Büchners missie: meer winst uit elk blik verf

Ton Büchner leidt ruim een jaar Akzo Nobel en heeft daarin een duidelijk ander beleid ingezet dan voorganger Hans Wijers. De speerpunten van zijn stille revolutie bij het verfconcern, dat vandaag de jaarcijfers presenteert. Door Anna Marij van der Meulen

De start was vals. Toen Ton Büchner in het voorjaar van 2012 het stokje van Hans Wijers overnam bij Akzo Nobel, moest hij al snel een aantal maanden met ziekteverlof wegens oververmoeidheid. In december 2012 keerde hij terug. Wat heeft hij sindsdien veranderd bij 's werelds grootste verfproducent en wat zou hij nog kunnen verbeteren?


niet meer de grootse, maar de beste

Büchner wil de winst per blik verf opschroeven en niet meer de nadruk leggen op de verkoop van zo veel mogelijk blikken verf. Een van de eerste dingen die Büchner liet varen, was de omzetdoelstelling die Wijers had geïntroduceerd. Büchner richt zich op het verbeteren van de winstgevendheid van de bedrijfsonderdelen.


Onder Hans Wijers kende de expansiedrift van Akzo Nobel bijna geen grenzen. Klap op de vuurpijl was de miljardenovername van de Britse verfmaker ICI in 2007. Akzo werd hiermee 's werelds grootste verfproducent. Achteraf gezien is er te veel betaald voor de overname. Zeker toen bleek dat er in geen jaren geïnvesteerd was in bijvoorbeeld de Amerikaanse verfactiviteiten van ICI. Omdat het niet gelukt is de winstgevendheid bij dit onderdeel te verbeteren, besloot Büchner dit kort na zijn terugkeer te verkopen. Akzo Nobel laat overnamen even voor wat het is. De topman wil eerst de organisatie beter stroomlijnen en minder complex maken voordat hij er weer nieuwe delen aan toevoegt.


sluiten van productielocaties

Büchner heeft de fabrieken van Akzo de afgelopen maanden grondig onder de loep genomen en hij schrikt er niet voor terug om productiefaciliteiten of verkoopkanalen te sluiten of samen te voegen.


Door de overnamen uit het verleden heeft het bedrijf veel productielocaties die met elkaar overlappen. Om de efficiëntie te verbeteren, voegt Büchner locaties samen. Afgelopen maand maakte Akzo bekend zijn fabriek in Deventer definitief te willen sluiten. Daar worden peroxiden gemaakt, maar er staat ook al een fabriek voor peroxiden in het Belgische Mons. Beide benutten niet de volledige capaciteit, en omdat er in Europa weinig groei meer zit in peroxiden moet er een dicht. Hetzelfde geldt voor fabrieken die bouwmaterialen van een laagje verf voorzien. Akzo Nobel had er vijf in Europa, waaronder twee in Zweden en twee in Duitsland. Door de malaise in de Europese bouwsector is het niet meer nodig zo veel productielocaties te hebben, dus wordt het aantal teruggebracht naar drie. Een fabriek in Zweden en een in Duitsland sluiten volgend jaar de deuren. Akzo Nobel trok het afgelopen jaar ruim 300 miljoen euro uit voor reorganisaties. Voor komend jaar heeft het bedrijf hiervoor nog eens 250 miljoen euro gereserveerd. 'Dit wijst erop dat Büchner voorlopig nog niet klaar is met reorganiseren', zegt analist Patrick Scholte van Rabobank.


Omdat er in Europa zelfs na economisch herstel nog weinig groei in de markt zit, zullen vooral hier fabrieken sluiten. Aan de andere kant stijgt de vraag uit opkomende markten zoals China, waar de verffabrikant dan ook nieuwe fabrieken opent.


minder managers, anders beloond

Om kosten te besparen en efficiënter te werken, zet Büchner het mes in het aantal managers. De structuur van de top heeft hij al aangepast. Onder Hans Wijers was een managementlaag onder de raad van bestuur gecreëerd waar bijvoorbeeld de jurist van het bedrijf en de personeelsmanager inzaten. De raad van bestuur bestond uit vijf personen en de managementlaag eronder uit vier. Büchner bracht de raad van bestuur terug tot twee: hijzelf en de financiële topman Keith Nichols. Hij hevelde de drie bestuurders van de verschillende divisies over naar de managementlaag eronder. Deze zijn overigens alle drie na het vertrek van Wijers opgestapt en vervangen door nieuwkomers.


De topman wil ook gaan snijden in het aantal managementlagen bij de verfdivisie. Dit hangt samen met het terugbrengen van het aantal regio's naar vijf in plaats van acht. Afdelingen in verschillende landen zullen worden samengevoegd. Dus één financiële afdeling, in plaats van een eigen financiële afdeling of logistieke afdeling in elk land waar Akzo actief is. Per 1 januari zijn de marketingfuncties in Engeland al overgeheveld naar een centrale afdeling in Nederland.


Om zijn voornemen de winst te verbeteren kracht bij te zetten, heeft Büchner ook het beloningssysteem aangepast. De topbestuurders krijgen nu een bonus wanneer bijvoorbeeld het bedrijfsresultaat van hun divisie verbetert.


uitdaging: minder merken

Rabobank-analist Patrick Scholte heeft nog wel een suggestie voor Büchner om de efficiëntie verder te verbeteren. Waar Heineken zijn bier overal ter wereld Heineken noemt en Unilever Magnum-ijsjes Magnum, heeft de verf van Akzo Nobel vele namen in vele landen. In Nederland is vooral de naam Flexa bekend, in Engeland kent men Akzo-verf als Dulux. Door in alle landen hetzelfde merk te voeren, zou Akzo Nobel op marketingkosten kunnen besparen. Aan de andere kant zijn het wel sterke merken die Akzo voert, zegt Scholten. 'Door ze bijvoorbeeld allemaal Dulux te noemen, verlies je in Nederland Flexa en daarmee vernietig je ook waarde.'


Beleggers lijken wel vertrouwen te hebben in de koers van Büchner. Nadat ze even waren geschrokken van diens afwezigheid door ziekte, krabbelde het aandeel na zijn terugkeer op. Het is nu ruim 50 euro waard, de hoogste koers sinds het begin van de crisis in 2008.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden