Browsen op z'n iPads

Niets op internet verloopt zo ouderwets als de manier waarop we browsen. Dat gaat veranderen dankzij het Noorse bedrijf Opera.

'Herinner je je MS-DOS nog?', vraagt Huib Kleinhout. Dat je naar zo'n knipperend streepje keek, achter de C-met-dubbele-punt. Uit de tijd dat games nog zestien kleuren hadden en op een floppy stonden. Twintig jaar geleden was dat en het world wide web net in opkomst.


'Internet was toen ook voornamelijk tekst met hier en daar een plaatje', zegt Kleinhout. 'Als je je toen kon voorstellen hoe het zich zou ontwikkelen, tot de Alice in Wonderlandwereld die het nu is, met paarse paddestoelen en springende konijnen...'


Inmiddels hebben we wonderlandinternet. En wat zien we als we de browser opstarten? Een knipperende cursor achter de letters http://


Natuurlijk is de browser van nu niet dezelfde als twintig jaar geleden. Het is een bijzonder complexe applicatie, een technisch hoogstandje. Maar nog steeds moeten we een adresregel intikken als we ergens naartoe willen. En zijn er knopjes met 'Home' en 'Stop'. Browsers, zegt Kleinhout, lijken nog steeds op Mosaic, de eerste uit 1993. Ook die van het Noorse bedrijf Opera, waarvoor Kleinhout werkt, lijken nog altijd op de eerste versies van twee decennia terug.


Anderhalf jaar geleden hielden de Noren een sessie op de hei om eens wat verder te kijken dan naar weer een volgende versie van het product. Dat was een goed moment, want Kleinhout wilde het concept van de browser een stapje verder brengen.


Technische ontwikkelingen volgen altijd een patroon, zegt de Nederlander. Eerst is de techniek heel zichtbaar, soms uit noodzaak. Maar na verloop van tijd verdwijnt ze uit zicht. Kijk naar de choke. Vroeger had elke auto zo'n trekknop. Die was nodig om de koude motor te kunnen starten. Tegenwoordig is-ie er ook nog, maar zie je hem niet meer; de motor regelt het zelf. Al die knoppen in browsers zijn het elektronische equivalent van de choke.


Maar het gaat de goede kant op. Met de opkomst van de tablet is deze ontwikkeling ook in computerland in een stroomversnelling gekomen. In Apples iOS zijn de metafoor van het prullenbakje en de desktop verdwenen. Net als de muis en het toetsenbord. We hebben leren swipen en werken met een aanraakscherm. Maar wat deden makers van browsers? Die persten hem gewoon in het kleine venster van de tablet en smartphone. 'Zit je nog steeds adresregels in te tikken. En zijn er knopjes als 'vernieuwen' en 'sluiten'. Dat slaat eigenlijk nergens op, maar toch blijven we het gebruiken.' Kennelijk omdat programmeurs denken dat het nu eenmaal zo hoort.


Kleinhout wilde dat veranderen. Helemaal opnieuw beginnen. Technologie uit het zicht halen. 'Dat kost moeite, je moet hard nadenken. Maar ik wilde dat ook de browser een product werd voor de gebruiker.'


Kleinhout zette zijn ideeën op papier en sloeg in zijn vrije tijd aan het programmeren aan een prototype. Collega's reageerden positief, waarop hij besloot naar een hoge chef te gaan. 'Ik kwam hem tegen in de kantine en vroeg hem of we nog eens iets vernieuwends gingen doen.' Daar reageerde de man wat kribbig op. Dus liet Kleinhout zijn prototype zien. 'Hij keek en zei direct: begin maar. Ik mocht zelf een team samenstellen om verder te ontwikkelen.' Zes man mocht werken aan Coast en sinds een paar maanden is het klaar.


Twee redenen om Coast te installeren en uit te proberen


1 De website als 'app'. In Coast krijgt elke site zijn eigen icoon. En één, nooit meer, nooit minder. Een ijzeren wet voor Kleinhout, die wilde dat het overzichtelijk zou zijn. Dus krijgt de mobiele versie van de site hetzelfde icoon als de gewone site, als het sportgedeelte, etc. Dat lijkt eenvoudig, maar er is veel technologie voor nodig, zegt Kleinhout. 'Soms log je eerst in via een andere site, maar je wilt natuurlijk wel het icoontje van de hoofdsite. Of het adres is google.com/mail of google.com/calender. Wat laat je zien?' De rijtjes iconen, die zich als apps laten organiseren en verschuiven, vormden een van de grootste uitdagingen.


Klik je op zo'n icoontje, dan opent de site zich met een animatie. Meteen in volledig scherm, de knoppen 'terug', 'verder' en 'stop' ontbreken. 'Websites worden nu vooral gepresenteerd als een pagina, terwijl het vaak volwaardige applicaties zijn, denk aan Twitter of Facebook. Daarom toont Coast ze ook meer als een app.'


De enige knoppen zitten aan de onderkant, alsof ze onderdeel zijn van de iPad. Je kunt ermee terug naar het hoofdscherm of je kunt ermee wisselen naar andere sites.


Terug in het hoofdscherm komt de site op een 'stapel' te liggen met de vijf laatst bezochte sites. Een pagina vooruit of achteruit gaat met swipen. Pagina verversen: trek hem naar beneden, net als in de mailapp. Coast is de eerste browser die zo werkt. De concurrentie heeft de tablettaal nog niet overgenomen. Maar dat gaat gebeuren, want het werkt prettiger.


2 Coast benadert veiligheid op een andere manier. 'Als je nu naar de Rabobank gaat, moet je op allerlei veiligheidsaspecten letten', zegt Kleinhout. 'Je moet kijken of er een slotje in de adresregel verschijnt. En of je wel naar rabobank.nl gaat en niet naar rabobink.' En als er iets mis is, bijvoorbeeld met certificaten, krijg je een onbegrijpelijke melding die iedereen wegklikt. 'Je moet gebruikers daar niet mee lastigvallen. Die waarschuwingen zitten in de weg.'


Coast laat nooit slotjes zien en geeft geen waarschuwingen over verlopen certificaten. 'Je ziet niks. Maar in de achtergrond evalueren we de veiligheid continu.' Hoe het zit met de certificaten, bijvoorbeeld. Coast kijkt of je deze pagina's al eens eerder hebt bezocht. Wat de reputatie is van de site. Ben je er nooit geweest, is er geen reputatiegeschiedenis bekend en vraagt zo'n site op de eerste pagina al om je creditcardgegevens, dan is er iets geks aan de hand.


Maar nog steeds geen waarschuwing. 'Zolang je niks invult, is er ook geen gevaar', zegt Kleinhout. Pas als je je creditcardgegevens gaat invoeren, komt er een waarschuwing. Zoiets als: wij hebben de indruk dat deze site niet veilig is en we adviseren je niet verder te gaan. Veegt de gebruiker omhoog, dan verdwijnt de virtuele snoodaard in het niets.


Coast is gratis te downloaden via iTunes. Nu nog alleen voor iPad, versies voor andere platforms en Android volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden