Broze botten door te veel vitamine A

Elk voordeel heeft zijn nadeel, ook bij het slikken van vitamine A. Inname van die stof, voornamelijk via het voedsel, is nodig om infecties het hoofd te kunnen bieden....

Een dagelijkse dosis vitamine A, een anti-oxidant, is nodig voor een goed functionerend immuunsysteem. De stof is bovendien belangrijk voor een gezonde huid en een goed gezichtsvermogen en nodig voor sterke botten en tanden.

Voedsel is de belangrijkste vitamine-A-bron: meer dan tweederde van wat we nodig hebben, krijgen we binnen door vlees en vis te eten (lever is een vitamine-A-booster), het eten van een eitje op zijn tijd en het drinken van melk. En verder door flink wat boterhammen te besmeren met margarine, ook al gebeurt dat steeds minder vanwege het onterechte 'vet-imago', meldt het magarinevoorlichtingsbureau deze week.

Een kwart van de dagelijkse behoefte aan vitamine A komt als het goed is binnen via fruit en groenten, met name worteltjes, rode bieten en spinazie. Om dat kwart te halen, moet sinds kort extra veel groente of fruit worden gegeten, twee maal zoveel dan tot nu toe werd aangenomen (een extra boterham met boter kan ook).

In groente zit bètacaroteen, ook wel aangeduid als pro-vitamine A. In het lichaam wordt dat omgezet in vitamine A (retinol, de werkzame vorm in het lichaam). Er wordt echter, zo blijkt uit recent onderzoek, aanzienlijk minder omgezet dan tot nu werd gedacht.

In Nederland is de inname van vitamine A aan de krappe kant. Bij veel mensen is die zelfs onvoldoende, vindt het Vitamine Informatie Bureau van TNO Voeding in Zeist. Dat geldt zeker voor enkele specifieke bevolkingsgroepen zoals zwangere vrouwen en jonge vrouwen tussen 16 en 22 jaar. Zij zouden meer groente en fruit moeten eten.

De norm in de VS, de ADH - de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid - bedraagt sinds kort 700-900 microgram (ongeveer één milligram) vitamine A per dag; Nederlandse voedingsdeskundigen houden het op 800 tot 1000 microgram. Het Amerikaanse Institute of Medicine, onderdeel van de National Academy of Sciences (NAS), vindt aan de andere kant een inname van meer dan 3000 microgram per dag de uiterste bovengrens.

Die limiet zal de komende jaren ongetwijfeld naar beneden worden bijgesteld onder meer ingegeven door het recente JAMA-artikel. De onderzoekers uit Boston maakten bij hun analyse gebruik van de zogeheten Nurses Health Study. Sinds 1976 worden de medische gegevens bijgehouden van meer dan 77 duizend verpleegkundigen van 34 tot 77 jaar, verspreid over de VS. Ook hun drink-, eet- en rookgewoontes zijn bekend, gebaseerd op regelmatige enquêtes.

Vrouwen die veel vitamine A binnenkrijgen, hebben een twee maal zo hoge kans op een heupfractuur als vrouwen die hun consumptie van vitamine A beperken tot het hoognodige, blijkt uit een epidemiologische analyse. Het idee is dat te veel vitamine A de werking van vitamine D remt. Die vitamine is nodig om in het lichaam calcium uit het voedsel te halen. Calcium is nodig voor botaanmaak.

Veel, betekent een inname van meer dan 2000 microgram vitamine A per dag. Dat kan in principe alleen als iemand extra vitaminepillen slikt, meestal multivitaminecapsules. Daarin zit niet alleen veel vitamine A (vaak 700-1500 microgram per dagelijkse pil) maar ook andere vitamines, van B1 tot en met B6, en allerlei mineralen. In 1980 slikte 34 procent van de geënquêteerde Amerikaanse verpleegsters multivitamines, in 1996 was dat gestegen tot 53 procent. Slechts enkele procenten slikte alleen vitamine-A-tabletten.

In Nederland liggen die percentages aanzienlijk lager, maar ook hier zit 'bijslikken' in de lift. Meer dan de helft van de huishoudens heeft inmiddels een of meer vitaminesupplementen in huis, meestal multi's. Als er gevarieerd wordt gegeten, is zo'n multipil echter overbodig en blijft het risico op botbreuk beperkt, is de JAMA-boodschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden