Buiklosmakend en slaapverwekkend

'Krop-salaad; heeft een verkoelende, buiklosmaakende en eenigzins slaap-verwekkende kragt: Tot salade bereid, is dezelve een der smaakelijkste aangenaamste saladen, die in de heete zomer-dagen op eene verkwikkende wijze verkoelt; en gestooft zijnde, is hij niet minder smakelijke en gezond, dienende inzonderheid voor tedere menschen en die veel met hardlijvigheid gekwelt...

Dat kun je je toch niet indenken, dat een groente die de buik losmaakt, slaapverwekkend is, maar ook verkwikt en in het bijzonder voor tedere mensen geschikt is, gaat verdwijnen uit de groentenschappen.

Die buiklosmakende kropsalaad is te vinden in het Volkoomen Nederlandsch Kookkundig Woordenboek, voorgesteld in de Friesche Keukenmeid en verstandige huishoudster (2e druk, 1791). De Friese keukenmeid serveert de kropsla rauw (met een saus van gekookte eieren, geprakt en doorgeroerd met olie, azijn en mosterd), stooft de kroppen, maakt ze in en geeft dan ook weer aan hoe je ingemaakte kroppen stooft. En zij vult ook kroppen.

'Hoe men krop-salaad farceert. De kroppen wel gezuivert en gewaschen zijnde, kookt men ze in water met wat zout gaar; neemt ze er dan uit en laat ze op een gatje-pan verlekken; zet ze daar na op de stronk, en legt de groote bladen uit elkander, doch ze moeten aan de stronk vast blijven; neemt het hart er uit, hakt het met wat peterselie klein, doet er wat kruim van wittebrood bij in zoete-melk geweekt, met wat foelie en zout, vijf à zes eijeren, en een-vierde pond boter, alles na dat er veel kroppen zijn, en roert het op 't vuur tot dat het dik is, doet dan hier van zo veel als de grootte van een eij op ieder stronk, en vervolgens de bladen daar over heen, als of het heele kroppen waren; maakt dan een saus van een tweebak, wat boter en zout, legt de kroppen daar in , en laat ze een korten wijl opstooven, voorts warm aangericht. In plaats van dit vulzel, doet men er ook wel kleine fricadelletjes van kalfs-vleesch in, het welk zeer smakelijk is.'

Kroppen gevuld met kalfsgehakt kom je vaker tegen, zoals in het Nieuw Burger-Keukenboek (2e druk, 1828): 'Kropsalade. Deze wordt geheel, in pompwater met wat zout, ruim gekookt en is in een half uur tijds gaar, waarna men dezelve afgiet en ruim een half uur op eens vergiettest laat uitlekken. Inmiddels bakt men kleine balletjes kalfsgehakt, met boter, in de koekepan, steekt in elke krop een van deze balletjes en zet de kroppen in eene aarden pan, gedurende een klein uur, te stoven met jeu, die vooral niet te zout moet zijn of, bij gebrek van jeu, met een klein stukje boter. Op het assiet gelegd zijnde, giet men er gewelde boter op met geraspte nootmuskaat.'

Kropsla in een sloopje? 'Men ontdoet de kroppen van de buitenste bladen, laat die in kokend water even overkoken, op eene vergiettest uitlekken en koud worden. Men schikt dezelve vervolgens, met lagen in eene sloop of een zakje, en doet tusschen elke laag een weinig zout, legt die alzoo in eenen pot of vaatje, onder een ligt boterpekeltje, met een plankje er op, om ze onder te houden. Wanneer men dezelve gebuiken wil, laat men die in laauw water genoegzaam uittrekken en stooft dezelve met boter, bouillon en nootmuskaat; ook kan men die met kalfsballetjes stoven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden