Brussel wil 50 duizend vluchtelingen binnenhalen om mensensmokkel te stoppen

De Europese Commissie wil dat de EU-landen de komende twee jaar vijftigduizend vluchtelingen opnemen uit Afrika en het Midden-Oosten. Deze legale migratie moet mensensmokkelaars de wind uit de zeilen nemen. Voor elke opgenomen vluchteling krijgen de lidstaten een vergoeding van 10 duizend euro, zo blijkt uit voorstellen die de Commissie vandaag presenteert.

Vluchtelingen zwemmen naar een reddingsboot toe, nadat hun boot is gezonken. Beeld getty

De EU-landen worden niet verplicht aan de hervestiging van de vijftigduizend vluchtelingen bij te dragen, het gaat om een indringende oproep. Volgens de Commissie kan Europa zijn grenzen niet sluiten voor illegale migratie zonder een legale route voor migranten te openen. Tot nog toe tonen de landen beperkte animo, Nederland doet pas een toezegging zodra er een nieuw kabinet is. De Commissie geeft de lidstaten tot eind oktober om plaatsen beschikbaar te stellen.

Als het aan de Commissie ligt neemt de EU vluchtelingen op die nu vastzitten in Libië, Egypte, Ethiopië, Niger, Tsjaad en Soedan. Ook Syriërs die in opvangcentra verblijven in Turkije, Jordanië en Libanon komen in aanmerking voor het hervestigingsprogramma. VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR krijgt een belangrijke rol bij de herplaatsing. Eerder vroeg de UNHCR de EU veertigduizend vluchtelingen uit Libië over te nemen. De Commissie schat dat er wereldwijd 1,2 miljoen ontheemden een nieuw thuis zoeken.

Asielquota

Van asielquota is dit keer geen sprake, benadrukken betrokken diplomaten en EU-ambtenaren. De ervaring daarmee afgelopen twee jaar - verplichte spreiding van honderdduizend migranten over de lidstaten - heeft veel kwaad bloed gezet in (vooral) de Oost-Europese hoofdsteden. Door die tegenwerking zijn er pas 29 duizend migranten daadwerkelijk overgeplaatst.

In haar voorstel waarschuwt de Commissie de lidstaten niet achterover te leunen nu de aantallen migrantenbootjes op de Middellandse en Egeïsche Zee sterk dalen. Commissaris Avramopoulos (migratie) roept de lidstaten vandaag op de relatieve rust aan te aangrijpen voor het optuigen van een crisisbestendig migratiestelsel. 'Als we deze kans niet aangrijpen, riskeren we alles wat bereikt is in gevaar te brengen en vast te lopen in een permanente staat van crisismanagement', aldus de Commissie.

Naast de hervestiging zet de Commissie vol in op de gedwongen terugkeer van migranten die geen verblijfsvergunning krijgen. Van de circa één miljoen illegalen in de EU wordt minder dan een kwart daadwerkelijk teruggestuurd. Anderhalf miljoen illegalen moeten de komende tijd worden uitgezet. De Commissie wil dat het nieuwe Europese grensagentschap daarin de leiding neemt. Het agentschap moet de terugkeeragent van de EU worden en de benodigde reispapieren en terugkeervluchten organiseren. Visarestricties en economische sancties zijn voor de Commissie legitieme drukmiddelen om landen te dwingen hun mensen terug te nemen. Dat die effectief zijn bleek begin deze maand toen Bangladesh met het visummes op de keel een terugkeerregeling accepteerde.

Strengere bewaking

De Commissie vraagt de lidstaten verder meer migranten een Europese arbeidskaart (blue card) te verstrekken om tekorten op de Europese arbeidsmarkt op te lossen. Voorstellen om de procedures daarvoor te versoepelen, wachten nog steeds op goedkeuring van de landen en het Europees Parlement.

Avramopoulos hoopt dat een strengere bewaking van de Europese buitengrenzen en een strikt terugkeerbeleid, het verzet in de Oost-Europese landen tegen een Europees asielbeleid zullen verminderen. De Commissie streeft naar automatische asielquota als een lidstaat te maken krijgt met een massale toestroom van migranten.

Mensensmokkelaars werden al dagen gevolgd, toch stikten 71 migranten in een koelwagen
Het was er een in de stroom van noodlottige nieuwsberichten uit de vluchtelingenzomer van 2015: op 27 augustus ontdekte de Oostenrijkse politie een vrachtwagen met 71 lijken, op de vluchtstrook van snelweg E58 vlakbij Wenen. De inzittenden waren gestikt, de verantwoordelijke mensensmokkelaars gevlucht. Lees hier het hele artikel. (+)

Vluchtelingen kiezen vaker voor overtocht onstuimige Zwarte Zee naar Roemenië
Met een veilige toekomst in Europa voor ogen kiezen steeds meer migranten voor een bijzonder gevaarlijke route: die via de Zwarte Zee naar Roemenië. Ze stappen in Turkije op de boot naar het Roemeense vasteland en hopen daarvandaan door te reizen naar West-Europa. Lees hier het hele artikel. (+)

EU: stroom vluchtelingen uit Libië moet stoppen, anders 'komen kernwaarden in gevaar'
Nog voor de zomer moet de stroom vluchtelingen die naar Italië komt worden ingedamd, zal de Europese Commissie woensdag verkondigen. Anders 'komen de kernwaarden van de EU ernstig in gevaar'. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden