Bruggen van Calatrava hebben de wind in de zeilen

Het record polsstokverspringen, oftewel fierljeppen, staat op negentien meter veertig. Met de hakken over de sloot, dat wel, maar net genoeg om de overkant van de Hoofdvaart in Haarlemmermeer te bereiken....

Het resultaat is uitermate geslaagd. De drie witte bruggen met de pronte, schuin naar boven wijzende pylonen zijn in het vlakke land moeilijk te missen. Als harpoenen steken de pijlers de lucht in. De daaraan bevestigde stalen kabels vormen een sierlijk silhouet, dat het geheel een enorme dynamiek verschaft.

De zuidelijke brug is met zijn vijfentachtig meter de hoogste, gevolgd door de middelste met vijfenzestig meter en de noordelijke dubbele brug met vijfenveertig meter. Al vanaf het station Hoofddorp duiken ze op, en begeleiden ze de reiziger die vanuit Schiphol de intercity naar Leiden neemt. Drie boten met de wind krachtig in de zeilen, zo oogt het. De middelste staat minder schuin dan de andere twee, maar ze gaan in de beleving snel vooruit.

Als je vanuit Hoofddorp langs de Hoofdvaart richting Nieuw Vennep reist, roepen de drie uit beton en metaal geschapen bruggen eerder muzikale associaties op. Niet voor niets geven omwonenden de bruggen namen als luit, citer en harp. De wit stalen gedraaide kabels, de tuien, lopen als snaren van een tokkelinstrument speels naar beneden, waar ze het wegdek vasthouden. Verder vallen vooral de leuningen aan de voetpaden op, die uitnodigend naar de voetganger toe zijn gebogen. Ook aan de verlichting is minutieus aandacht besteed; zowel de pylonen als tuien zijn apart aangelicht. De ontwerpen van de lampen komen eveneens uit de tekenkoker van Calatrava.

Ook bij andere projecten van Calatrava, zoals de communicatietoren bij het Olympisch stadion in Barcelona, het nieuwe auditorium in Santa Cruz Tenerife, het treinstation in het Belgische Luik of het in tijdnood verkerende Olympisch stadion voor de aankomende Griekse olympische spelen, kun je in associatieve zin wegdromen.

Voor de zijn de bouwsels impliciete verwijzingen naar het menselijk lichaam of de menselijke maatvoering, voor de ander vormen ze eerder een referentie naar muziek en dans. In elk geval zit er beweging in. En ze zijn wit, stuk voor stuk.

Gezien de architectonische overdaad valt de bruggen niet alleen lof ten deel. Cynisme en hoon liggen altijd op de loer als een persoon of gebouw boven het maaiveld uitsteekt. Sommigen doen het project af als te duur, terwijl anderen de waterweg met zijn lengte van zesentwintig kilometer en zijn geringe breedte ongeschikt vinden voor zulke barokke egoarchitectuur. Architect Rem Koolhaas liet zich in de Volkskrant snerend ontvallen: 'Drie bruggen over een klein slootje! Hoe duffer de plek, hoe spectaculairder de architectuur'.'

Gekunsteld of niet, Haarlemmermeer heeft gezorgd voor bebouwde schoonheid in de polder. En dat mag, gezien de Nederlandse voorliefde voor grijze middelmaat, best een keer spectaculair zijn. Want deze bruggen hebben kwaliteit en dat kan lang niet van alle andere leuk bedoelde spek takelarchitectuur worden gezegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden