Brouwen in land zonder drank

Het is in de Islamitische Republiek van Pakistan streng verboden om alcohol te drinken. Toch is het oudste bedrijf van Pakistan een bierbrouwerij....

De Murree Brouwerij werd in 1861 door de Britse kolonisator opgericht om zijn troepen van een borrel te kunnen voorzien. Toen het land in 1947 zijn onafhankelijkheid kreeg en Pakistan zich van India afsplitste, stond de fabriek plotseling in een gebied waar het de lokale bevolking verboden is om alcohol te gebruiken.

'Er wordt in de wet echter een uitzondering gemaakt voor niet-moslims en buitenlanders', zegt directeur Bandhara, afkomstig uit een familie van parsi, een religieuze minderheid van Perzische oorsprong. Zijn vader, die een slijterij had, zag hier een financiële mogelijkheid in en kocht in de jaren voor de afsplitsing zoveel mogelijk aandelen van de brouwerij.

Bandhara jr. staat inmiddels aan het hoofd van een bloeiend bedrijf, waar niet alleen bier wordt gebrouwen, maar bijvoorbeeld ook whisky, wodka en gin wordt gestookt - de laatste twee in samenwerking met het Nederlandse Bols.

De sterke drank is niet eens van beroerde kwaliteit. Bandhara wijst trots naar een kopie van pagina 202 van Jim Murray's Complete Book of Whisky (1997). 'De acht jaar oude Classic Malt Whisky van Murree is beter dan sommige Schotse malts - die komen niet eens in de buurt van de knisperende en delicate smaak.' Bandhara: 'En deze man weet waar hij over praat. Hij is een van de bekendste schrijvers over whisky én een Schot!'

Murree moet zich wel op kwaliteit concentreren, zegt de directeur, want met de kwantiteit zal het nooit wat worden. 'We brouwen maar 18 duizend hectoliter bier per jaar.' Ter vergelijking: Heineken produceerde vorig jaar 108,9 miljoen hectoliter bier.

Toch is Murree's productie nog een behoorlijke hoeveelheid als wordt bedacht dat de overgrote meerderheid van de inwoners van Pakistan niet mág drinken. 'Maar dat doen ze wel', knipoogt Bandhara. 'In het geniep.'

Dat werkt als volgt. Niet-moslims kunnen een vergunning krijgen 'voor de aankoop van vergiftigende likeuren' waarmee je terecht kunt bij de officiële verkooppunten. Hier zijn er niet veel van. In de provincie Punjab bijvoorbeeld zijn er zeven winkels voor tachtig miljoen inwoners, maar hiervandaan vindt het product vanzelf zijn weg.

'Je krijgt de vergunning niet als familie, maar als individu', legt Bandhara uit. 'En werkelijk álle christenen, ook de baby's en de grootmoeders, hebben zo'n papiertje. Er worden dus grote hoeveelheden ingeslagen die weer met een kleine winst op de zwarte markt worden doorverkocht.'

Buitenlanders als toeristen, diplomaten en hulpverleners vormen een tweede afzetmarkt voor Murree. En daarover heeft Bandhara nog een mooi verhaal. 'Een dame uit Nieuw-Zeeland wilde een vergunning hebben en ging naar het daarvoor bestemde kantoor. Daar zat een kleine man achter een groot bureau die haar, zonder op te kijken, vroeg of ze een alcoholist was. Verbouwereerd ontkende de vrouw. ''In dat geval'', antwoordde de man, ''heeft u genoeg aan één unit per maand'', en hij overhandigde haar een briefje waarmee ze niet meer dan een kwart fles drank per maand kon kopen. Het daaropvolgende jaar ging ze naar hetzelfde kantoor waar dezelfde man achter zijn gigantische bureau zat. ''Ik ben alcoholist'', zei ze, voor hij haar iets kon vragen, en de vrouw kreeg zonder verdere problemen een ruimere vergunning.'

Buitenlanders worden ook op andere manieren ontmoedigd alcohol te gebruiken. Een van de plaatsen waar je als 'niet-islamitische buitenlander' terecht kon, was de bar in het Pearl Continental Hotel in Peshawar. Het was geen gezellige plek, en het leek wel of het management er alles aan had gedaan om iedere klant snel weer buiten te krijgen. Het personeel was ronduit onbeschoft en keek vol afkeer naar ieder flesje. Het licht was van de meest onplezierige soort en de airconditioner stond zo hoog dat je het gevoel had in een koelcel te zijn.

Desondanks wordt deze plek door de vaste klanten gemist. De religieuze alliantie MMA zwaait nu de scepter in de Noordwestelijke Grensprovincie, waarvan Peshawar de hoofdstad is, en twee maanden geleden is de bar gesloten.

Bandhara, wiens fabriek in de provincie Punjab staat, is niet bang voor dergelijke maatregelen. 'We zijn twee keer gesloten geweest, een keer onder president Zulfikar Bhutto en een keer onder president Zia ul-Haq, maar daarna zijn we ook weer verder gegaan. Ik concentreer me op het heden en we zien wel wat er later gebeurt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden