Bud Powell completer dan compleet

De trouwe koper van Bud-Powell-cd's zal weinig nieuws ontdekken op 'The Amazing Bud Powell', nóg zo'n verzamelaar. Maar de beginnende jazzluisteraar haalt het beste uit het oeuvre van de bebop-pianist in huis....

De jazzliefhebber die zijn favoriete vertolkingen graag compleet heeft, voelt zich tegenwoordig steeds meer de marionet van de platenindustrie. Halverwege de jaren tachtig kwam de cd op de markt, en dat bracht veel luisteraars ertoe de muziek die ze al op lp bezaten voor de tweede keer, maar nu op cd, aan te schaffen. Tien jaar later was die eerste cd-boom uitgewoed, maar de platenindustrie had inmiddels de smaak van de meervoudige verkoop te pakken gekregen.

De juichkreten over volmaakte geluidskwaliteit, waarmee de cd was geïntroduceerd, werden met terugwerkende kracht gelogenstraft. Het nieuwe verkoopargument luidde, en niet altijd ten onrechte, dat de vroegste cd's nodeloos schril klonken maar dat dit probleem nu door de '24-bit resolution' was opgelost. Gehoorzaam ging menige verzamelaar naar de winkel om zijn ijzeren repertoire voor de derde keer te kopen.

Bij Miles Davis' meest geliefde album Kind of Blue is die truc zelfs vijf keer uitgehaald. Na de lp volgde een eerste cd-versie, die nog steeds werd ontsierd door een foute toonhoogte in drie van de vijf stukken. Dat werd rechtgezet in een extra prijzige 'collector's edition' uit 1992, die weer vijf jaar later werd opgevolgd door een 'definitive version' met één extra track, een alternatieve vertolking van Flamenco Sketches. De doorgewinterde Miles Davis-fan had Kind of Blue toen dus vier keer gekocht, maar het verhaal was nog niet uit. Vorig jaar verscheen de zes-cd-box Miles Davis & John Coltrane: The Complete Columbia Recordings, waarop twee nieuwe snippers aan het Kind of Blue-materiaal waren toegevoegd: een valse start van Freddie Freeloader en 41 seconden studio-commentaar van de trompettist-leider.

Dat zelfs de nadrukkelijke aankondiging 'complete recordings' tegenwoordig geen afdoende garantie meer biedt, blijkt uit de recente gang van zaken rond het oeuvre van pianist Bud Powell. Het Amerikaanse verzamelaarslabel Mosaic Records presenteerde eind jaren tachtig in een box met vijf lp's The Complete Bud Powell Blue Note Recordings (1949-1958). Achter in het bijbehorende boekwerk verzekerde re-issue-producer Michael Cuscuna: 'Deze collectie brengt alle releasable performances bij elkaar van de zes opnamesessies die Bud Powell tussen 1949 en 1958 bij Blue Note leidde.' Dat was een belangrijke mededeling, want deze vertolkingen definiëren - samen met de muziek die Powell voor Verve opnam - de moderne jazzpianistiek. In essentie hetzelfde materiaal, aangevuld met zestien opnamen voor het Roost-label, vulde in 1994 de vijf-cd-box Bud Powell: The Complete Blue Note and Roost Recordings, wederom geproduceerd door Michael Cuscuna.

Hoe compleet is compleet? Zojuist verschenen twee cd's in de Blue Note-serie Rudy Van Gelder Edition: The Amazing Bud Powell, Volume One en Volume Two. Van de vijftien vertolkingen op deel twee zijn er maar liefst vijf 'previously unissued': vier alternatieve versies van Autumn In New York (twee keer), Reets And I en Sure Thing, en één geheel nieuwe titel, I've Got You Under My Skin.

Michael Cuscuna antwoordt snel op de e-mail die opheldering vraagt. Ten tijde van de Mosaic-box hield hij zich nog aan het besluit van de oorspronkelijke Blue Note-producer Alfred Lion om I've Got You Under My Skin af te keuren. 'In recente jaren heb ik Lion's volledige sessie-notities gevonden en die lieten zien hoe ze bij veel titels moeite hadden om de keus te maken. Daarom heb ik deze keer alle versies toegevoegd die ze destijds hebben overwogen uit te brengen. I figured it's okay for them to be released even if they are no great revelation.'

Het is een redenering, maar niet één die alle vroegere kopers van Bud Powell's 'Complete' Recordings zal overtuigen. Het goede nieuws is voor de beginnende jazzluisteraar: die haalt nu met één redelijk geprijsde cd, The Amazing Bud Powell, Volume One, de absolute top van diens oeuvre in huis. Want de grootmeester van de bebop-piano heeft nooit met meer geladen intensiteit gespeeld dan in de kwintet-vertolkingen uit 1949 met trompettist Fats Navarro en saxofonist Sonny Rollins (Bouncing With Bud, Wail, Dance Of The Infidels) en de trio-stukken uit 1951 (Un Poco Loco, Ornithology, A Night In Tunisia).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden