Brussel: Nederlandse offerte voor EU-Geneesmiddelenagentschap schiet tekort

De Nederlandse offerte voor het vestigen van het Europees Geneesmiddelenagentschap aan de Amsterdamse Zuidas schiet op een aantal punten tekort. Informatie ontbreekt over veiligheidsvoorzieningen en IT-faciliteiten. Ook is onduidelijk of er op Engelstalige crèches en internationale scholen voldoende plekken en taalprogramma's zijn voor de kinderen van de 900 medewerkers.

De Zuidas gezien vanuit de lucht. Beeld anp
De Zuidas gezien vanuit de lucht.Beeld anp

Dat schrijft de Europese Commissie in een zaterdag gepubliceerde beoordeling van de offerte. Het Geneesmiddelenbureau (EMA, in de Engelse afkorting) ziet in de Europese Unie toe op de veiligheid van geneesmiddelen voor mens en dier. Het is gevestigd in Londen, maar moet daar vanwege de Brexit weg. Negentien lidstaten hebben zich aangeboden als nieuwe vestigingsplaats. Die grote belangstelling is niet zo verwonderlijk, want met 900 personeelsleden, een jaarbegroting van 300 miljoen, 36 duizend bezoekende experts en 30 duizend hotelovernachtingen per jaar is het een vette kluif.

Behalve de EMA verhuist ook de eveneens in Londen gevestigde Europese Bankenautoriteit (EBA) naar het Europese vasteland. Dit agentschap, dat toezicht uitoefent op de bankensector, is met 189 medewerkers een stuk kleiner. Hiervoor hebben acht lidstaten zich kandidaat gesteld. Op het moment dat Groot-Brittannië de EU verlaat - 29 maart 2019 - moeten EBA en EMA klaar zijn om vanaf hun nieuwe vestigingsplaats te opereren.

De Europese Commissie heeft nu alle 27 offertes aan een objectieve evaluatie onderworpen. Er is geen ranglijst opgesteld, en ook geen shortlist. Ze heeft alleen bekeken hoe de offertes zich verhouden tot zes selectiecriteria: is de nieuwe vestigingslocatie op tijd beschikbaar; is zij goed bereikbaar; zijn er voldoende goede scholen voor de kinderen van de medewerkers; hebben partners en kinderen een adequate toegang tot de arbeidsmarkt, sociale zekerheid en gezondheidszorg; kan het agentschap zijn werk voorzetten op het huidige hoge niveau; en wordt er recht gedaan aan het streven agentschappen over de lidstaten te spreiden.

Reactie ministerie

In een reactie verklaart het ministerie van Volksgezondheid dat het commissieverslag ‘duidelijk de kracht van ons bid bevestigt en Amsterdam bij de beste kandidaten hoort. Als het gaat om het gebouw, de locatie, bereikbaarheid en faciliteiten voor de organisatie en haar medewerkers voldoen we ruimschoots aan de criteria.’ Over de ontbrekende informatie zegt de woordvoerder: ‘Wij bieden een op maat gemaakt gebouw waar alles in zit wat nodig is. Ons bod zegt ook niks over toiletten in het gebouw, maar die zijn er natuurlijk wel.’

Koehandel

De keus is uiteindelijk aan de 27 lidstaten. Zij stemmen in november - met de evaluatie van de Commissie in de hand, maar het verleden leert dat de toewijzing van EU-agentschappen geregeld ontaardt in een politieke koehandel, waarbij objectieve beoordelingen al snel overwoekerd raken door machtsspelletjes en politiek opportunisme.

Dat de Europese Commissie een aantal zaken mist in de Nederlandse offerte hoeft nog niet veel te zeggen over de uiteindelijke kansen voor Amsterdam. Het ontbreken van informatie over 'fysieke veiligheid' voelt als een omissie in deze tijd van terrorisme. Maar het niet verschaffen van informatie over IT-systemen lijkt een slordigheid. Misschien vonden de opstellers van de 84 pagina's tellende offerte het iets te vanzelfsprekend dat aan de Zuidas 'de high quality IT-facilities' kunnen worden gerealiseerd die de EMA zegt nodig te hebben.

Voorts blijkt uit de evaluatie van de Europese Commissie dat ook de offertes van andere kandidaat-landen lacunes vertonen. In het bod voor het Franse Lille ontbreekt eveneens gedetailleerde informatie over IT-systemen en veiligheidstandaarden. Bovendien heeft die stad veel minder hotelcapaciteit dan Amsterdam (8.200 tegen 41.000 kamers).

Favoriet van personeel

Mogelijke minpunten voor Nederland zijn dat het al twee EU-agentschappen herbergt (Europol en Eurojust) en dat het nieuw te bouwen Vivaldi-gebouw aan de Zuidas nog niet helemaal klaar zal zijn eind maart 2019. Daardoor zal een deel van de EMA-staf tijdelijk elders worden ondergebracht.

Positief voor Nederland waren afgelopen week berichten dat het EMA-personeel een voorkeur zou hebben voor Amsterdam. Het agentschap heeft zijn medewerkers naar hun mening gevraagd en daaruit kwam naar voren dat meer dan zeventig procent van hen mogelijk ontslag zou nemen als ze zich niet kunnen vinden in de nieuwe vestigingsplaats. Een dergelijke aderlating zou feitelijk het einde betekenen van het bureau. EMA noemde verder geen namen of rugnummers. Maar de nieuwssite Politico wist te melden dat het interne onderzoek had uitgewezen dat Amsterdam de eerste keus is van het personeel. Andere kandidaat-steden die hoog zouden scoren zijn Barcelona, Wenen, Kopenhagen en Milaan. Wordt het Warschau, Boekarest of Sofia dan zouden negen van de tien personeelsleden het agentschap liever verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden