Brussel kent geen genade voor verbaasde Rutte

Premier Mark Rutte tijdens een persconferentie op het einde van de Europese top.Beeld anp

In het debat over de Europese naheffing van 642 miljoen euro vallen de hoofdrolspelers van de ene verbazing in de andere. Premier Mark Rutte is verbaasd over het bedrag. De Europese Commissie toonde zich hierover maandag minstens zo verbaasd.

Nederland heeft de benodigde gegevens voor de naheffing immers zelf aangeleverd en bovendien eerder ook aangedrongen op de hele operatie. Brussel verwacht dan ook dat Nederland gewoon het bedrag overmaakt.

Opwinding

Europees Commissaris Jacek Dominik van begrotingszaken zei maandag niet te snappen waarover Rutte en diens Britse collega David Cameron zich zo opwinden. 'We moeten niet van misbruik worden beticht als we slechts de statistieken proberen te verbeteren.' Hij beklemtoonde nogmaals dat de hoofdsteden al op 17 oktober op de hoogte zijn gesteld van de naheffing. De in Den Haag en Londen getoonde verbazing van vrijdag verbaasde hem daarom.

In het debat over de naheffing is veel verwarring gerezen doordat enkele dingen tegelijk spelen. Om te beginnen was er dit voorjaar al het bericht dat de Nederlandse economie als gevolg van een nieuwe internationale rekenmethode groter is dan gedacht. Binnen de EU is afgesproken dat deze rekenmethode nog niet meetelt voor het berekenen van de jaarlijkse afdracht van de lidstaten aan de EU. Dat komt later. Daarom sprak minister Dijsselbloem van Financiën dit voorjaar desgevraagd in de Kamer nog tegen dat dit tot naheffing kon leiden.

Tegelijkertijd voerde ons eigen Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een 'bronnenrevisie' door: informatie over de economie die voorheen nog uit enquêtes en steekproeven moest komen, wordt nu uit registers gehaald. Bijvoorbeeld die van de Belastingdienst. 'Daardoor hebben we een veel completer, integraal beeld van de cijfers', aldus een woordvoerder. Bovendien zijn voor het eerst de cijfers van illegale activiteiten als drugshandel en gokken meegenomen.

Hoe nu verder?

Ook die CBS-operatie toont dat de Nederlandse economie de afgelopen jaren groter was dan gedacht. Dit heeft wel direct effect: de afdracht aan de EU stijgt navenant en met terugwerkende kracht. Omdat de vorige bronnenrevisie in 2005 was, telt de totale naheffing nu op tot 642 miljoen euro. In de hoop zulke grote tegenvallers in de toekomst te voorkomen, is er voortaan elke vijf jaar een bronnenrevisie.

Hoe nu verder? De Europese ministers van Financiën gaan er volgende week over praten. De Britse premier Cameron herhaalde maandag dat hij zijn naheffing van 2,1 miljard euro niet zal betalen. Althans niet op de deadline van 1 december. Het Nederlandse kabinet wil eerst weten 'of alle cijfers kloppen'. Bronnen in Brussel wijzen erop dat Nederland de afgelopen jaren zelf heeft aangedrongen op het hanteren van betere en vollediger gegevens voor de berekening van de EU-afdracht.

Frankrijk hoopt het te redden met 3,6 miljard extra snoeien

Frankrijk gaat toch 3,6 miljard euro extra bezuinigen om aan de wensen van de Europese Commissie te voldoen. Dat maakte de Franse minister van Financiën Michel Sapin gisteren bekend. Volgens de krant Le Monde zal Frankrijk morgen ontsnappen aan een negatief oordeel van Brussel over zijn begroting. Of dat echt zo is, valt nog te bezien: de Franse 'bezuinigingen' komen vooral van meevallers en maatregelen waarvan de opbrengst nog maar moet blijken, zoals 'een betere fraudebestrijding'.

Eerder liet de Franse regering weten dat zij absoluut niet meer kon bezuinigen dan de 21 miljard euro die zij eerder had aangekondigd. Het structureel tekort - begrotingstekort gecorrigeerd voor conjuncturele schommelingen - zou daardoor met 0,2 procent worden gereduceerd in plaats van met de afgesproken 0,8 procent. Met de nieuwe maatregelen komt die reductie op 0,5 procent. Nog steeds te weinig, maar dat zou Brussel door de vingers willen zien, aldus Le Monde. Zo zouden beide partijen hun gezicht kunnen redden. Brussel dwingt Parijs een extra inspanning af, Parijs vermijdt pijnlijke maatregelen voor zijn burgers. Voor Frankrijk is het hooguit tijdwinst: de Europese Commissie zal structurele hervormingen blijven eisen voor meer concurrentiekracht.



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden