Nieuws Europese Unie

Brussels ‘schokfonds’ van 30 miljard euro voor eurolanden in economisch zwaar weer onder vuur

De Europese Commissie krijgt harde kritiek op haar wetsvoorstel voor een ‘schokfonds’ van 30 miljard euro voor eurolanden in economisch zwaar weer. Den Haag wil niets weten van extra EU-uitgaven terwijl Frankrijk de 30 miljard juist veel te weinig vindt. Ook in het Europees Parlement schimpen partijen over een fooi.

Europees Commissaris Moscovici (Economische Zaken). Beeld AFP

Direct na de presentatie donderdag van haar nieuwe ‘investerings-stabiliteitsfonds’ werd de Commissie van alle kanten onder vuur genomen. Volgens Europees Commissaris Moscovici (Economische Zaken) gaat het om een ‘eerlijk en evenwichtig compromis’ tussen landen die niets willen (noordelijke lidstaten) en zij die veel willen (zuidelijke landen). ‘Het zaadje is geplant, nu moet het water krijgen’, aldus Moscovici, die erkende dat hij een veel omvangrijker fonds had gewild. ‘Het is een bescheiden begin.’

Vergezichten

Het voorstel voor een schokfonds volgt op jaren van rapporten, draaiboeken en vergezichten om de eurozone te versterken. De economische crisis in de EU duurde langer dan elders omdat de investeringen laag bleven, veel eurolanden hadden geen geld meer voor noodzakelijke uitgaven in infrastructuur en onderwijs. ‘Dit is het eerste solidariteitsinstrument in de eurozone’, aldus Moscovici.

Het nieuwe schokfonds wordt geactiveerd bij onverwachte economische tegenslag (handelsoorlog, natuurrampen). Als de werkloosheid van een land daardoor hard stijgt (boven het gemiddelde van de afgelopen 15 jaar) kan dat land een lening uit het nieuwe fonds aanvragen. Het fonds leent het geld op de markt met het EU-budget als garantie. Het land in nood hoeft de rente niet te betalen, die wordt vergoed uit de winstafdracht van de ECB aan de eurolanden. Harde eis is wel dat het betrokken land zich aan de Europese begrotingsregels houdt.

Buffers

Nederland verwijst het schokfonds naar de prullenbak, het vindt dat landen met voorzichtig begrotingsbeleid zelf buffers moeten aanleggen om economische tegenslag op te vangen. Den Haag vreest daarbij dat als de lening niet wordt terugbetaald, Nederland en de andere eurolanden alsnog opdraaien voor de kosten.

De Franse minister van Financiën Le Maire noemde het Commissievoorstel donderdag ‘een stap in de goede richting’ maar vindt veel meer nodig. De Franse president Macron sprak eerder over een speciaal eurozonebudget van vele honderden miljarden euro’s. De sociaaldemocraten in het Europees Parlement typeerden de 30 miljard als een fooi.

Volgens de Commissie had het nieuwe fonds ruim de helft van de eurolanden financieel soelaas geboden als het tijdens de crisis beschikbaar was geweest. De lidstaten bespreken het voorstel komende maanden, waarbij elk land een vetorecht heeft.

Meer steun is er voor het Commissievoorstel de komende jaren (2021-2027) 22 miljard euro uit te trekken voor landen die ingrijpende economische hervormingen doorvoeren, zoals de modernisering van de arbeidsmarkt en het pensioenstelsel. Ook trekt de Commissie 2,1 miljard uit om niet-eurolidstaten voor te bereiden op de invoering van de munt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden