Column

Brugklassers, kanker en euthanasie

Leah gaat dood. De brugklasser heeft kanker en te veel pijn om nog door te leven. Nu wil ze euthanasie.

Donderdag nam de kale Leah in het ziekenhuis afscheid van haar klasgenoten, vanavond kunnen we zien of haar allerlaatste wens, een zoen van klasgenoot Lef, werkelijkheid zal worden.

Een zoveelste loden documentaire tegen de rand van de nacht? Nee, hedendaags jeugddrama, net na het avondeten opgediend in de dagelijkse jeugdsoap SpangaS (NCRV). 'Maar je had toch een vriendje?', vroeg haar vriendin Meral (zelf botkanker). 'Ja, maar toen die kanker kreeg, is het uitgegaan, en we hadden nog niet gezoend.'

Welterusten, kinderen.

Het thema euthanasie in een jeugdserie maakte kritische reacties los in sommige media. Waarom kinderen confronteren met een 'heftig' onderwerp als kindereuthanasie, dat volgens de officiële meldingen in werkelijkheid de afgelopen twaalf jaar slechts vijf maal is voorgekomen? 'Ons gaat het erom dat kinderen nadenken over hun reactie als een vriend of klasgenoot ernstig ziek is en het niet zal halen', verklaarde samenstelster Leonie Groen in treinkrant Metro.

Media zijn soms golfbrekers om taboes te doorbreken, al is er soms ook enige tegenwind. Deed de eerste zoen door twee mannen in GTST vijf jaar geleden nog stof opwaaien, de acceptatie in dezelfde soap van het homohuwelijk was het definitieve ja-woord voor vrijheid en eigenheid. Maar net op de dag waarop een foto van twee Russische homoseksuelen tot World Press Photo werd bekroond, plaatste de EO op de eigen website met kennelijke instemming het relaas van Thony (19), die ieder weekend 'in de meest ordinaire gayclubs' was te vinden. 'Totdat God ingreep.'

De aflevering van SpangaS werd geschreven nadat in België, anderhalf jaar geleden, sprake was van het opheffen van een leeftijdsgrens bij euthanasie. Groen: 'Sommige kinderen raken helaas ongeneeslijk ziek. We hadden ook kunnen kiezen voor een langzame dood. Dat was voor sommige van onze kijkers eveneens zeer emotioneel geweest.'

Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van de makers van SpangaS. Het thema dood en euthanasie wordt op natuurlijke wijze aangestipt, verweven met opspelende verliefdheidjes (tussen Raaf en de levendig acterende Lilian) en andere verhaallijnen die het puberleven moeten verbeelden. Het zelfgekozen einde van Leah (Luna Huber) kwam niet uit de lucht vallen: ze is al sinds oktober ongeneeslijk ziek, in de klas wordt volop gesproken over haar keuze.

Toch moet het 'taboe' ook gewoon een welkom dramatisch element zijn geweest voor de scenaristen. In een aflevering van een willekeurige soap gebeurt immers doorgaans meer dan in een half mensenleven.

Bezwaar kan ik er onmogelijk tegen hebben; een soap reflecteert hooguit de werkelijkheid, het is nog altijd geen documentaire. Overdreven effectbejag viel donderdag niet te bespeuren, daarvoor waren de scènes te ingetogen. Waarbij de geloofwaardigheid van de hoofdrolspeelster aangenaam hoog was.

Helemaal gerust leken de makers er zelf toch niet op. Geschokte kijkertjes konden bellen met een hulpverlener of reageren op de website. Daar bleef het donderdagavond opmerkelijk stil, op enkele reacties na. Wat Isayologo300000 even kwijt wilde: 'Lieve leah, waarom wil je uiternazie ik vind het echt super erg'.

De rest kon rustig slapen. De jeugd is volwassen geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden