Brown: invasie Irak was juiste beslissing

Volgens Gordon Brown was de invasie van Irak ‘een juiste beslissing om de juiste redenen’. De Britse premier moest vrijdag in Londen als getuige verschijnen voor de enquêtecommissie die de toedracht en de nasleep van de Irakoorlog onderzoekt.

De premier, minister van Financiën ten tijde van de invasie, werd urenlang doorgezaagd over zijn betrokkenheid. De commissie van de voormalige topambtenaar John Chilcot vroeg hem of het Britse leger wel goed was toegerust voor zijn taak.

Druk

Brown zou eigenlijk pas na de verkiezingen dit jaar worden gehoord, maar bezweek voor de druk om eerder te getuigen. Hij is er de laatste maanden herhaaldelijk van beschuldigd dat hij op cruciale momenten de hand op de knip zou hebben gehouden, wat onnodig mensenlevens zou hebben gekost. Zo gebruikte het leger Land Rovers die amper bescherming boden tegen bermbommen.

De minister-president schoof deze kritiek echter terzijde, en stelde dat het leger steeds had gekregen waar het om vroeg. ‘Het is niet aan mij om de militaire beslissingen op de grond te nemen over de inzet van bepaalde voertuigen’, zei Brown. Hij zei dat de Irakoorlog de Britse belastingbetaler 8 miljard pond (9 miljard euro) heeft gekost, boven op het reguliere defensiebudget.

Anders dan de toenmalige premier Tony Blair, sprak Brown al aan het begin van zijn verhoor zijn waardering uit voor alle offers van zowel burgers als militairen. Blair wekte tijdens zijn verhoor in januari veel woede door met geen woord van sympathie over de slachtoffers te reppen.

Voor Brown waren het niet zozeer de massavernietigingswapens en de militaire dreiging van Saddam Hussein die reden waren om de invasie te steunen, maar eerder het feit dat de dictator internationale regels al jaren aan zijn laars lapte.

Besluitvormingsproces

Hij maakte tevens duidelijk dat hij het oneens was met neoconservatieve krachten in de Amerikaanse regering die dachten ‘dat je met de loop van een geweer, van de ene op de andere dag, vrijheid of democratie tevoorschijn kunt toveren’. Brown zei dat het hem speet dat hij de Amerikanen niet had kunnen overtuigen van het belang om de wederopbouw beter te plannen. Dit leek enigszins in tegenspraak met zijn stelling dat hij op cruciale momenten niet bij het besluitvormingsproces was betrokken.

De commissie-Chilcot wil ook toenmalige leden van de Amerikaanse regering horen. Conclusies worden niet voor 2011 verwacht.

Een koppel bekijkt naar de hoorzitting met de Britse premier Gordon Brown. (Reuters)Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden