Bulgaarse bank: hoge celstraf voor WhatsApp-oproepen voor bankruns

De centrale bank van Bulgarije heeft een voorstel ingediend bij het Bulgaarse parlement om zware celstraffen op te leggen voor het verspreiden van misleidende informatie over de financiële gezondheid van banken. In gevallen waarin een dergelijke activiteit heeft geleid tot 'aanzienlijke schade' of 'aanzienlijke winsten' heeft opgeleverd, is de voorgestelde gevangenisstraf is 5 tot 10 jaar en een boete. Op dit moment kan de centrale bank alleen boetes opleggen.

Bulgaren vrijdag in de rij voor de FiBank om hun spaargeld op te nemen. Beeld epa

Aanleiding zijn bankruns bij meerdere banken in het land. Afgelopen weekeinde zijn vijf mensen gearresteerd die ervan worden verdacht valse geruchten te hebben verspreid met als doel het bancaire systeem in Bulgarije te ontwrichten. Zij zijn vermoedelijk de aanstichter van de paniek die vrijdag uitbrak nadat anonieme berichten werden verspreid via onder andere WhatsApp, Facebook en YouTube. Hierin werd gewaarschuwd dat er problemen bij de bank waren en werd opgeroepen om zo snel mogelijk spaartegoeden veilig te stellen.

Viraal
Het is niet de eerste keer dat bankruns ontstaan door misleidende informatie verspreid via sociale netwerken. Financiële instellingen lijken extra kwetsbaar voor geruchten via sociale media, waar berichten - of ze nou kloppen of niet - binnen korte tijd viral kunnen gaan en duizenden mensen kunnen bereiken. De paniek die hiermee ontstaat kan grote gevolgen voor banken hebben.

Zo moest de getroffen Bulgaarse bank bijna een half miljard euro uitbetalen voordat de deuren voortijdig werden gesloten. Een week eerder werd de centrale bank al gedwongen de op drie na grootste kredietverlener onder haar hoede te nemen na een run. Europese Commissie besloot gisteren in te grijpen door een lening van 1,7 miljard euro toe te zeggen. En dat terwijl Bulgarije een van de laagste staatsschulden in de EU heeft en er volgens de Commissie financieel goed voorstaat.

Kazachstan
In februari veroorzaakte een anoniem bericht dat massaal werd doorgestuurd via sociale media voor een financiële crisis in Kazachstan. In dat bericht stond dat de drie grootste banken in het land op het punt van omvallen stonden. Binnen een paar uur stonden er grote menigtes voor de banken om hun geld op te halen. Toen één van de banken zelf een bericht uitstuurde om de crisis te ontkennen, en een enorme beloning op het hoofd van de aanstichter zette, maakte dit de paniek alleen maar groter. In Letland waren geruchten op Twitter over liquiditeitsproblemen bij de Zweedse Swedbank in 2011 reden voor 10 duizend mensen om 14 miljoen euro op te nemen. In de VS veroorzaakte in 2009 een bericht op Craigslist voor vergelijkbare paniek jegens een Californische bank.

Volgens de centrale bank van Bulgarije werden de valse geruchten verspreid als 'opzettelijke en systematische aanval' op de bankensector. De centrale bank stelt dat criminelen de paniek hebben veroorzaakt om het financiële systeem te torpederen. Premier Plamen Oresjarski, die pas een jaar aan de macht is, ligt zwaar onder vuur wegens klachten over corruptie en zijn onvermogen hervormingen door te voeren in het land dat veel armoede kent. Enkele van de mannen zouden grote schulden bij de banken hebben. Ook zou een van de opgepakte figuren een voorvechter zijn van het loskoppelen van de lev, de nationale munt van Bulgarije, van de euro. De Bulgaarse politieke partijen hebben vrijdag afgesproken op 5 oktober vervroegde verkiezingen te houden.

De tweet van de Bulgaarse FiBank vrijdag, waarin de bank zijn klanten oproept niet te luisteren naar de 'kwaadaardige geruchten':

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.