Broze tegenmacht

Vooralsnog slaagt de PvdA er niet in om de leidende factor binnen een links verband te worden.


De stemming over de missie naar Kunduz liet eens te meer zien hoe moeizaam de samenwerking op links tot stand komt. Door akkoord te gaan met enkele ongeloofwaardige concessies van het kabinet, zoals de 'garantie' dat politieagenten niet voor militaire taken zullen worden ingezet, verspeelde GroenLinks de kans om een naar eigen zeggen verafschuwde regering te dwarsbomen. Partijleider Jolande Sap opereerde uitermate dapper, maar hield in tactisch opzicht geen enkele rekening met haar linkse bondgenoten.


Er is zeker behoefte aan samenwerking op links. Een kabinet van een zo uitgesproken rechtse signatuur nodigt uit tot de vorming van tegenspraak en tegenmacht. Maar inhoudelijk zijn de verschillen groot.


Een deel van links is vrijzinnig en marktgezind (D66, GroenLinks, een deel van de PvdA), een ander deel is traditioneel gericht op het bestrijden van sociaal-economische achterstand (een deel van de PvdA en de SP). Nu zijn zulke verschillen op zichzelf niet onoverkomelijk. Zelfs binnen partijen bestaan vaak heel uiteenlopende vleugels: conservatieven en liberalen binnen de VVD, evangelisch-bewogenen en rechtse machtsdenkers binnen het CDA.


Zulke verschillen worden overwonnen als een van beide stromingen duidelijk de overhand heeft en electorale winst boekt. Daarvoor is vaak een krachtige, aansprekende leider nodig. Bij de PvdA, tot nader order de toonaangevende linkse partij, ontbreekt het zowel aan heldere visie als aan leiderschap.


Ook dit jaar zal het wel geen linkse lente worden.


Peter Giesen


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden