Bulgaars protest wordt grimmiger

Na bijna zes weken van vreedzaam protest tegen de wijdverspreide corruptie heeft de Bulgaarse volkswoede plots een grimmig karakter gekregen.

WARSCHAU - Woensdagavond gingen opnieuw duizenden mensen de straat op om het aftreden van de regering te eisen.


Zij kwamen bij elkaar bij het gebouw in Sofia waar het kabinet vergadert, en riepen leuzen als 'Maffia!' en 'Aftreden!'. Daarna trokken zij naar het parlementsgebouw, waar in de nacht van dinsdag op woensdag betogers slaags raakten met de politie. Drie ministers en een dertigtal parlementariërs zaten opgesloten in het gebouw. Toen ze met hun bus een doorbraak wilden forceren, werden ze uitgescholden voor maffia en bekogeld met plastic flessen en stenen. Pas tegen de ochtend konden ze worden ontzet door de oproerpolitie.


Bij de interventie raakte een tiental betogers lichtgewond. Om een herhaling te voorkomen, werd het parlementair debat van woensdag afgelast. President Rosen Plevneliev riep de betogers op tot kalmte, maar woensdagavond bleek dat geen enkel effect te hebben gehad.


Ondanks het aanzwellend verzet tegen zijn regering lijkt premier Plamen Oresjarski niet van plan op te stappen.


De escalatie vond plaats nadat Europees Commissaris Viviane Reding dinsdag tijdens een bezoek aan Sofia de betogers een hart onder de riem had gestoken. Tijdens een openbaar debat riep ze de Bulgaren op een regering te vormen die ze vertrouwen. Eerder hadden de Franse, Duitse en Nederlandse ambassadeur min of meer hun steun uitgesproken aan de betogers.


Door oppositieleider Bojko Borisov werd de uit de hand gelopen betoging aangegrepen om het ontslag van Oresjarski te eisen. Maar de premier kan rekenen op de steun van de socialistische partijleider Sergej Stanisjev. Die beschuldigde de betogers woensdag van vandalisme. Ook de partij van de Turkse minderheid, de coalitiepartner van de socialisten, keerde zich tegen zijn ontslag.


Veel speelruimte heeft Oresjarski echter niet. Bij de vervroegde parlementsverkiezingen van mei strandden de regeringspartijen op één zetel van de absolute meerderheid. Hun coalitie kan alleen overleven dankzij de gedoogsteun van Ataka, een extreem-rechtse partij die het heeft gemunt op Turken en Roma. Haar leider Volen Siderov, die berucht is vanwege zijn grof taalgebruik, werd vorige maand verkozen tot voorzitter van de parlementaire commissie van ethische kwesties.


Het protest tegen de regering was toen al volop aan de gang. Het begon na de verkiezing van een omstreden zakenman tot hoofd van de veiligheidsdienst. Hoewel de benoeming later werd ingetrokken, kwam er geen einde aan de protesten. Oresjarski, een technocraat die wordt beschouwd als een stroman van de socialist Stanisjev, wordt door de betogers ervan beschuldigd een speelbal te zijn in handen van de georganiseerde misdaad. Vorige week nog benoemde zijn regering een man die verdacht wordt van maffiabanden tot gouverneur van Sofia.


Het deed de druk op Oresjarski om af te treden opnieuw toenemen. Maar die heeft daar geen oren naar. In The Wall Street Journal noemde hij de kritiek aan zijn adres ongepast. Hij zei dat zijn benoemingspolitiek niet verschilt van die van vorige regeringen.


Bulgarije, het armste land van de Europese Unie, heeft een reputatie als paradijs van de maffia. Zeven jaar na de Europese toetreding van het Balkanland slaagt justitie er niet in de georganiseerde misdaad aan banden te leggen.


Het protest van de laatste weken maakt duidelijk dat de Bulgaren daar stilaan genoeg van beginnen te krijgen. Volgens opiniepeilingen zou een grote meerderheid van de inwoners achter de betogingen staan.


Met sympathie voor de oppositie heeft die steun weinig te maken. Dezelfde Bulgaren die dezer dagen op straat komen om het ontslag van Oresjarski te eisen, brachten eerder dit jaar met succes de centrum-rechtse regering van Borisov ten val.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.