Nieuws

Brussel: ongelimiteerd EU-geld voor nieuwe generatie vaccins

De EU moet ongelimiteerd geld beschikbaar stellen voor de ontwikkeling en productie van een nieuwe generatie vaccins tegen besmettelijker en dodelijker varianten van het coronavirus. De nieuwe vaccins kunnen via een versnelde procedure door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) worden goedgekeurd.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Met dit ‘paraatheidsplan’ wil de Europese Commissie zeker stellen dat de EU-landen voorop lopen in de strijd tegen de coronapandemie. De voorstellen – die vanmiddag worden gepresenteerd door commissievoorzitter Von der Leyen en commissaris Kyriakides (Zorg) – krijgen als het aan Brussel ligt volgende week al de goedkeuring van de regeringsleiders tijdens een extra coronatop. Het paraatheidsplan is het antwoord van de Commissie op kritiek dat de EU te traag en te weinig vaccins heeft ingekocht.

‘Het virus verandert voortdurend, het antwoord erop van Europa moet dat ook doen’, staat in een ontwerp van het plan. Het is een race tegen de klok, aldus de Commissie. Ze stelt voor de bestaande contracten die ze sloot met zes farmaceuten (waaronder BioNTech-Pfizer, AstraZeneca en Moderna) voor de levering van 2,3 miljard vaccins, zodanig aan te passen dat de EU verzekerd is van de nieuwste en effectiefste vaccins.

De Commissie zegt dat ‘alle nodige financiering’ ingezet moet worden om die volgende generatie vaccins voor de EU veilig te stellen. Vorige week bepleitte de christendemocraten in het Europees Parlement ook al een whatever it takes-aanpak, een verwijzing naar de uitspraak waarmee toenmalig ECB-voorzitter Draghi in 2012 de eurocrisis bezwoer. Een exact bedrag wordt niet genoemd omdat onduidelijk is wat voor vaccins er de komende maanden nodig zijn. Maar betrokken EU-ambtenaren houden rekening met ‘miljarden euro’s’ EU-geld om fabrikanten te helpen bij de productie van die nieuwe vaccins.

In ruil voor de EU-steun eist de Commissie een gedetailleerd en geloofwaardig plan van de fabrikanten dat ze daadwerkelijk de beloofde hoeveelheden vaccins leveren. AstraZeneca haalde onlangs de woede van de EU op zijn nek toen het liet weten 31 miljoen vaccindoses te leveren in plaats van de contractueel vastgelegde ruim 100 miljoen.

De Commissie stelt verder voor de goedkeuringsprocedure door het EMA te versnellen. Voor aangepaste coronavaccins is minder informatie nodig, net zoals voor het jaarlijks veranderende griepvaccin. Daarmee duurt de goedkeuring geen 3 tot 4 weken meer, maar volgens betrokkenen enkele dagen. Daarnaast wil de Commissie een ‘noodautorisatie’ mogelijk maken voor geheel nieuwe vaccins. Dan zou de EU wel de aansprakelijkheid (tegen bijwerkingen) van de fabrikanten over moeten nemen. Het Verenigd Koninkrijk heeft met zo’n noodprocedure coronavaccins goedgekeurd en loopt nu voorop bij de vaccinatiecampagne.

Om nieuwe virusvarianten sneller te ontdekken, moeten de lidstaten veel meer afgenomen tests onderzoeken. Dat gebeurt nu bij gemiddeld 1 procent van de positieve tests, de Commissie wil dat opschroeven naar minimaal 5 procent en trekt daar 75 miljoen euro voor uit. Ook wil ze 150 miljoen euro inzetten voor onderzoek naar nieuwe vaccins en behandelmethoden.

De Commissie wijst verder op de noodzaak de productiecapaciteit van vaccins fors te verhogen. Eenvoudig is dat niet, het gaat om een lange productieketen met grondstoffen uit de hele wereld, complexe ingrediënten, speciale flesjes, naalden en verpakkingen. De Commissie moedigt de vaccinproducenten aan op vrijwillige basis hun kennis en patenten te delen zodat de broodnodige vaccins ook elders geproduceerd kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden