Nieuwsklimaatwet

Brussel legt wettelijk vast dat Europa in 2050 klimaatneutraal moet zijn

De Europese Commissie wil de EU-landen strikt naar klimaatneutraliteit (netto geen CO2-uitstoot) in 2050 leiden. Niet alleen wordt dat einddoel wettelijk verankerd, Brussel kan tussentijds ingrijpen als lidstaten de komende dertig jaar verzaken. De Groenen in het Europees Parlement en milieuorganisaties vinden de klimaatwet van de Commissie niettemin onvoldoende.

Een bruinkoolmijn in de buurt van het Duitse Buir.Beeld AFP

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Commissaris Frans Timmermans (Green Deal) presenteren hun wetsvoorstel woensdag als een keerpunt. De klimaatneutraliteit wordt wettelijk en onomkeerbaar vastgelegd. Betrokken EU-ambtenaren vergelijken de klimaatwet met het Stabiliteitspact (de begrotingsregels) voor de eurolanden. Als lidstaten de klimaatdoelstelling dreigen te missen, komt de Commissie met ‘noodzakelijke maatregelen’ om ze weer op het rechte pad te krijgen.

Die tussentijdse maatregelen wil de Commissie op een speciale manier opleggen, waarbij de lidstaten minder kans hebben ze te verwerpen. Diplomaten voorspellen dat dit op verzet zal stuiten bij de EU-landen. Klimaatneutraliteit vergt maatregelen die de samenleving in vrijwel alle opzichten ingrijpend zal veranderen. De manier waarop mensen werken, de banen die ze hebben, hoe ze wonen, reizen en wat ze eten, alles moet duurzaam. Eind vorig jaar weigerde Polen (als enige lidstaat) de doelstelling voor 2050 te onderschrijven. Warschau wil meer financiële hulp van de EU voor de omschakeling.

Milieuorganisaties en de Groenen hekelen het ontbreken van een 2030-doelstelling voor de CO2-uitstoot. De Commissie zegt daarmee in september te komen, ze wacht op de afronding van een onderzoek naar de economische gevolgen van 50 of 55 procent minder CO2-uitstoot in dat jaar. Volgens de critici staat de EU daardoor op de volgende internationale klimaatconferentie in november in Glasgow met lege handen. De kans is minimaal dat de EU dan een door de lidstaten goedgekeurd 2030-plan heeft.

Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) wil dat de lidstaten in dat jaar 65 procent minder CO2 uitstoten. De huidige doelstelling (40 procent minder CO2) dateert uit 2014 en schiet volgens hem tekort om het klimaatakkoord van Parijs (maximaal 2 graden temperatuurstijging) te halen. Wat de Commissie overweegt (50 of 55 procent minder CO2) is volgens hem ‘te laat en te weinig’.

De milieuclubs en de Groenen staan niet alleen in hun kritiek. Dinsdag riepen Nederland en elf andere EU-landen Timmermans op om ‘uiterlijk in juni’ met het 2030-voorstel te komen.

In haar klimaatwet zegt de Commissie dat een leidende rol van de EU ‘meer dan ooit’ nodig is om de temperatuurstijging op aarde te beperken tot maximaal 2 graden. De EU is weliswaar verantwoordelijk voor minder dan 10 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, maar haar positie zet druk op grotere vervuilers als China en de VS. De Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg is uitgenodigd om de start van de Commissievergadering woensdag bij te wonen.

Drijvende kracht achter de Green Deal en de klimaatwet is voormalig PvdA-leider Diederik Samsom, nu de rechterhand van Timmermans in Brussel. ‘Samsom ging met drie treden tegelijk de trap op’, zeggen EU-ambtenaren. Samsom verbaasde zich over het groene enthousiasme in het Berlaymont, het hoofdkwartier van de Commissie. ‘Ik weet niet wat ze hier in het water doen, maar iedereen denkt groen.’

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel werd vermeld dat Greta Thunberg Noors is. Zij is Zweeds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden