig. Stefanov, een officier met drie sterren, laat zich op geen foutje betrappen. Het enige wat hij kan laten zien, is de grensovergang in Lesovo, een van de drie grensposten aan de 174-kilometer lange grens tussen Bulgarije en Turkije. Van een bezoek aan de zogenoemde groene grens is geen sprake.


De geheimzinnigheid van de Bulgaarse politie heeft te maken met de recente toestroom van onwettige immigranten. Sinds de zomer zijn wel vijfduizend vluchtelingen illegaal de grens overgestoken, vooral Syrische Koerden. Ze sloegen op de vlucht toen hun stad in het noordoosten van Syrië door een fundamentalistische rebellengroep werd ingenomen.


Al bij al valt hun aantal mee, vergeleken bij het totale aantal gevluchte Syriërs. Door de burgeroorlog zijn naar schatting 2,2 miljoen inwoners hun land ontvlucht, van wie 700 duizend naar Turkije.


Maar voor Bulgarije, het armste land van de Europese Unie, zijn dat er vijfduizend te veel. Nog niet zolang geleden haalde het Balkanland het nieuws met ontstellende berichten over de manier waarop de Syrische vluchtelingen worden opgevangen. Normaal gesproken krijgt Bulgarije niet meer dan een duizendtal illegale immigranten per jaar te verwerken.


Moeite om het land binnen te komen hadden die nooit. Na de toetreding van Bulgarije tot de Europese Unie werd het hek aan de grens met Turkije - een overblijfsel van het beruchte IJzeren Gordijn - afgebroken. Met behulp van Turkse smokkelaars konden immigranten zonder grote problemen de Europese Unie binnenkomen.


Daar is nu geen sprake meer van. Voor de grensbewaking werden 1.200 extra politiemensen ingezet. Ze houden samen met de gewone grenswachters het meest toegankelijke deel van de grens in het oog. Ook Frontex, het agentschap dat instaat voor de bescherming van de Europese buitengrenzen, heeft troepen gestuurd. Brussel verwacht van Bulgarije dat het niemand ongestoord de Europese Unie laat binnenkomen. Daarbij kan Sofia gebruikmaken van de met Europees geld betaalde infraroodcamera's die hier en daar langs de grens staan opgeteld. Die kunnen illegale immigranten tot op een afstand van 25 kilometer detecteren. De beelden worden bekeken in de kamer die agent Pavlova zo wanhopig probeerde af te schermen. Een vijftal agenten zit er naar schermen te staren.


Zodra ze een groepje mensen de grens zien naderen, wordt de Turkse grenspolitie verwittigd. Die moet de vluchtelingen zien tegen te houden nog voor ze Bulgarije bereikt hebben. Zodra ze de grens overschreden hebben, mogen ze volgens de EU-regels niet teruggestuurd worden.


Dat blijkt, tenminste voorlopig, aardig te lukken. Volgens Stefanov zijn vorige maand amper een honderdtal vluchtelingen Bulgarije binnengekomen. In oktober waren er dat nog drieduizend.


Directeur Stefanov, die met zijn eenheid het meest strategische deel van de grens met Turkije voor zijn rekening neemt, is duidelijk in zijn nopjes. De kans dat er nog een vluchteling door de mazen van het net glipt, acht hij nihil. 'We vervullen onze plicht', voegt hij er stekelig aan toe, 'ook al zijn we nog geen lid van Schengen.' Zoals de meeste Bulgaren vindt hij het onrechtvaardig dat de Europese Unie, in het bijzonder Nederland, de toetreding van zijn land tot de paspoortvrije zone blijft blokkeren.


Prikkeldraad

Toch zijn de Bulgaren er niet helemaal gerust op. Om een nieuwe vluchtelingenstroom te vermijden, zette de regering in oktober het licht op groen voor de bouw van een dertig kilometer lang 'technisch obstakel', een hek van vier meter hoog met prikkeldraad erop. Het moet het toegankelijkste deel van de grens beveiligen, voor in 2015 de hele grens onderworpen is aan een elektronisch bewakingssysteem. Met de bouw volgen de Bulgaren het voorbeeld van Griekenland, waar reeds in 2012 een hek werd gebouwd. Dat leidde ertoe dat de vluchtelingen langs Bulgarije de Europa probeerden binnen te komen.


Waar dat hek precies moet komen, wil Stefanov niet zeggen, maar het is gemakkelijk te vinden. Vanuit een van de bergdorpen in de buurt van Elhovo loopt een hobbelige veldweg tot aan de grens. Onderweg is geen politieman te bespeuren. Maar dat euvel wordt goedgemaakt op de plaats waar het bosrijke landschap onderbroken wordt door een vers platgewalste aarden strook: de grens met Turkije. Het krioelt er van de politiemensen. Onaangekondigd bezoek wordt er niet op prijs gesteld. 'Onmiddellijk meekomen' commandeert de chef van dienst, 'naar het hoofdkwartier in Elhovo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden