Bruiden uit het publiek do 19.06.08

Dick van den Toorn maakte een solovoorstelling over kunstenaar Anton Heyboer, over zijn performancekwaliteiten vooral. ‘Misschien gaat het wel over de onschuld van het abnormale.’..

Zijn tiende voorstelling voor de Parade moest maar een solo worden, vond Dick van den Toorn (1960). De Kamagurka-voorstelling Mario, ga eens opendoen van vorig jaar was (ook financieel) geen doorslaand succes en dus leek een kleinschaliger project wel zo prettig. ‘Ik wilde iets doen met het boek Moskou op sterk water van Jerofejev, over een man die in een delirium door Moskou dwaalt. Maar toen zag ik de tentoonstelling van Anton Heyboer in Amstelveen – die vond ik echt geweldig. Dus werd het Heyboer.’

Groeten uit Den Ilp is een tekst van Don Duyns, die ook de regie voert. ‘Wij werken nu al voor de tiende keer samen. We kennen elkaar zo goed – Don ziet alles, hij weet wanneer ik schmier, en kan alles tegen me zeggen.’ Een week voor de première is het nog zoeken naar de essentie van het stuk. ‘Misschien gaat het wel over de onschuld van het abnormale. En over de vrijheid om je niet aan te passen aan het establishment. Heyboer verzette zich tegen het normale, op alle mogelijke manieren, in zijn werk, in zijn relaties, en in het wonen. Hij probeerde er aan te ontsnappen, maar dat lukte natuurlijk niet helemaal. Voor de boodschappen moest er toch iemand van de woongroep gewoon naar de Vomar.’

Van den Toorn, die in april nog de Gouden Krekel (de hoogste prijs uit het jeugdtheatercircuit) in ontvangst mocht nemen voor zijn rol van Knoop in de familievoorstelling Lang en Gelukkig, is gefascineerd door het ‘abnormale’. ‘Ik verzamel al jaren outsiderkunst, dat is kunst van bijvoorbeeld psychiatrische patiënten en geestelijk gehandicapten. Ik hou erg van kunst die puur is en uit het onbewuste lijkt te komen. Die zich niet aan conventies houdt. Heyboer schilderde soms met de ogen dicht, omdat het kijken hem afleidde.’

Groeten uit Den Ilp wordt geen biografische schets. ‘Het gaat mij vooral om Heyboers performancekwaliteiten, ook het aanstellerige van hem. Het wordt een soort stand up. Een voorstelling die heel erg in het hier en nu is, zoals hij ook was. Ik speel Heyboer, maar stap er ook uit en maak contact met het publiek, waaruit ik dan mijn bruiden kies. Natuurlijk ga ik ook schilderen, mét meerdere kwasten. Horizontaal, zoals hij dat deed, dus niemand ziet wat ik maak – je schildert niet zomaar even een Heyboer.’

Na zijn vierstedentrip gaat Van den Toorn het theater in met acteur Ton Kas. ‘Ammehoela wordt iets tussen cabaret en toneel in. Bij het RO Theater ga ik daarna Zorro spelen, en vervolgens sta ik in een comedy van Frank Houtappels, Hotel Atlantico. Vier nichten op vakantie in Portugal. Met veel gezeur en achterklap.’ Hij heeft bij voorbaat al dikke schik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden