Nieuws

Brussel wil einde aan alle vervuiling in 2050: ‘Tijd om vrede te sluiten met onze planeet’

Het aantal doden door luchtverontreiniging in Europa (400 duizend per jaar) moet in 2030 minstens zijn gehalveerd. De Europese Commissie wil dat in 2050 de vervuiling van lucht, water en grond volledig is gestopt.

Een klimaatprotest in de haven van Cornwall, waar de actiegroep Ocean Rebellion leuzen projecteerde op een cruiseschip. Beeld Getty
Een klimaatprotest in de haven van Cornwall, waar de actiegroep Ocean Rebellion leuzen projecteerde op een cruiseschip.Beeld Getty

‘Nu is het de tijd om vrede te sluiten met onze planeet’, schrijft de Commissie in een ontwerp-actieplan over ‘nul-vervuiling’ dat woensdag wordt gepresenteerd door de Commissarissen Timmermans (Green Deal) en Sinkevicius (Milieu). Vervuiling veroorzaakt kanker, hart- en vaatziekten, longaandoeningen, hersenbloedingen en diabetes en is daarmee volgens de Commissie verantwoordelijk voor 1 op de 8 doden.

Vervuiling vergroot bovendien de ongelijkheid, omdat vooral armere landen en regio’s eronder lijden. Wereldwijd valt 92 procent van de doden door water-, lucht- en grondverontreiniging in armere landen.

Zes doelen

In haar actieplan stelt de Commissie zes kwantitatieve doelen voor 2030 vast. Naast minimaal 55 procent minder doden door luchtverontreiniging, wil Brussel dat het aantal mensen dat permanent last heeft van verkeersherrie (auto’s, trein, vliegtuigen) met 30 procent daalt. Nu leidt chronische lawaaioverlast tot 12 duizend doden per jaar en 48 duizend mensen met hartproblemen.

De vervuiling van natuurgebieden (onder meer stikstofneerslag) moet met een kwart zijn gedaald om de biodiversiteit te redden en het gebruik van pesticiden moet minstens gehalveerd, net als dat van antibiotica in de dierenindustrie.

De hoeveelheid plastic in de zee moet eveneens gehalveerd zijn in 2030, net als het aantal ton afval dat geproduceerd wordt. De 2030-doelen zijn nodig om in 2050 de nul-vervuiling te bereiken: een mate van verontreiniging van water, lucht en grond die niet meer schadelijk is voor het milieu en de volksgezondheid. ‘Het creëren van een gifvrij milieu’, stelt het actieplan.

Omdraaien economische piramide

De Commissie wijst erop dat de coronapandemie en de lockdowns de vervuiling van lucht en water en geluidsoverlast tijdelijk hebben verminderd. ‘Maar minder economische activiteit is niet de manier waarop de EU de nul-vervuiling wil bereiken.’ Volgens Timmermans en Sinkevicius gaan groei en duurzaamheid heel wel samen maar dan moet de economische ‘piramide’ worden omgedraaid: niet langer eerst vervuilen en dan opruimen maar vervuiling voorkomen door duurzame (circulaire) productiemethoden.

De Commissie komt de komende twee jaar dan ook met talloze nieuwe en aangescherpte wetten om de 2030-doelen te bereiken. Zo zal de landbouw met minder mest moeten werken, ander veevoer gebruiken en overweegt de Commissie wettelijke plafonds aan de ammoniakuitstoot.

Auto’s moeten schoner, banden stiller, net als treinen en vliegtuigen. De industrie en energiesector moeten de uitstoot van fijnstof en vervuilende stoffen hard omlaag brengen, de bouw moet meer materiaal hergebruiken. Hormoonontregelaars (endocrine stoffen) mogen niet meer in het water voorkomen, bedrijven die ze gebruiken moeten op zoek naar alternatieven. Kwik wordt helemaal verboden.

Kompas

De Commissie omschrijft haar actieplan als ‘een kompas’ voor alle EU-wetgeving. De Commissie schat de benodigde extra investeringen om de 2030-doelen te halen op 100 tot 150 miljard euro per jaar. Brussel wijst erop dat de kosten van niets doen - en de vervuiling laten voortgaan - aanzienlijk groter zijn. Alleen de financiële schade van luchtvervuiling (gemiste werkdagen door ziekte, zorgkosten, minder landbouwopbrengst, schade aan gebouwen) raamt de Commissie al op 330-940 miljard per jaar.

Het actieplan tegen vervuiling maakt deel uit van de Green Deal die Timmermans eind 2019 presenteerde. Naast het tegengaan van vervuiling en het verlies aan biodiversiteit, omvat de Green Deal talloze maatregelen om de CO2-uitstoot te verlagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden