Brussen vs. Von der Dunk - over de 'bizarre adoratie' van het Engels

Amerikanen zijn cultureel eenkennig omdat ze alleen maar Engels spreken, meent Thomas von der Dunk. Maar Bert Brussen gelooft er niets van dat de Engelse taal het kosmopolitisme in de weg staat.

© Thinkstock Beeld
© Thinkstock

Thomas von der Dunk
Gelooft er buiten staatssecretaris Zijlstra en een handvol van de werkvloer losgezongen universiteitsbestuurders werkelijk iemand dat Nederland na Amerika en Groot-Brittannië de beste universiteiten heeft, zoals het lijstje in de Volkskrant van 6 oktober suggereert? Dat de tien beste zich exclusief in deze twee landen bevinden? En geen enkele in Duitsland, Frankrijk of Japan? Zou zo'n onwaarschijnlijke uitkomst niet reden moeten zijn om zich af te vragen of de criteria wel deugen?

Laat ik hier een poging wagen. Het lijstje stamt van het Britse blad Times Higher Education. Belangrijk criterium: 'internationale oriëntatie', gemeten aan de hand van publicaties en citaties in internationale tijdschriften. Lees voor dat laatste maar: Engelstalige. Veel Amerikaanse en Britse wetenschappers zijn namelijk helemaal niet 'internationaal georiënteerd', maar spreken alleen Engels.
Die zijn dus voorbij de eigen nationale grenzen verbaal gehandicapt, en dat betekent voor de humaniora: die zijn mondiaal functioneel analfabeet. Dat merken we dan ook direct als eentalige Amerikaanse politici zich met de rest van de wereld bemoeien: ze maken er snel een puinhoop van, omdat ze er niets van snappen en door hun culturele eenkennigheid denken dat iedere Arabier zo moet worden als zij.

Ook in de Nederlandse publicatiehiërarchie staat internationaal gelijk aan Engelstalig: dat verklaart onze derde plaats. De rest van de wereld telt voor universiteitsbureaucraten niet mee. Maar waarom Engelstalig internationaler zou zijn dan Duits-, of Frans- of Spaanstalig ontgaat mij. Het Nederlandse universitaire internationalisme staat dan ook niet voor kosmopolitisme, maar voor Angelsaksisch provincialisme. Ook politiek Den Haag leeft zodoende mentaal met de rug naar Europa toegekeerd.

Die bizarre adoratie van het Engels contrasteert sterk met het inburgeringsbeleid voor migranten. Die mogen omwille van het Nederlandse saamhorigheidsgevoel ook thuis met hun kinderen niet meer hun eigen internationale taal gebruiken. De bovenlaag moet dus permanent Engels gaan spreken om erbij te horen, de onderlaag daartoe Nederlands. Wie het snapt, mag het zeggen. Maar volgens mij creëren we zo ons eigen Vlaamse Franskiljonpro-bleem, waardoor de burger straks letterlijk zijn bestuurders niet meer verstaat.

Bert Brussen:
Zelfs na het lezen van Thomas' verklaring geloof ik nog niet dat Nederland na Amerika en Groot-Brittannië de beste universiteiten heeft. Wie dat wel gelooft heeft zijn hoofd begraven op een plek waar de zon echt nooit schijnt (ik neem aan dat er reeds WC-Eend awards zijn uitgereikt voor deze 'topprestatie'?). Hoe hoger de notering van de universiteit hoe meer geld er binnenkomt.

Het perverse faalsysteem waaraan de Nederlandse hbo's ten onder gaan, geldt ook voor de Nederlandse universiteiten. Alleen hebben die minder incapabele bestuurders die perse een televisie in hun lease-auto willen inbouwen, waardoor het minder opvalt. Hoger onderwijs in Nederland: 99 procent verneukte studenten, één procent blije bonusontvangers.
Times Higher Education is voor de universiteiten wat de Michelin-gids is voor topkoks: elk jaar krijgen de Nederlandse universiteiten hun vaste top-drie beoordeling, waarop de poet weer kan worden verdeeld. Misschien verklaart dat waarom universitaire colleges van bestuur zo graag uit eten gaan in restaurants met een Michelinster, op kosten van de universiteit uiteraard.

Dit alles is treurig, maar met de voorkeur voor de Engelse taal heeft het weinig te maken. Het is nou eenmaal handig één gedeelde standaardtaal te hanteren. Dat het heden ten dage beter is Chinees te spreken in plaats van Engels is achteraf praten met de kennis van nu. Maar of de Engelse taal het kosmopolitisme in de weg staat? Welnee.

Zelfs áls de Amerikaanse politici Arabisch zouden spreken werd de puinhoop in Arabische landen niet minder groot. In culturen waar het licht niet aan mag, op straffe van steniging, kun je lullen als Prem Radhakishun maar de conclusie blijft altijd dat de Arabier er beter aan doet zich te conformeren aan het vrije democratische Westen. Vraag maar aan de Egyptische kopten.

Lets talk about the Netherlands: de reden dat de politicus voor veel burgers totaal onverstaanbaar is, komt niet door het houterige Lubbers-Engels of door hun boertige provincie-accent. Dat komt door die eeuwige loze beloftes, de hypocriete volzinnen en het autistische regenteske onvermogen ook maar iets van de kiezer te willen begrijpen.




Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden