Brussen versus Von der Dunk

Vreemd dat we niet verlamd zijn van angst nu de Europese vrede voorbij is, zegt Bert Brussen. Inzake vrede opereert Londen het nonchalantst, aldus Thomas von der Dunk.

Bert Brussen

Nu het einde van de Europese vrede en samenwerking definitief voorbij is, kunnen we gebroederlijk aan de rand van de afgrond naar beneden turen. Wat we zien, maakt ons hoogst ongelukkig. Bezorgd, beter gezegd. Sterker nog, het is eigenlijk vreemd dat we niet reeds massaal verlamd zijn van angst.

In Griekenland zitten échte neonazi's in het parlement. Inclusief fysiek intimiderende lijfwachten die eisen dat journalisten 'uit respect' opstaan voor de Führer en uiteraard met inbegrip van het betere holocaustontkennen. Daarbij vergeleken is Wilders nog lief en ultrademocratisch. Maar, wat in Nederland niet is, kan nog komen. Als de kiezer maar wanhopig genoeg is, is hij tot alles bereid. Wel jammer dat de grote intellectuelen die zo graag onze democratie hadden willen behoeden voor 'het fascistische kwaad' dan al hun kruit hebben verschoten op de PVV.

Maar het einde van de Europese vrede begint in Groot-Britannië. Daar staan de raketten inmiddels opgesteld in de achtertuinen van Londenaren en stomen de fregatten de Thames op om straks bij de Olympische Spelen voldoende luchtdekking te kunnen geven in de luchtoorlog tegen... Ja, tegen wie eigenlijk? Internationale sporthaters? Het verbond tegen olympisch vuur? Terroristen die koste wat kost willen voorkomen dat Willem- Alexander wéér met sporters gaat staan hossen? We weten het niet. Wat we wel weten, is dat het stilzwijgend wordt goedgekeurd. Zoals het afgelopen april ook stilzwijgend werd goedgekeurd dat in Rhenen de politie huizen van burgers doorzocht omdat de Koningin op bezoek kwam. Geen haan die ernaar kraaide. Men kijkt wel link uit. Ze hebben gezien hoe de Nederlandse 'rechtsstaat' is omgegaan met de man die een waxinelichtjeshouder naar een gepantserde Gouden Koets heeft gegooid. Niemand in Nederland zit er op te wachten de nieuwe Lucia de Berk of gebroeders Poot te worden, alleen om een statement te maken voor burgerlijke, nota bene grondwettelijke vrijheden en tegen dictatoriale staatsinterventies.

In Londen durft men al helemaal niets te zeggen over het einde van de Europese vrede. Telefoon- en e-mailverkeer wordt afgeluisterd, antiterrorismewetten zorgen ervoor dat elke dissident op Chinees-olympische wijze kan worden opgepakt en dienovereenkomstig kan worden vervolgd. De Britten gaan gebukt onder een nieuwe junta, die van sponsors en multinationals. Die zich uiteraard geheel belangeloos aan de Olympische Spelen verbinden, gek op de 'verbroedering' van sport als ze zijn.

Ik voorspel: zoals de aanslag van Gavrilo Princip op de aartshertog van Oostenrijk de prelude op de Eerste Wereldoorlog bleek, zo zal een meisje in een oranje Bavariajurkje te Londen 2012 de start van een nieuwe oorlog in Europa zijn. Van de journalisten zult u dat niet horen: die zijn dan veel te druk met het bejubelen en bewieroken van Onze Gouden Sporters.

Thomas von der Dunk

Angst is een slechte raadgever. Met de paniek die wijlen Osama bin Laden op 9/11 wist te veroorzaken, slaagde hij waar Hitler en Stalin nog faalden: Amerika haar eerste stappen te laten zetten op weg naar een totalitaire staat. Niet alleen in Guantanamo Bay, ook binnen de eigen landsgrenzen heeft de War on Terror op het terrein van de burgerrechten een ravage aangericht. Van een oorlog wordt immers niet alleen de waarheid het slachtoffer, maar ook de vrijheid. Alleen dat al is een goede reden om er niet te snel aan te beginnen. Dienaangaande heeft Europa overigens een streepje op Amerika voor - niet omdat Europa van Venus zou komen, maar omdat het Mars maar met moeite heeft overleefd.

Het is derhalve geen toeval dat van alle west-Europese democratieën juist Westminster inzake zowel vrede als vrijheid het nonchalantst opereert. Alleen op de Britse Eilanden, sinds de Glorious Revolution van elke vijandige invasie gevrijwaard gebleven, vermag het voeren van een oorlog nog een Dads Army-achtige nostalgie oproepen - op het vasteland hebben we in 1914-18 en 1939-45 aangaande een frischer, fröhlicher Krieg ons lesje wel geleerd. En alleen op de Britse Eilanden, waar men nog steeds een geschreven constitutie meent te kunnen ontberen, is het vertrouwen in het aangeboren fatsoen van de eigen autoriteiten zo groot dat intramurale raketbewaking zonder veel morren wordt geaccepteerd.

Het Kwaad kwam immers altijd van buiten - dat maakt blind voor een mogelijke ontsporing in eigen huis.

Die naïviteit deelt Engeland overigens op dezelfde historische gronden met Nederland: de lakse omgang bij de VVD met privacy zou in Duitsland voor liberalen ondenkbaar zijn. Daar weet men hoezeer het door eigen nationaal toedoen mis kan gaan. Maar de VVD heeft onder invloed van de PVV niet slechts meetbare verbetering van de veiligheid tot speerpunt verheven, maar zelfs die van het ongrijpbare 'veiligheidsgevoel'. Aan het eerste kan een minister nog wat doen, het tweede vergt allereerst een verschijningsverbod van De Telegraaf.

Vrijheid en veiligheid zijn min of meer communicerende vaten - het ene gaat al snel ten koste van het ander. En als men voor z'n hachje vreest, fysiek dan wel financieel, volgt snel de roep om de sterke man. Zie Moskou: de Dictatuur van de Wet die Poetin bij zijn aantreden de door de chaotische Jeltsinjaren bang geworden Russische burgers beloofde, werd met de jaren méér dictatuur en minder wet. En inderdaad: Griekenland dreigt Weimar-trekken te gaan vertonen. De directieven van de Brusselse trojka hebben hetzelfde averechtse effect als het dictaat van Versailles van de geallieerde trojka indertijd: elke Griekse politicus die ervoor capituleert, heeft al bij voorbaat electoraal zelfmoord gepleegd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden