Buigen of barsten voor Paars-plus

De politieke spanning stijgt op het Binnenhof nu de poging een Paars-pluskabinet te vormen de fase is ingegaan van het uitruilen van standpunten. Maandag was een onrustige dag waarin de vergaderagenda voortdurend werd veranderd. ’s Avonds overlegden de partijen in eigen kring.

‘Het wordt spannend’, zei Alexander Pechtold (D66) bij aanvang van de besprekingen van de vier onderhandelaars met de informateurs Uri Rosenthal (VVD) en Jacques Wallage (PvdA). Die ochtendsessie duurde tot kwart voor twaalf, een stuk korter dan was voorzien.

Daarna trokken de fractieleiders zich terug met hun vertrouwelingen. Mark Rutte (VVD) lunchte met zijn entourage op het terras van Corona op het Buitenhof. Daarna benadrukte hij dat hij voor zijn gesprekken over Paars-plus de steun heeft gekregen van het VVD-hoofdbestuur, de Kamercentrales en de fractie.

Rutte en partijbonzen

Onder VVD-leden en kiezers bestaat onrust over de Paarse variant, waarin de liberalen met drie linkse partijen zouden regeren. Tijdens een beraad zaterdag in Soest kreeg Rutte van de partijbonzen echter de steun om zijn gesprekken met PvdA, D66 en GroenLinks voort te zetten.

Binnen de VVD wordt erop gewezen dat de kiezers kennelijk ‘moeten wennen aan het feit dat winnen ook verantwoordelijkheid meebrengt’. Bij de verkiezingen op 9 juni werd de VVD voor het eerst in haar bestaan de grootste partij van Nederland. Rutte voelt zich verplicht, nadat een rechts kabinet met PVV en CDA voorlopig onmogelijk is gebleken, serieus de kans van Paars-plus te onderzoeken. Dat is de coalitie die de voorkeur heeft van PvdA, D66 en GroenLinks.

Wel heeft Rutte bij Job Cohen (PvdA) bedongen dat bij een mislukking de weg naar gesprekken over een middenkabinet van VVD, PvdA en CDA open ligt.

Hoogte en tempo van bezuinigingen

De ochtendsessie begon zonder secondanten en ook ’s middags namen de onderhandelaars in eerste instantie niemand mee naar de informateurs. ‘We doen het voorlopig zonder secondanten’, aldus Femke Halsema (GroenLinks).

Maar na een half uur werden de financieel specialisten alsnog opgeroepen: de Kamerleden Wouter Koolmees (D66), Stef Blok (VVD), Ronald Plasterk (PvdA) en oud-Kamerlid Kees Vendrik (GroenLinks). Toen zij een uur later terug naar de Tweede Kamer gingen, arriveerde een delegatie ambtenaren van het ministerie van Financiën. Zij overlegden met de Kamerleden. Dat duidt erop dat de hoogte en het tempo van bezuinigingen en hervormingen nog steeds helemaal boven aan de formatieagenda staan.

PVV-leider Geert Wilders heeft Rutte maandag in het Algemeen Dagblad opgeroepen de gesprekken over Paars-plus af te breken. ‘Mark, stop er mee. Nu!’

In een peiling afgelopen weekeinde van Maurice de Hond was de PVV de grootste partij, in plaats van de VVD. Tussen de partijen zou veel overloop zijn. Volgens Wilders voelen veel VVD-kiezers zich verraden.

Wilders: ‘Ze stemmen Rutte, maar eindigen wellicht met Halsema. Ik zou ook gillend wegrennen, ook al is er nog geen deal over een kabinet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden