BUITENLANDSE BLADEN

Newsweek had nog net de tijd om aandacht te besteden aan de moordaanslag op Yitzhak Rabin. Der Spiegel daarentegen wijdt een artikel aan een van de laatste daden van de Israëlische premier....

Der Spiegel Yitzhak Rabin gaf persoonlijk opdracht tot de liquidatie van Jihad-leider Fathi Shkaki, meldt Der Spiegel. Het blad brengt een reconstructie van deze moordaanslag op grond van 'informatie van geheime diensten in de Europese hoofdsteden.'

Rabin zou het besluit tot liquidatie in februari hebben genomen, na de zelfmoordaanslag van Jihad nabij Natanya, die aan 21 mensen het leven kostte.

Door in te breken in informatiesystemen van de Syrische geheime dienst, die de in Damascus levende Shkaki nauwlettend in de gaten hield, was de Mossad op de hoogte van iedere stap die de Jihad-leider maakte. Een voorstel om Shkaki in Damascus uit de weg te ruimen werd op politieke gronden van de hand gewezen.

Eenmaal op de hoogte van Shkaki's plan om een driedaagse reis naar Libië te maken, deed de Mossad een voorstel om de boot te kapen die hem vanaf Malta naar Libië zou brengen of terug. Ook dat plan, dat het opbrengen van een schip in internationale wateren zou inhouden, werd politiek te riskant bevonden. Bleef over de Malta-variant.

Verschillende teams zorgden op Malta voor wapens, vervoer en de communicatie met het hoofdkwartier. De operatie werd door de chef van de Mossad persoonlijk gecoördineerd vanaf een vrachtschip, dat officieel met een lading cement van Haïfa op weg was naar Italië.

De twee daders zouden direct na de aanslag met een helikopter die vanaf dit schip opsteeg Malta hebben verlaten. De gestolen motorfiets die ze gebruikten om te vluchten werd bij de kust teruggevonden, de sleutels nog in het contactslot en zonder vingerafdrukken. De Israëlische regering ontkent met de liquidatie te maken te hebben, maar is er allerminst rouwig om. De reactie van wijlen Rabin toen het nieuws over de moord officieel bekend werd: 'Als het waar is dat de leider van de terreurorganisatie is vermoord, dan zal ik dat geenszins betreuren.'

The Economist Terwijl Colin Powell twijfelt over het zich al dan niet kandidaat stellen voor de presidentsverkiezingen volgend jaar, spreken de peilingen boekdelen: hij is de enige Republikein die een kans maakt om Bill Clinton te verslaan, aldus The Economist. Newt Gingrich, die Clintons vetorecht als belangrijkste obstakel ziet voor de 'revolutie' die de Republikeinen door het congres proberen te loodsen, kan deze kans om het Witte Huis te heroveren eigenlijk niet laten liggen.

De prijs die daarvoor moet worden betaald kon wel eens hoog zijn: de Republikeinse revolutie zelf. Achter gesloten deuren zou Gingrich zijn twijfels over Powell hebben geuit. Wanneer Powell zich als Republikein verkiesbaar stelt, zou hij de partij terug kunnen brengen naar het Republikeinisme van Rockefeller: de scherpe kantjes eraf, doordrongen van sociaal bewustzijn, en terughoudender als het gaat om belastingverlagingen en het terugdringen van de rol van de overheid. De Republikeinse twijfels over Powell zijn niet uit de lucht gegrepen. Hij zou zich alleen als Republikein verkiesbaar stellen omdat een onafhankelijke gooi naar het presidentschap te omslachtig en vooral te duur zou zijn.

Powells filosofie is nog vaag maar zal in de loop der tijd concretere vormen aannemen, aldus The Economist. Als hij besluit zich als Republikein verkiesbaar te stellen, zal hij zich echter geconfronteerd weten met een uitgestippelde hervormingsstrategie. Powell zal dan moeten kiezen. Hij stelt zich achter die strategie. Of hij trekt zijn kandidatuur terug.

Newsweek Naast de vraag of het Israëlische vredesproces de gewelddadige dood van Yitzhak Rabin zal overleven, besteedt Newsweek aandacht aan de onderhandelingen tussen de strijdende partijen in Bosnië en de gevolgen daarvan voor de Amerikaanse binnenlandse politiek. Als de onderhandelingen tot een verdrag leiden, zullen in Bosnië Amerikaanse grondtroepen worden ingezet, en dat in een verkiezingsjaar.

Bill Clinton moet dat aan de kiezers zien te verkopen. Hij gaat zelf in Newsweek uitgebreid in op de vraag waarom de VS belang hebben bij vrede in Bosnië en houdt een vurig pleidooi voor de inzet van Amerikaanse grondtroepen. 'Vrede brengen in Bosnië zal bijdragen aan een onverdeeld Europa, dat een belangrijke Amerikaanse partner blijft als het gaat om handel en veiligheid.'

Als het tot vrede in Bosnië komt, moet de NAVO die bewaken. Als de VS niet deelnemen aan die vredesoperatie, bestaat de kans dat de andere NAVO-partners Bosnië ook de rug toekeren, en wordt bovendien het leiderschap van de VS in Europa op het spel gezet. In 1914 markeerde een schot in Sarajevo het begin van de Eerste Wereldoorlog. De eeuw mag niet eindigen met geweerschoten in Sarajevo.'

Frans Eggermont

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden