REPORTAGE

Bruisende stad komt langzaam tot stilstand

Door een smalle zijstraat van Boulevard Anspach denderen acht legergroene pantservoertuigen in colonne langs gesloten luiken. Het casino aan de boulevard wordt bewaakt door vier zwaarbewapende militairen, poptempel Ancienne Belgique (AB) door drie - beide gebouwen zijn gesloten. Voor het beeldje van Manneken Pis, waar toeristen ondanks de waarschuwingen van de overheid toch samendrommen, houden twee militairen en een politieman de wacht.

Zwaarbewapende militairen in het centrum van Brussel vanwege verhoogde terreurdreiging in de Belgische hoofdstad. De autoriteiten hebben het dreigingsniveau opgehoogd naar 4, het maximale niveau, vanwege concrete aanwijzingen voor een aanslag.Beeld anp

In de buurt van de Grote Markt zijn veel winkels, vooral gericht op toeristen, nog open. Maar verderop in de Nieuwstraat, zeg maar de Kalverstraat van Brussel, is het op zaterdagmiddag uitgestorven. 'Die winkels zijn allemaal dicht', had de wafelverkoper van de Belgaufra-kraam aan de Kleerkoperstraat kort daarvoor al gewaarschuwd. Waarom hij zelf dan wel open is? 'On est courageux', antwoordt hij met een grijns. 'Wij zijn moedig.'

Het gaat te ver om Brussel een spookstad te noemen. Daarvoor lopen er in het centrum nog teveel mensen rond, vooral toeristen. Maar er hangt wel een onwezenlijke sfeer in de Belgische hoofdstad. Toeristen poseren lachend voor het legervoertuig dat op de Grote Markt staat, met twee militairen ernaast. Voor hen biedt de hoogste staat van paraatheid wegens terreurdreiging een extra fotokans.

Een beetje bang zijn ze wel, zeggen ze. Maar met zoveel ordetroepen in de straat voelen ze zich ook wel weer veilig. Dat lijkt tegenstrijdig, maar dergelijke tegenstellingen kom je meer tegen op de dag dat premier Michel verkondigde: er zijn concrete aanwijzingen voor een aanslag, maar de mensen moeten niet panikeren. Op de Grote Markt gaat het optuigen van de kerstboom, symbool van het vredesfeest, gewoon door. Maar in de belegerde stad is de vrede even ver te zoeken.

Een spijkermat op een zebrapad in het centrum van Brussel vanwege verhoogde terreurdreiging in de Belgische hoofdstad.Beeld anp

Stad in oorlog

Nog zo'n bizarre tegenstelling: een net getrouwd koppel dat op de markt vrolijk poseert tussen gewapende militairen. Op bijna elke straathoek in het centrum staan militairen en politiemannen. Ze paraderen ook regelmatig dóór de straten, wat nog meer het vervreemdende beeld geeft van een stad in oorlog.

De Belgische regering had de Brusselaars aangeraden thuis te blijven, en dat hebben ze massaal gedaan. In de Falstaff, een populaire brasserie tegenover de Beurs die normaal op zaterdagmiddag afgeladen vol zit, bezet slechts een handjevol toeristen enkele tafeltjes. 'De Brusselaars zijn thuis gebleven', zegt de ober. 'Alleen enkele toeristen komen nog. Die moeten toch ergens heen, zeker als de musea ook nog eens gesloten zijn.'

Als hij de baas was geweest, had hij de tent gesloten. Want zo is er geen droog brood te verdienen, vertelt hij. In de loop van de middag verzoekt de burgemeester van Brussel alle horecagelegenheden in de buurt van de Beurs (en enkele andere buurten) om vanaf 18 uur de deuren 'voor de zekerheid' te sluiten. De meeste geven gehoor aan die oproep, waardoor het nog stiller wordt. Langzamerhand komt de anders zo bruisende stad tot stilstand.

Zwaarbewapende militairen in het centrum van Brussel.Beeld anp

Overwaaien

Ann van Compernolle loopt met haar dochter Iza wel gewoon over straat. 'Ik luister niet naar de minister', verklaart de Brusselse schalks. 'Ach, er gebeurt in Brussel altijd wel iets. Het zal wel weer overwaaien.'

Ze brengt haar dochter, die 'op kot' (kamer) zit in Gent, naar het station. Echt bang is ze niet. 'Er staan hier zoveel militairen die meteen kunnen ingrijpen als er wat gebeurt. Dat geeft eigenlijk best een veilig gevoel', zegt ze op de Anspach. 'Ik hoop wel dat de treinen gewoon rijden', voegt Iza daaraan toe.

Dat doen ze. Alleen alle metro's en de trams die ook ondergronds rijden, zijn stilgelegd. Het Atomium is dicht, het Paleis van Schone Kunsten en andere musea ook. De Kinepolis, het bioscoopcomplex met 24 zalen, is eveneens 'uitzonderlijk gesloten'. Alle evenementen, waaronder het optreden van Johnny Halliday in paleis 12 van het Heizel-complex, zijn afgelast.

Op de Grote Markt, waar net een grote kerstboom wordt versierd, maken toeristen een selfie voor een legervoertuig van het Belgische leger opgesteld vanwege verhoogde terreurdreiging in de Belgische hoofdstad.Beeld anp

Godshuis

Grote winkelcentra elders in de stad zijn gesloten. In de loop van de middag en avond sluiten steeds meer winkels en horecazaken de deuren. Maar de kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele is gewoon open - het godshuis wijkt niet voor terreurdreiging. 'Gelukkig maar', verzucht een Britse toerist. 'Anders hadden we alleen nog maar naar het café kunnen gaan.'

De meeste mensen op straat hebben desgevraagd begrip voor de strenge maatregelen, zeker na het bloedbad in Parijs. De toeristen lopen enigszins verdwaasd en bedrukt rond - het weer (regen) werkt ook al niet mee. Bijna iedereen is alert op vreemde geluiden of bewegingen. Als drie politiewagens in een straat opeens omkeren en met gillende sirenes wegscheuren, zie je de mensen kijken en denken: 'Zou het dan toch?'

Metrostation Park (Parc) in Brussel is gesloten.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden