Brommers kieken

Avonturier Mathieu Keuter schept met zijn Bakbrommer Almanak een eigen universum met een niet te negeren aantrekkingskracht.

Mathieu Keuter. Catalogus uitverkocht

Galerie Noorderlicht, Groningen, t/m 22/6

Vaders, houd uw dochters binnen, want Mathieu Keuters bende is op drift. Met hun bakbrommers, afgeragde driewielers aangedreven door duivelse motoren, schuimen ze provinciale wegen af, maken Groningen onveilig, houden nachtelijke illegale races op bedrijfsterreinen en in het bos. Ze spannen samen rond het bierkrat, kennen God noch gebod, hebben lak aan verkeersregels en vormen aldus een bedreiging voor de gevestigde orde. Wie zijn dochter een deugdzame toekomst wenst, houdt haar binnen, verre van de lokroep van Keuters avonturen, hoe onweerstaanbaar die roep ook klinkt.

En onze zonen dan, verdienen die onze bescherming niet, vragen sommige vaders zich misschien bezorgd af. Jawel, maar zij zijn naar te vrezen valt niet te redden als ze de foto's onder ogen krijgen die Mathieu Keuter heeft samengebracht in De Nederlandse Bakbrommer Almanak 2014, tevens tentoongesteld in een groot uitgevallen gangkast in de Groningse galerie Noorderlicht. In dat geval is het uit oogpunt van ordentelijke carrierèplanning te hopen dat ze zelf eens het stadium van rebel op de driewieler ontgroeien, en zo niet, in elk geval altijd een helm zullen dragen.

Een avonturier is fotograaf Keuter (36, maar naar het zich laat aanzien eeuwig 21 jaar oud). Hij voelt zich niet alleen thuis in een subcultuur van ruige en toch vast ook aardige jongeren onder elkaar, maar heeft de gemoedelijke punky subversiviteit die hun aankleeft ook tot hoogst romantisch stijlmiddel van zijn fotografie verheven. Een voorliefde voor de ouderwetse linttypemachine, waarmee hij bijschriftjes tikt, letterstempels boven op de foto, knip- en plakwerk en over-datumfilms die bij het ontwikkelen psychedelisch verkleuren - dat zijn enkele vaste stijlkenmerken van Keuter.

Galerie Noorderlicht heeft Keuter een naar zich laat aanzien gewoonlijk in onbruik geraakte gang van krap 10 x 2 meter toegewezen waar zijn lichtelijk anarchistische bakbrommerfotografie wonderwel tot haar recht komt. Foto's aan de muur - niet allemaal van Keuter, maar ook van bakbrommer-fellow travellers - printjes naar subthema gerangschikt in fotopapierdoosjes, zelfs een stapeltje stereofoto's met aandoenlijke, amateuristische viewer van plastic waarmee overigens wel degelijk een bevredigend 3D-effect wordt bereikt.

Als het op vorm aankomt, laat Keuter dan maar schuiven. Zijn meeslepende liefde voor de subcultuur van de bakbrommer dateert al van de jaren negentig en wie zijn sindsdien gestaag groeiende oeuvre beschouwt, ziet naast zijn ongepolijste stijl nog een constante: zijn artistieke kwaliteit. Het lijkt allemaal zo lekker nonchalant, spontaan, uit de losse pols geschoten, maar Keuter kent zijn klassiekers. William Eggleston fotografeerde in de jaren zeventig een kinderdriewieler in een Amerikaanse suburb, vanuit kikvorsperspectief, waardoor het speelgoedkarretje buitenproportioneel groot lijkt. Keuter portretteert een bakbrommer op vergelijkbare, monumentale wijze, droef hondje aan boord (uiteraard met zwerverszakdoek om de nek), een regenboog als feestelijke omlijsting.

De spannende foto van een uit de bak vallende bijrijder, ternauwernood ontwijkt hij een wiel, heeft treffende gelijkenis met de eerste winnaar van de World Press Photo uit 1955. Het weidse beeld van een stelletje met een flesje bier op een kale vlakte, gezeten op en naast de bakbrommer, heeft een hoog filmisch karakter - Sid and Nancy bij het Winschoter Diep. Elke foto van Keuter maakt een verhaal los, niet per se waargebeurd. Soms hoeft hij zelf de foto niet eens te maken (zoals die remake van de World Press Photo, door Saskia Verhoeff) om het beeld toch deel te kunnen laten uitmaken van de almanak die Keuters levensgevoel weerspiegelt. Zo schept hij zijn universum met een niet te negeren aantrekkingskracht.

Tegenover de prachtfoto's staan ook een aantal middelmatige, die misschien helpen de sfeer vast te houden, maar die niet echt verhogen. Hoe rebels ook, Keuter zou de harde hand van een curator kunnen gebruiken die het kaf van het koren scheidt. Desalniettemin: als iemand nog een oud bakbeestje in de schuur heeft staan (opknapper geen bezwaar), laat hij zich dan alstublieft melden.

Beeldrijm

De foto uit Mathieu Keuters Bakbrommer Almanak (linksboven) rijmt mooi met de eerste World Press Photo uit 1955. De Deen Mogens von Haven (1917) maakte de foto bij een kampioenschap motorrijden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden