Bulgaars kabinet wankel geheel

Na zeven weken achterkamertjespolitiek heeft Bulgarije een nieuwe coalitie-regering. Haar levensduur zal echter slechts kort zijn, voorspellen alle waarnemers...

Van onze correspondent Olaf Tempelman

Het is een meer dan ongelukkige samenloop van omstandigheden. Op een moment dat de steun voor de uitbreiding van de EU in West-Europa een laagterecord heeft bereikt, verkeert Bulgarije – dat in 2007 hoopt toe te treden – in de politiek troebelste wateren in jaren tijd.

‘Bulgarije zal een prijs betalen voor deze ruzies (...). Het land heeft de tegenstanders van EU-uitbreiding argumenten in handen gegeven’, waarschuwde de Bulgaarse president Georgi Parvanov. Enkele dagen later trad eindelijk een nieuwe regering aan. De moeite waarmee deze tot stand kwam en de slechte verhoudingen tussen de drie coalitiepartijen, doen evenwel vrezen dat deze geen lang leven beschoren zal zijn.

Toch is het deze regering die van de EU nog cruciale hervormingen moet gaan doorvoeren in het vermolmde juridische apparaat, wil Bulgarije in 2007 kunnen toetreden. De meeste Bulgaarse commentatoren betwijfelen dat dit zal lukken.

Het begon allemaal met de uiterst ongelukkige uitslag waarmee de parlementsverkiezingen van 25 juni Bulgarije opzadelden. Die uitslag maakte een einde aan acht jaar van opmerkelijke stabiliteit, waarin steeds één partij kon bogen op een groot aantal zetels in het parlement, respectievelijk de anti-communisten van Ivan Kostov en de beweging van de in 1946 door de communisten verjaagde ex-koning Simeon de Tweede. De regeringen Kostov (1997-2001) en Simeon (2001-2005) hadden corrupte bewindslieden en begingen talloze blunders. Maar ze hadden gemeenschappelijk dat ze consequent naar EU-lidmaatschap streefden, redelijk strak werden geleid en, zij het zo nu en dan met enige moeite, hervormden.

De verkiezingen van 25 juni leverden een versplintering op van het Bulgaarse politieke landschap. Behalve dat de opkomst met amper 50 procent lager lag dan ooit sinds 1989 betekende deze stembusgang ook de doorbraak van de ultranationalistische en xenofobe partij Ataka (‘Aanval’), die goed was voor bijna 10 procent. Ataka snoepte stemmen af van bijna alle gevestigde partijen.

De oud-communisten van de Bulgaarse Socialistische Partij (BSP) kwamen als grootste uit de bus, maar haalden bij lange na niet de absolute meerderheid. Derhalve moesten zij op zoek naar een coalitiepartner. Dat bleek alles behalve gemakkelijk. In de zeven weken die volgden voltrok zich in de achterkamerjes van Sofia een weinig verheffend schouwspel. Kort samengevat komt het erop neer dat de oud-communisten het probeerden met ex-koning Simeon, er niet uitkwamen, uiteindelijk een minderheidskabinet vormden met de partij van de Turkse minderheid en dat het parlement daar op 28 juli weigerde zijn goedkeuring aan te geven. Vervolgens trachtte Simeon – die een hoofdrol speelde in de afwijzing van 28 juli – een deal te sluiten met versnipperd rechts om de oud-communisten te omzeilen, probeerde het daarna toch weer met de oud-communisten en gaf tenslotte zijn mandaat terug aan president Parvanov.

Kort nadat Parvanov had gedreigd met het vormen van een noodregering kwam er alsnog een kabinet met daarin de oud-communisten, de partij van de Turkse minderheid en de partij van Simeon, waarin deze min of meer akkoord ging met voorwaarden die hij in de eerste week na de verkiezingen had verworpen. Premier is de oud-communist Sergei Stanisjev. Hij had die positie ook al in de op 28 juli afgewezen regering. ‘Deze regering is identiek aan de ploeg die direct na de verkiezingen werd voorgesteld’, schreef de Bulgaarse waarneemster Tatjana Burudjieva. ‘De serieuze vraag is: Waarom nu wel en toen niet?’

Omdat het schouwspel gênant werd, omdat alleen Ataka van nieuwe verkiezingen zou profiteren en omdat de EU- toetreding in 2007 op het spel staat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden