Buitenlands nieuws in de luwte

In de nacht van vrijdag 1 op zaterdag 2 juni werd het klassieke beeld van de krant, een nerveus bedrijf waar voortdurend persen worden stilgezet om het laatste nieuws van razende reporters te kunnen brengen, het dichtst benaderd....

Het enige artikel dat die nacht niet werd vervangen was de opening van de pagina over de inkomensstijging van de topmanagers. De samenstelling van die voorpagina oogstte intern louter lof. Dit was de krant in optima forma. Nieuws op het scherpst van de snede, plus een aansprekend eigen bericht.

Lang niet altijd dringen de keuzes voor pagina één zich zo duidelijk op. Meestal is er discussie over mogelijk. De voorpagina is nog altijd het visitekaartje van de krant. Die moet verrassen, liefst met hard feitelijk nieuws. Maar sinds dat via radio, tv en internet sneller wordt verspreid, zijn die berichten vaak verouderd als de krant wordt bezorgd.

Daarom streeft de redactie van de Volkskrant naar een mix van nieuws, analyse en reportage. Er wordt niet alleen gelet op de balans tussen 'hard' en 'zacht' nieuws. Evenwicht moet er ook zijn tussen binnenlandse en buitenlandse berichten, met een sterke voorkeur voor de exclusieve, eigenzinnige producties.

Uit een inventarisatie van de voorpagina's van de afgelopen maand (van 22 mei tot en met 21 juni) blijkt dat driekwart van de artikelen over binnenlandse onderwerpen gaan (72) en een kwart (25) over buitenlandse. Van de openingen handelden er 18 over het binnenland en 7 over buitenland. Tien van die openingen waren exclusief eigen werk.

De verhouding was bij de korte berichtjes en de foto's evenwichtig. Naast het nieuws kwamen analyses en reportages slechts mondjesmaat aan bod. Het meest opvallend waren de artikelen over de bustes van Poetin (23/5) en de stelende junk op Schiphol (19/6). Sport kwam met enige regelmaat op de voorpagina door affaires rond Ajax, Vitesse en De Boer/Davids. Kunst was vrijwel afwezig.

Dat de krant zich richt op feitelijke, liefst originele mededelingen, levert doorgaans weinig kritiek op bij de lezers. Aanmerkingen op de voorpagina betreffen meestal de lichte kost, zoals artikelen over de opkomst van de tango of de verdwijning van de flipperkast. Ook het opkloppen van exclusief, eigen nieuws wordt doorgaans gevolgd door boze brieven.

Wat opvalt is de relatief geringe aandacht voor buitenland in een maand waarin Bush Europa bezocht, de Eurotop vergaderde, Wahid verder in problemen kwam, de Engelsen, Ieren, Bulgaren en Iraniërs stemden en in Israël een bestand inging. Een willekeurige vergelijking met de periode 22 mei-21 juni 1999 levert een aanmerkelijk verschil op.

Van de 25 openingen van de voorpagina gingen er toen 17 over buitenlandse onderwerpen en acht over het binnenland. Meer dan de helft van de artikelen(58 om 52) handelde over buitenlandse items. Waarbij moet worden aangetekend dat de nasleep van de Kosovo-crisis voor veel buitenlandse kopij zorgde.

De verhouding binnen/buitenland is op de redactie van de Volkskrant een voortdurend onderwerp van discussie. Volgens de redactie buitenland werd het buitenlandse nieuws (Bush, Israël, Ierland en Engeland) enkele keren ondergewaardeerd. Adjunct-hoofdredacteur Frank Kalshoven, verantwoordelijk voor de nieuwskrant, is daarvan niet overtuigd. Hij houdt het op een 'luwte' in het buitenlandse nieuwsaanbod. Er was geen buitenlands onderwerp dat zich voortdurend dwingend opdrong.

Uit een overzicht over de afgelopen twintig jaar blijkt dat buitenland de voorpagina's van de landelijke kranten sterk domineert tijdens internationale crises, waar Europa bij betrokken is. Gemeten naar het aantal openingen scoorden de oorlogen in ex-Joegoslavië het hoogst, gevolgd door de Golfcrisis, de val van de Sovjet-Unie en de Poolse crisis in 1981.

In het binnenland voeren kabinetsformaties de ranglijst aan. Als zich geen spectaculair nieuws aandient, blijft het wikken en wegen. Het is goed dat de redactie daarbij streeft naar 'eigenzinnig nieuws' op de voorpagina, zolang dat niet leidt tot publicatie van de eigenzinnigheid om de eigenzinnigheid. Het vereist een stevig exclusief binnenlands bericht om in een kwaliteitskrant het eerste bezoek van de Amerikaanse president aan Europa te kunnen verdringen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden