REPORTAGEKAMPALA

Bruiloften in Oeganda: ‘Ik wil ook tijdens de lockdown trouwen om geld te besparen’

Bruiloftsgasten bij het zwembad van een hotel in Kampala.  Beeld Hollandse Hoogte
Bruiloftsgasten bij het zwembad van een hotel in Kampala.Beeld Hollandse Hoogte

Niet meer dan tien mensen mogen aanwezig zijn bij een trouwerij in Oeganda vanwege de lockdown. Een hard gelag voor de middenklasse die graag groots uitpakt voor honderden gasten. Maar een verse bruidegom kan het aanbevelen. ‘Het was nu praktisch gratis.’

Ze zagen hun sprookjeshuwelijk al helemaal voor zich: driehonderd gasten, in een stoet glimmende huurauto’s slalommend langs de gaten in het wegdek naar de kapel, en na afloop een receptie in een witte feesttent op een landgoed van 12.000 vierkante meter, met luidsprekers en een torenhoge taart. ‘Zoals dat gaat in Oeganda’, zegt Herbert Byamukama, een 38-jarige ict’er die verliefd is op Marjorie Sanyu, een 30-jarige administrateur. De aankondiging van hun bruiloft was al de deur uit.

Maar toen ging Oeganda in lockdown vanwege het coronavirus, en sindsdien mogen er bij bruiloften niet meer dan tien mensen aanwezig zijn. Er is zelfs een nieuwe uitdrukking voor bedacht. Zoals Nederland het sinds de coronapandemie heeft over de anderhalvemetersamenleving, is in Oeganda de woordenschat verrijkt met de term ‘wetenschappelijke bruiloft’.

De term is afkomstig van president Yoweri Museveni (75), die bepleit dat Oegandezen tijdens de lockdown efficiënte trouwerijen moeten houden. Museveni lanceerde het begrip op 18 maart in een toespraak. Hij memoreerde hoe hij zelf in 1973 noodgedwongen een ‘wetenschappelijke bruiloft’ hield met zijn Janet, in Londen. Daar had de jonge rebellenleider Museveni zich teruggetrokken na een mislukte aanval op de Oegandese heerser van die tijd. ‘Het coronavirus van 1973 was Idi Amin’, aldus Museveni.

Omdat de huwelijksdatum al was geprikt en niemand weet wanneer de lockdown eindigt, besloten Byamukama en Sanyu om elkaar op 25 april toch maar het ja-woord te geven. In de baptistenkerk in de hoofdstad Kampala waren alleen hun ouders, twee van hun vrienden en de predikant getuige. Bij het betreden van de kerk moest iedereen de handen wassen.

Karige bruiloft 

Aanvankelijk was het stel teleurgesteld over de karige bruiloft, maar al snel zagen ze de positieve kanten. ‘Weet je hoeveel geld we hebben bespaard?’, aldus Byamukama. Hij vertelt zijn verhaal telefonisch vanuit huis, want ook de huwelijksreis ging niet door. Half Oeganda zit dicht en vliegen kan niet meer. ‘30 miljoen shilling heeft het ons gescheeld’, zegt Byamukama verheugd. 7.500 euro, dat is de kostenpost die ze hadden berekend. ‘Nu was het praktisch gratis’, gaat hij verder. ‘Ik kan het iedereen aanraden.’

Herbert Byamukama en Marjorie Sanyu uit Kampala. Ze trouwden tijdens de lockdown. Beeld Michele Sibiloni
Herbert Byamukama en Marjorie Sanyu uit Kampala. Ze trouwden tijdens de lockdown.Beeld Michele Sibiloni

In Oeganda bestaat grote sociale druk rondom trouwpartijen, zeker als het gaat om huwelijken in de stedelijke middenklasse. Volgens de Oegandese website Mywedding grijpen ouders de bruiloften van hun kinderen gretig aan ‘om hun eigen prestaties te vieren en hun status te benadrukken’. Bruiloften zijn ‘sociale symbolen geworden, steeds groter en luxueuzer’. Koppels en hun families ‘geven bergen geld uit in hun streven naar huwelijkse buitensporigheid’.

Veel Oegandese stelletjes wachten daarom tot na de lockdown om limousines te huren, haarextensies aan te schaffen en hun bruiloft live te laten uitzenden op de nationale televisie. Vuurwerk, nepsneeuw: niets is te dol. Afrobeat-artiest Jose Chameleone, de populairste zanger van Oeganda, zette in 2008 de toon met een taart van twaalf lagen, en een helikopter als vervoermiddel voor hem en zijn bruid.

Breken met traditie

Anderen zien de lockdown als het uitgelezen moment om te breken met de traditie. De coronacrisis geeft Oegandese koppels een goed excuus om zonder gezichtsverlies aan de geldsmijterij te ontsnappen, en dat komt voor velen als een huwelijksgeschenk. Goedkope bruiloften zoals van Byamukama halen nu in Oeganda een paar keer per week de kranten en televisiejournaals. Op sociale media raken Oegandezen er niet over uitgepraat.

Byamukama had vorig jaar al wel de prijzige, traditionele bijeenkomst gehouden waarbij de families van de aanstaande bruid en bruidegom elkaar ontmoeten. Zo’n ‘introductieceremonie’ is een groot goed in Oeganda, de bruidegom en zijn familie overhandigen dan de bruidsschat. Die kan bestaan uit koeien en geiten, maar ook uit deuren of aanrechtbladen. ‘Ik heb koeienvlees, zout, suiker en bananen geschonken’, aldus Byamukama. ‘Dat heeft me zo’n 8 miljoen shilling (2000 euro, red.) gekost.’ Na die forse uitgaven was hij dus extra blij dat hij op de bruiloft veel geld kon besparen.

Het presidentiële besluit heeft dan wel voordelig uitgepakt voor Byamukama, er staat tegenover dat zijn vrienden, familie, kennissen en collega’s teleurgesteld waren over het mislopen van een overdadig trouwfeest. Maar uiteindelijk begrepen ze het wel. Byamukama: ‘Ik had tijdens mijn bruiloft in elk geval gezorgd voor een live-stream via Facebook.’ Diezelfde vrienden benaderen hem nu stiekem: ‘Ze zeggen: ik wil ook nú trouwen en geld besparen!’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden