Buiksloterhammetje

Soms maken woorden promotie. 'Ollekebolleke' bijvoorbeeld, een nonsenswoord uit het nederige milieu van de aftelrijmpjes.


Halverwege de jaren zeventig heeft het Drs. P. behaagd de ollekebolleke te verheffen tot benaming voor een versvorm die vanaf 1967 in Amerika bekendstaat als de 'double dactyl', bijgenaamd 'jiggery pokery'. De zesde (van acht) versregels dient te bestaan uit één woord van zes lettergrepen, waarbij de hoofdklemtoon op de vierde ligt. Ollekebólleke. Het ollekebolleke heeft sindsdien een plaats gekregen als 'onderfamilielid' van het puntdicht. Plezierdichten in zijn meest gecondenseerde vorm. Geen dichter van lichte verzen die zich er niet aan gewaagd heeft.


De kunst is om het ongekunsteld te houden, ondanks de 'zeslettergrependwang'. Als je even niet op het metrum let, krijg je 'anapestengedoe'. Klemtoon op lettergreep drie en zes. Dat willen we niet. Dat is meer de versvorm die 'tralalá' heet.


De éminence très très grise van het ollekebolleken, Drs. P., stelt ons in Kijkvoer & Leesgenot uiteraard niet teleur. Zijn 'ollekebakkenist' Michèl de Jong slaagt er zelfs in de grenzen van het poëzieparcours nog wat verder te beproeven. Samen trakteren ze ons op zeslettergrappigheid als ezeltjeprikconcours, versificatiedrift, decolletéinhoud, en tiramisurecept.


Grensverleggend zijn de rijgsnoeren van ollekebollekes tot een cyclus. In 'Roomse verzinselen' krijgen we te maken met 'onzelfbevredigend', 'kleinseminarietijd' en 'hemelhooglopende'. Het hoofdstuk bij oude prentbriefkaarten is het verleidelijkst. Een ervan laat een stripteaseuse zien. Wat we niet zien op de kaart, is het o-woord: buiksloterhammetje. Met de raad (het rijmt op 'uit'): 'Raadpleeg Van Dale/ Voor wat dit beduidt'.


Michèl de Jong & Drs. P. : Kijkvoer & Leesgenot.

Nijgh & Van Ditmar; 176 pagina's; € 15,-.


ISBN 978 90 388 9438 6.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden