Brussel pakt belastingontwijking aan

Het Europees Parlement heeft een richtlijn aangenomen die belastingontwijking en witwassen veel moeilijker moet maken. De richtlijn zou, indien hij tot wet wordt, een einde maken aan de anonimiteit van de brievenbusondernemingen. Nederlandse brievenbusondernemingen worden onder meer gebruikt om belasting te ontwijken en vermogens te verbergen.

AMSTERDAM - Volgens de tekst, een aanpassing van de bestaande witwasrichtlijn, moet elke vennootschap de identiteit bekendmaken van zijn eigenaren. Daarbij gaat het om de 'uiteindelijke belanghebbenden', oftewel de mensen van vlees en bloed die zich achter de constructies verbergen. Die namen komen in een openbaar register, bijvoorbeeld van de Kamer van Koophandel. Al die registers worden met elkaar verbonden.


Op die manier moet het onmogelijk worden dat bijvoorbeeld dictators zoals onlangs de Oekraïense president Janoekovitsj en zijn familie hun miljarden aan het oog van de belastingdienst in hun land kunnen onttrekken. Ook zou het moeilijker worden voor multinationals zoals Starbucks, SABMiller of Apple om constructies op te zetten voor belastingontwijking.


De stemming in het Europees Parlement was een grote overwinning voor Judith Sargentini van De Groenen/GroenLinks: 643 stemmen vóór, 30 tegen. Zij is 'rapporteur' op dit onderwerp, hetgeen betekent dat ze de spil vormt in de onderhandelingen tussen fracties en belangengroepen.


Of de richtlijn wet wordt, moet nog blijken. Daarvoor moet ook de Europese ministerraad ermee instemmen en dat is nog onzeker. Volgens Sargentini ligt uitgerekend Nederland dwars. Minister Dijsselbloem wil geen openbaar register van de 'uiteindelijke belanghebbende', maar een 'centraal aandeelhoudersregister' dat alleen toegankelijk is voor autoriteiten. Daarmee zegt hij de privacy van betrokkenen te willen beschermen.


Sargentini vindt dat op twee punten tekortschieten. 'Aandeelhouders zijn vaak ook weer vennootschappen. En je wilt juist weten welke mensen van vlees en bloed zich achter die constructies schuilhouden.' Dat Dijsselbloem alleen de autoriteiten inzage wil geven, vindt Sargentini ook niet voldoende. 'We rekenen juist op het zelfreinigend vermogen van het systeem als dat openbaar wordt. Daarom moet elke journalist kunnen terugvinden wie er achter een vennootschap zit.'


Fiscaal omkatten

Nederland heeft een uiterst vriendelijk systeem voor buitenlandse vennootschappen. Per jaar spoelt er 5.500 miljard euro door de brievenbusvennootschappen, geld dat soms alleen maar even langskomt om het fiscaal om te katten. Nederland houdt er hooguit 1,5 miljard euro aan over aan belastinginkomsten en omzet voor fiscalisten, notarissen en advocaten.


Het Europees Parlement, aangevoerd door Sargentini, en de Europese ministerraad gaan onderhandelen over de richtlijn. De ministers moeten eerst nog een standpunt innemen.


Sargentini is optimistisch. Frankrijk en Groot-Brittannië zijn vóór haar tekst, zegt ze. Duitsland is tegen, 'maar dat was het standpunt van de vorige Duitse coalitie. Nu regeert Merkel met de SPD, en in hun regeerakkoord lijken ze het met ons eens te zijn.' Vanaf 1 juli is Italië de voorzitter van de Europese ministerraad. 'Dus zullen we onderhandelen met de Italiaanse minister. En die is ook vóór.'


Onder de aangepaste richtlijn moeten, naast banken en accountants, ook makelaars en gokbedrijven melding maken van 'ongebruikelijke transacties'. Bovendien wordt een transactie eerder 'ongebruikelijk' genoemd, zodat er veel meer onder de meldingsplicht valt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.