BUITENLANDSE BLADEN

Rusland probeert weer een wereldmacht te worden en laat daarom zijn tanden zien. Als Moskou geen medebeslissingsrecht in de NAVO krijgt, moet de NAVO met zijn vingers van de voormalige Oostblok-landen afblijven....

DER SPIEGEL Wat de beweegredenen van het Kremlin ook zijn, voor Der Spiegel staat in ieder geval vast dat Jeltsin een nieuwe vorstperiode in de verhoudingen met het Westen riskeert. Zoals zo vaak in het Sovjet-verleden gebeurde, probeert Rusland de interne zwakte met dadendrang in het buitenland te compenseren, analyseert Der Spiegel.

Op de top van de OVSE (voorheen CVSE) in Boedapest drong dat pas goed tot iedereen door: Moskou wil weer een wereldmacht worden en laat niet langer met zich sollen. Jeltsin bond bondskanselier Kohl op het hart dat uitbreiding van de NAVO naar het Oosten 'een bedreiging voor de veiligheid van Rusland' is 'die we dan ook niet zullen toelaten'.

Is de Koude Oorlog aan het terugkeren? Volgens een Moskouse historicus is 'Jeltsins vermeende angst voor de NAVO in feite slechts een concessie aan mensen als Zjirinovski, die menen dat de Sovjet-Unie uiteen is gevallen door toedoen van de CIA'. Volgens Der Spiegel hopen bijna alle politici en tweederde van de bevolking in ieder geval dat er op de as van de Sovjet-Unie een nieuw Russisch rijk herrijst. In dat kader moet de interventie in Tsjetsjenië worden gezien. 'Rusland is een macht die de problemen in eigen land niet kan oplossen en daarom onverbiddelijk naar geweld grijpt', haalt Der Spiegel het liberale Russische blad Nesawissimaja gaseta aan.

TIME Volgens Time kunnen de dreigementen van Jeltsin niet louter worden afgedaan als een poging tegemoet te komen aan de nationalistische gevoelens in Moskou. Washington bashing wordt in Rusland steeds populairder. Omdat er in 1996 presidentsverkiezingen in Rusland worden gehouden en Jelstins kansen op herverkiezing matig zijn, zal voor hem de verleiding groot zijn zich meer en meer af te zetten tegen het Westen.

Een deel van de frictie tussen Washington en Moskou wordt veroorzaakt door de botsing tussen nationale Russische belangen en het Amerikaanse buitenlandse beleid. Zo pleit Moskou voor opheffing van de VN-sancties tegen Irak om Bagdad in staat te stellen met olie-export de oude schulden aan de Sovjet-Unie af te betalen.

Maar volgens Time is het toch vooral een kwestie van psychologie. Ondanks, of misschien wel juist wegens de huidige militaire en economische zwakte van hun land hunkeren veel Russen naar de dag dat hun land weer wordt gezien als de supermacht die het vroeger was. Rusland wil weer serieus worden genomen. Moskou voelt zich door het Westen in de steek gelaten. De Russen hebben gedaan wat het Westen verlangde - terugtrekking van de troepen uit Centraal-Europa en de Baltische staten bijvoorbeeld -, maar voelt zich buitengesloten door een alliantie die een groot deel van Europa wil opslokken. De Russische angst voor een zich naar het oosten uitbreidende NAVO mag dan overdreven zijn, meent Time, volledig paranoïde is die angst niet.

NEWSWEEK Er is zeker één groep in Moskou die zich absoluut niet bekommert om de rol van Rusland in de wereld: de Filthy Rich, de stinkend rijken, die zich in het Metropole Hotel bij het Kremlin in Moskou een feestje van 200 duizend dollar kunnen veroorloven om hun in Chanel en Armani geklede gasten champagne, paté en kaviaar voor te zetten.

De explosie van legale en illegale commerciële activiteiten van de laatste chaotische jaren heeft een klein groepje Moskovieten in korte tijd miljonair gemaakt. Het begint wel dringen te worden, want de markt is al grotendeels verkaveld. 'Alle posities zijn ingenomen, niemand wil zijn winst met jou delen. Wie nu nog wat wil beginnen, moet over een grote hoeveelheid geld of over wapens beschikken', heeft ex-premier Pavlov ondervonden. Hij heeft als consultant belangen in vijf commerciële bedrijven.

De 'entrepreneurs' kunnen zich Mercedessen 600, bodyguards, villa's in het buitenland en flessen Hennessy-cognac van 100 dollar veroorloven, het maandloon van de gemiddelde Rus. In de communistische Sovjet-Unie nam de partij-elite het er ook goed van, maar bleef hun weelde min of meer verborgen. De nieuwe rijken - de meesten zijn handige, ex-communistische partijbonzen met de juiste contacten - komen er openlijk voor uit en dat is vragen om moeilijkheden in een land zonder middenklasse: 'Sociale afgunst is een van de belangrijkste problemen waarmee we het komende decennium zullen worden geconfronteerd', voorspelt een journalist.

Art van Iperen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden