Beschouwing Formatie provinciebestuur

Buitenspel in Noord-Holland, maar FvD is nog in de race voor het bestuur van vier provincies

Na één dag verkenning stond Forum voor Democratie al buitenspel in de Provinciale Staten van Noord-Holland. Maar de partij maakt in vier andere provincies nog wel kans op een plek in het college. Zelfs in twee provinciehuizen waar FvD niet de grootste werd, is de partij nog in de race. De nieuwkomer in de Provinciale Staten wordt gezien als een serieuze college-kandidaat.

Forum voor Democratie Statenleden voor het Provinciehuis Brabant. Beeld Marcel van den Bergh

Voorzichtig optimisme in Zuid-Holland

Als grootste partij mag Forum voor Democratie in Zuid-Holland nog het initiatief nemen om een nieuw provinciebestuur te vormen. Informateur Hans Wiegel heeft een brede coalitie voor ogen, met daarin in elk geval FvD en de tweede partij, VVD. De eerste contouren daarvan kunnen volgens de informateur al vrij snel duidelijk worden. ‘Ik verwacht dat het redelijk snel zal gaan. Misschien tien dagen of anders twee weken’, zegt de oud-fractievoorzitter van de VVD.

Volgende week gaat Wiegel door met het informatieproces. ‘Ik wil niks zeggen over de inhoud van het proces, maar ik ben altijd positief gestemd.’ De mogelijke coalitiepartijen lijken voorlopig ook positief over de poging van Wiegel. VVD-lijsttrekker Floor Vermeulen liet maandag weten open te staan voor elke mogelijke samenwerking.

Puzzelen in Flevoland

De politiek onervaren ondernemer Annemarie van Gaal is voortvarend begonnen als informateur in Flevoland. Ze zat al met alle partijen om de tafel. Van Gaal is positief over de mogelijkheden, al wordt het volgens de ondernemer nog puzzelen om een samenwerking met Forum mogelijk te maken.

In de polderprovincie is door politieke versplintering een brede coalitie onontkoombaar. Van Gaal sluit daarom een tweede gespreksronde niet uit. Ze moet sowieso nog wachten met haar advies omdat de stemmen in de provincie op aanvraag van het CDA nog worden herteld. Die partij kwam tien stemmen tekort voor een vierde zetel.

Kans voor rechts in Overijssel

Hoewel Forum niet de grootste partij werd in Overijssel, maakt de partij vooralsnog kans op een plek in het college. Een coalitie tussen CDA, VVD, PVV en Forum is volgens informateur Geert Jansen een serieuze optie. Tijdens het eerste debat na de verkiezingen bleek dat vooral VVD en PVV wel oren hadden naar een rechtse samenwerking.

In tegenstelling tot Noord-Holland lijken Forums klimaatstandpunten in Overijssel de partij juist kansen te bieden. CDA, VVD en PVV staan niet te springen om de klimaatmaatregelen – zoals de bouw van windmolens – versneld door te voeren. Met Forum als coalitiepartner hoeven ze daarvoor niet te vrezen.

Een van de zeven in Brabant 

Ook in Noord-Brabant is Forum voor Democratie nog steeds in de race om toe te treden tot het provinciebestuur, zo maakte informateur Helmi Huijbregts donderdagmiddag bekend. De VVD-senator heeft de afgelopen weken met alle partijen gesprekken gevoerd. Die hebben daarin de informateur de ‘voor hen belangrijke thema’s voor een nieuw bestuursakkoord’ meegegeven. Op basis daarvan heeft Huijbregts besloten om zeven partijen uit te nodigen voor een volgende ronde: VVD (10 zetels), Forum (9 zetels), CDA (8 zetels), GroenLinks (5 zetels), PvdA (3 zetels), CU/SGP (1 zetel) en Lokaal Brabant (1 zetel).

‘We zijn bezig’, was het enige dat Forum-statenlid Hans Smolders donderdag in een reactie kwijt wilde. De Tilburgse politicus praat meestal honderduit, maar houdt nu diplomatiek de mond. ‘We gaan het proces niet verstoren.’

Buitenspel in Noord-Holland

In Noord-Holland is Forums kans op een collegeplek al voor de onderhandelingen verkeken. Erg verrassend kan het advies van informateur in Noord-Holland Hans Smits niet zijn geweest. Een brede coalitie is door politieke versplintering onontkoombaar. De standpunten over het klimaatbeleid zijn daarom een breekpunt. Na een dag gaf de informateur het al op. Samenwerking tussen Forum en de andere partijen was uitgesloten.

Smits’ advies leidde tot een publiek uitgevochten meningsverschil tussen de VVD en Forum. Volgens FvD-lijsttrekker Johan Dessing wilde de VVD niet met Forum om de tafel omdat ze liever een ‘klimaatcoalitie’ met GroenLinks zouden zien. VVD-lijsttrekker Cees Loggen ontkende. Naar eigen zeggen had hij aan Smits kenbaar gemaakt dat hij bereid was met FvD te onderhandelen.

In Noord-Holland gaan nu twee nieuwe informateurs aan de slag om een nieuw provinciebestuur te vormen. Tweede Kamerlid Laura Bromet probeert namens GroenLinks met oud-gedeputeerde Cornelis Mooij (VVD) een coalitie te smeden. Daarmee lijkt een zogenaamde ‘klimaatcoalitie’ een kans te maken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden