BUITENLANDSE BLADEN

Het leek wel of de Parijzenaars hun bevrijding vierden toen ze zondagavond juichend en met vlaggen zwaaiend optrokken van de Arc de Triomphe naar het Elysée, de nieuwe ambtswoning van hun oude burgemeester....

NEWSWEEK Wie zijn onze nieuwe vijanden? De aandacht is bezig zich te verleggen van potentiële buitenlandse gevaren naar geheimzinnige organisaties in eigen land. Newsweek illustreert deze nieuwe trend met een strip van Morin (Miami Herald). Evil empire! Rijk van het kwaad! roept een schreeuwlelijk van Far Right, wijzend op de Russische beer. Wanneer die boze beer plots in rook opgaat, moet Mr Far Right even van zijn verbazing bekomen. Maar dan herstelt hij zich: Evil empire! Rijk van het kwaad! roept hij opnieuw, de vinger nu beschuldigend gericht op. . . Uncle Sam.

Newsweek wroet nu dus in Amerikaanse grond op zoek naar die nieuwe vijanden. De daders van de bomaanslag in Oklahoma (167 doden) zijn natuurlijk levensgevaarlijke jongens - maar wie zijn het eigenlijk? Welke organisatie steekt erachter? 'Hoe we ook zoeken, we komen alleen maar uit op Terry en Timmy, Terry en Timmy', zegt een FBI-agent, doelend op hoofdverdachte Tim McVeigh en zijn legervriend Terry Nichols. Blijft Norman Olsons ultra-rechtse militie in Michigan dan toch buiten schot?

L'EVENEMENT 'De burgeroorlogen van nu komen spontaan tot uitbarsting, van binnenuit', citeert het Franse blad l'Evenement du Jeudi de Duitse auteur Hans Magnus Enzensberger. 'Ze hebben geen buitenlandse machten meer nodig om te escaleren. In de grote steden heeft de burgeroorlog al lang zijn intrede gedaan. Iedere metrowagon kan veranderen in een miniatuur-Bosnië.'

In een interview bevestigt Enzensberger dat hij de bomaanslag in Oklahoma, de gifgasaanslagen in Japanse metro's en ook de geweldplegingen door skinheads en voetbalfanaten beschouwt als 'kleine, zwijgende oorlogsverklarinkjes', als uitingen van haat jegens alles wat functioneert. Het verontrustende is volgens hem dat die nieuwe burgeroorlog nergens over gaat. Zoals de door niemand opgeëiste aanslag die enkele weken geleden alle communicatiesystemen van het internationale vliegveld bij Frankfurt uitschakelde. Hoewel Enzensberger direct zegt dat hij geen goede verklaring weet voor dit doelloze terrorisme, blijft de interviewer hem daarover doorzagen. Vruchteloos.

Het gevaar van de Franse ultra-nationalist Le Pen is sinds zondag tenminste geweken. Zijn arglistige hoop dat Jospin de strijd zou winnen is uiteengespat. Had Chirac, 'de eeuwige nummer twee', opnieuw het onderspit gedolven, dan had Le Pen zijn voordeel kunnen doen met de frustratie onder de rechtse kiezers, zoals l'Evenement du Jeudi voorzag. De socialist Jospin zou hem dat ongetwijfeld makkelijk hebben gemaakt door vervroegde verkiezingen uit te schrijven (in de hoop zichzelf te verlossen van de rechtse parlementaire meerderheid). En door 'de migranten' opnieuw tot inzet van een publiek debat te maken wanneer hij het tot dusverre door Balladur en Pasqua gevoerde beleid zou willen terugdraaien.

Als president Chirac straks niet snel ernst maakt met het bestrijden van de werkloosheid, dan zal het echter niet alleen de linkse oppositie (onder leiding van Jospin) zijn die ontevreden kiezers uit het rechtse kamp trekt, maar ook de rattenvanger van het Front National.

DER SPIEGEL Ook de Duitsers behoren mei 1945 tegenwoordig te herdenken als een bevrijding. Dat is 'politiek correct' - en doet dus wel eens wat krampachtig aan. Rudolf Augstein relativeert uit eigen herinnering: 'Het einde van de oorlog betekende voor de meeste inwoners van de drie westelijke zones een verlossing, dus voelden ze zich zonder daarover na te denken ''bevrijd''. Niet bevrijd voelden de inwoners van de door de Sovjets bezette zone zich, en die hadden daar ook geen reden toe. Voor miljoenen anderen betekende het einde van de oorlog een onmenselijke en onvrijwillige ''transfer''. Zij waren verdreven en moesten zich het gevoel van vrijheid en bevrijding in de loop der jaren eigen zien te maken.'

De Duitse worsteling met het verleden levert vele pagina's boeiende lektuur op. De rest van het wereldgebeuren zinkt er haast bij in het niet. Maar het oog van de lezer fixeert zich als vanzelf op een nietig detail op de allerlaatste pagina van deze week. Het is een knipseltje uit de Frankfurter Rundschau, onder de titel 'Politikverdrossenheit': 'Het jongerenforum van de evangelische kerk over ''Het gebrek aan politieke belangstelling onder de jeugd'' op zaterdag 29 april zal wegens gebrek aan deelnemers niet doorgaan.''

Marianne Boissevain

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden