Buitenland blij met schaatssoap

Na een olympisch kwalificatie-toernooi dat voor amusementswaarde een 10 scoorde, rest toch een wrange conclusie. De morele winnaars van de vierdaagse op Thialf zitten in het buitenland....

Zoals gevreesd trapte een handvol coryfeeën in de valkuilen die traditioneel onder het selectiebeleid schuilgaan. Ontegenzeggelijk worden de charme en dramatiek van sport mede bepaald door onverwachte nederlagen van de kampioen(en), maar dergelijke koningsdrama's zijn uitsluitend te accepteren als ze zich binnen duidelijke selectiekaders voltrekken. Daarvan was afgelopen weekeinde geen sprake.

De commissie topsport (belast met het keuzebeleid) hinkte met betrekking tot Salt Lake City op twee gedachten, zoals elk jaar in de aanloop naar grote kampioenschappen. Zo werd steeds plechtig beloofd streng te zullen optreden, maar werden tegelijkertijd tal van sluiproutes ingebouwd om eventueel falende vedetten te hulp te kunnen schieten. In de geest van het poldermodel waren daarom op voorhand liefst twintig van de in totaal 36 olympische tickets als 'aanwijsplaats' aangemerkt.

Schaatsers konden via een topklassering bij de WK afstanden in maart of tijdens World Cup-wedstrijden dit seizoen een nominatie verdienen. Met die kredietbrief in de hand zouden mogelijke slippertjes tijdens het olympisch kwalificatie-toernooi gecompenseerd kunnen worden. Dat tweesporenbeleid klinkt weliswaar democratisch, maar brengt het gevaar met zich mee dat schaatsers op beide paarden gokken en zich aldus te vaak willen bewijzen. Juist in een olympisch seizoen is zuinig zijn met energie cruciaal.

De keuzes die de officials gisteren maakten, rammelen dan ook op enkele punten. De niet genomineerden Jan Bos (tweede op de 1500 m) en Gretha Smit (twee zeges) zijn op het oog om plausibele redenen gekwalificeerd, maar een feit is dat vooraf was bepaald dat niet-genomineerden zich niet rechtstreeks konden plaatsen. Van olympisch titelverdediger Ids Postma wordt op de 1000 meter nog wel een tweede proeve van bekwaamheid geëist. Op de 1500 meter werden Uytdehaage, Hers man en Wennemars gesust met een compromis: een skate-off.

Maar de bitterste pil kreeg Romme te slikken. Ondanks een accentuering van zijn 5-km-nominatie met drie zeges in de World Cup moet hij nu voorrang verlenen aan een trio dat aanzienlijk minder dominant in het wereldbekercircuit was. De Jong werd twee keer tweede, Uytdehaage een keer tweede en Verheijen een keer derde. Begrijpelijk is dat Romme (evenals Hersman en Wennemars) zich vertwijfeld afvroeg wat een nominatie achteraf waard is geweest. Hersman vond dat schaatsers daar 'nooit meer' lekker mee gemaakt mogen worden.

En zo rolden officials en coaches - in verwarring gebracht door een bizar toernooi en aanvechtbare selectiecriteria - van de ene discussie in de andere. Mueller smeekte tevergeefs om een strohalm voor Romme, Kuiper begreep niet dat de genomineerde Hersman op de 1500 meter niet hoger wordt aangeslagen dan Uytdehaage, terwijl Kemkers ten behoeve van zijn protégé Uytdehaage zonder succes appelleerde aan het voornemen van de officials om genadeloos te selecteren. Omdat de reglementen zo arbitrair zijn, hadden alle partijen recht van spreken.

Buiten de landsgrenzen werd de Nederlandse schaatssoap ongetwijfeld schuddebuikend gade geslagen. Nog maar vier weken geleden noemden de coaches Karlstad (Noorwegen) en Schouten (Amerika) Romme de enige Nederlandse garantie voor goud om vandaag te vernemen dat die troefkaart zomaar van tafel is geveegd. Dat is in de eerste plaats Romme's eigen schuld, maar de keuzecommissie heeft het klimaat geschapen voor zulke zure druiven. Zeker is dat outsiders als Ervik, Sajoetin, Dittrich, Trevena, Shirahata en Veldkamp door dit buitenkansje extra gemotiveerd raken.

Wat selecteren betreft, heeft het buitenland de wijsheid in pacht. Op basis van herhaald succes in de World Cup werden in Canada, Amerika, Noorwegen, Duitsland en Japan de uitblinkers vrijgesteld van het nationaal kwalificatietoernooi. Dat toernooi werd benut om de tweede garnituur de resterende tickets te laten verdelen. Wie via die formule de deur naar de Spelen niet weet te openen, kan zich aan het einde van de rit niet verschuilen achter excuses.

De commissie topsport zou natuurlijk ook beter moeten weten. In de olympische winters '91/'92 en '93/'94 durfden de keuzeheren het aan de destijds nationaal onaantastbare stayer Veldkamp vroegtijdig een ticket te overhandigen. Hoewel hij beide winters in een vormcrisis belandde en de twijfels omtrent zijn kans groeiden, hield de keuzecommissie hem de hand boven het hoofd. Met goud ('92) en brons ('94) betaalde Veldkamp op het moment suprème dat krediet terug.

Een optie is natuurlijk ook om de cultuur van nominaties af te schaffen en simpelweg één allesbeslissend kwalificatie-toernooi te organiseren. Afhankelijk van het aantal beschikbare tickets wordt dan onder de derde of vierde plaats een streep getrokken. Dan zal geen schaatser in het voorseizoen nog op jacht gaan naar nietszeggende kredietbrieven en weet een ieder waar het op de dag des oordeels om gaat: de dood of de gladiolen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden