Bruggen hebben het te zwaar

Vijftien bruggen over het Twentekanaal kunnen de last van het vrachtverkeer niet meer aan. Stoplichten moeten die belasting tijdelijk reguleren.

LOCHEM - Schouderophalend dendert Stefan Baten (42) met 50 ton varkensvoer in zijn Daf over de Markelosebrug. Hij heeft net het bord genegeerd waarop staat dat het maximaal toelaatbare gewicht op de brug 38 ton is.


'Ach, die borden staan er al zo lang als ik hier werk', zegt de vrachtwagenchauffeur, die acht jaar in dienst is van veevoerproducent ForFarmers Hendrix. Hij bestuurt een van de vierhonderd vrachtwagens die de Markelosebrug dagelijks te verdragen krijgt. 'Iedereen negeert die borden.'


Toch kan het zo niet langer, zegt bruggeneigenaar Rijkswaterstaat. Uit onderzoek blijkt dat vijftien van de 28 bruggen over het Twentekanaal niet geschikt zijn voor zwaar vervoer (meer dan 38 ton). Rijkswaterstaat heeft de provincie en vier gemeenten langs de afsplitsing van de IJssel in een brief dringend verzocht zwaar verkeer over die vijftien bruggen te beperken. Na de zomer wordt met de minister van Infrastructuur en Milieu over een structurele oplossing gesproken.


Baten is somber over de maatregelen die de provincie en gemeenten gaan nemen om de bruggen tijdelijk te ontzien. Naast de fabriek van ForFarmers Hendrix werken installateurs aan zo'n tijdelijke oplossing. Ze sluiten op de Lochemsebrug verkeerslichten aan die de vrachtwagens een voor een over de brug gaan dirigeren. 'Dit gaat veel tijd kosten', zegt Baten. 'Omrijden doe ik liever niet, want dan moet ik langs gevaarlijke smalle wegen en door de dorpskernen.'


De verkeerslichten op de Lochemsebrug zijn nog buiten werking als Baten met zijn vracht onderweg is naar Markelo. De rechthoekige brug met de stalen verbindingen lijkt gemaakt van het ouderwetse speelgoed van Meccano. Een kopie van de legergroene Markelosebrug even verderop. Om de spiegels van zijn Duitse tegenligger niet te raken, rijdt Baten stapvoets. Als de twee chauffeurs elkaar goedkeurend toeknikken draagt de brug ongeveer 100 ton, iets wat de verkeerslichten straks moeten voorkomen zodat de brug niet verder wordt beschadigd. 'Normaal gesproken wachten we hier al op elkaar omdat de brug te smal is', zegt Baten. 'Maar dat wist hij waarschijnlijk niet.'


De meeste bruggen en sluizen van het Twentekanaal stammen uit de wederopbouwperiode halverwege de vorige eeuw. Om de oprukkende Geallieerden tegen te houden, lieten de Duitsers tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog weinig over van de infrastructuur tussen Eefde en Enschede. Toen begin jaren vijftig de bruggen waren herbouwd, kon de economische groei in Overijssel op gang komen. Die groei eist nu haar tol van de bruggen.


In 2008 kwamen bij vijftien bruggen al beschadigingen aan het licht die duiden op te zwaar gebruik. In de brief heeft Rijkswaterstaat de gemeenten en de provincie op de hoogte gesteld van de uitkomsten van verder onderzoek. Daarin staat dat de constructie van de bruggen 'nog altijd de prestatie leveren waarvoor ze destijds zijn gebouwd'. Wat zoveel wil zeggen als: ze zijn geschikt voor de verkeersintensiteit van eind jaren veertig, begin jaren vijftig van de vorige eeuw.


De schade aan de bruggen had volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat niet eerder aan het licht kunnen komen. 'Ieder jaar is er minstens één keer een visuele inspectie en iedere zes jaar een diepgaande inspectie.' Het onderhoud aan de bruggen gebeurt niet met een vaste frequentie, maar is afhankelijk van de resultaten van de inspecties.


De provincie Overijssel is niet gelukkig met de opdracht om zwaar verkeer over de bruggen te beperken. Als wegbeheerder van onder andere de Markelosebrug vreest de Overijsselse gedeputeerde Gerrit Jan Kok voor de bedrijvigheid in de regio. Omrijden en minder vracht vervoeren verslechtert volgens hem het vestigingsklimaat van het belangrijke achterland van de Rotterdamse haven. 'We zijn van vitaal belang voor Nederland', zegt hij. 'Rijkswaterstaat moet versterkende maatregelen treffen zodat de beperkingen zo snel mogelijk voorbij zijn.'


De verkeerslichten zijn in gebruik als Baten op de terugweg vanuit Markelo wacht voor de Lochemsebrug. Hoofdschuddend laat een chauffeur van de nabijgelegen vestiging van zuivelproducent FrieslandCampina een vrachtwagen met een lading mestvarkens voor. Dertig jaar geleden reed Baten senior voor een voorloper van ForFarmers Hendrix met 16 ton veevoer over dezelfde brug. 'Het zou niet best zijn als wij weer terug moeten naar die tijd', zegt zijn zoon.


MEER VEROUDERDE BRUGGEN IN NEDERLAND


De helft van de bruggen over het Twentekanaal kan een vrachtwagenlast boven de 38 ton niet aan, blijkt uit onderzoek van Rijkswaterstaat. Volgens hoogleraar Marcel Hertogh van de TU Delft zal dit voor steeds meer van de circa 4.000 bruggen in Nederland gelden. Het merendeel is in de jaren zestig en zeventig gebouwd en loopt tegen het officiële levenseinde. Samen met TU Delft en TNO maakt Rijkswaterstaat een inventarisatie van de staat van de bruggen. 'Die zijn vaak sterker dan gedacht', zegt Hertogh. Per geval moet daarom volgens hem gekeken worden of de situatie kritiek is. 'Ook bij beschadigde bruggen moeten we niet meteen in paniek raken en ze afsluiten.'Het is beter dat er een landelijk protocol komt dat voorschrijft hoe we in deze situaties het beste kunnen handelen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden