Brussel wil lobbyisten aan banden

Europarlementariërs nemen teksten lobbyisten letterlijk over...

BRUSSEL Europarlementariërs doen niet altijd zelf hun huiswerk. Dat bleek weer eens toen een Schotse wetenschapper onlangs duizenden pagina’s met wijzigingsvoorstellen op de omstreden chemierichtlijn REACH onder de loep nam. Fracties bleken amendementen te hebben ingediend die woord voor woord overeenkwamen met de aanbevelingen van chemische ondernemingen.

Ook de Groenen bleken tientallen wijzigingsvoorstellen letterlijk overgenomen te hebben, alleen kwamen die niet van de industrie, maar van milieuorganisaties die ook hun stempel probeerden te drukken op de richtlijn. De regeling die eind 2006 door het europarlement werd goedgekeurd, verplicht de industrie aan te tonen dat chemische stoffen die zij in hun producten verwerken, niet schadelijk zijn voor mens of milieu.

REACH was de inzet van een van de grootste veldslagen die de Brusselse lobbyisten ooit hebben gevoerd. Vertegenwoordigers van de chemische industrie en de milieubeweging liepen de deur plat bij de afgevaardigden, herinnert europarlementariër Dorette Corbey (PvdA) zich. Uiteindelijk kreeg de chemische sector gedaan dat er ongeveer tienduizend in plaats van dertigduizend chemische stoffen onder het testregime zouden vallen.

Het verbaast Corbey niet dat veel wijzigingsvoorstellen rechtstreeks overgenomen bleken van lobbyisten. ‘Het probleem is dat wij ons veel te veel met details moeten bezighouden. Daarbij gaat het vaak om heel technische kwesties, waar alleen specialisten in thuis zijn.’ Zelf heeft ze ook wel eens een voorstel voor een tekstwijziging overgenomen. ‘Maar dat doe je natuurlijk alleen als je er zelf ook helemaal achter staat.’

Nu de EU druk bezig is strenge regels op te stellen om de uitstoot van kooldioxide te verminderen, worden de parlementariërs weer van alle kanten bestormd door lobbyisten. Vooral de auto-industrie, die bang is dat de strenge normen de Europese auto’s te duur zullen maken, laat flink van zich horen. Maar volgens Sigrid de Vries van de overkoepelende organisatie van Europese automakers EAMA wordt de invloed van de autosector wel eens overdreven. ‘Het is geen David tegen Goliath. De milieuorganisaties hebben ook flinke invloed in Brussel.’

De lobbyisten proberen natuurlijk ook de Europese Commissie en de vertegenwoordigers van de lidstaten te bewerken, maar naarmate de invloed van het parlement toeneemt, kiezen ze steeds vaker europarlementariërs als doelwit.

Het Europees Parlement wil nu de regel invoeren dat parlementaire rapporteurs die een advies uitbrengen over een wetsvoorstel op vrijwillige basis aangeven met welke lobbyisten en belangenorganisaties zij hebben gesproken. Het voorstel maakt deel uit van een pakket maatregelen waarover het parlement vandaag stemt. Doel is het werk te reguleren van de naar schatting vijftienduizend lobbyisten en 2.500 lobby-organisaties die in Brussel opereren.

‘Het is goed om de standpunten van verschillende partijen te horen, maar het is wel van belang dat iedereen kan nagaan wat lobbyisten doen’, zegt Corbey. Volgens de voorstellen moet er een register komen waarin alle lobbyisten zich moeten inschrijven als ze toegang willen krijgen tot het parlement, de Europese Commissie of de Europese Raad.

Ook moeten lobbyisten bekendmaken voor wie zij werken en moeten consultancybureaus aangeven wie hun grootste klanten zijn en hoeveel geld zij verdienen met hun lobbywerk bij de Europese instellingen. Lobbyisten die zich niet aan de regels houden kunnen tijdelijk of voorgoed uit het register worden geschrapt.

De voorstellen gaan verder dan de regels die eurocommissaris Siim Kallas (Administratieve zaken) vorig jaar voorstelde om meer greep te krijgen op het werk van de Brusselse lobbyisten. Kallas vindt een vrijwillig register voldoende. Een verplichte regeling heeft volgens hem als nadeel dat het lang duurt voordat die er is. Het vrijwillige register kan al over een paar weken van start gaan.

Olivier Hoedeman van de waakgroep Corporate Europe Observatory uit Amsterdam hoopt dat de Commissie toch voor de strengere versie kiest. Wel moeten volgens Hoedeman de regels voor het openbaar maken van de financiële gegevens worden aangescherpt. Ook is hij bezorgd over een wijzigingsvoorstel dat twee fracties hebben ingediend om advocaten buiten de regeling te houden.

De redenering is dat zij een beroep moeten kunnen doen op hun geheimhoudingsplicht. Maar volgens europarlementariër Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) is het onzin om advocatenkantoren, die steeds vaker lobbydiensten aanbieden in Brussel, van de regels uit te zonderen. ‘Je moet kijken naar wat voor werk ze doen. Als advocaten als lobbyist opereren, moeten ze ook aan de regels voor lobbyisten voldoen’, vindt zij.

VVD-europarlementariër Toine Manders vindt de hele exercitie ‘volstrekt onnodig’. ‘Het brengt een hele hoop administratieve rompslomp met zich mee, terwijl je er maar weinig mee opschiet. Lobbyisten die hun boekje te buiten gaan, krijgen vanzelf een slechte naam in het parlement. Dan komen ze niet meer aan de bak.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden