Britten zwaar geschokt over het aantal slachtoffers van zedenzaken in Rotherham

De duur van de zedenzaak, 16 jaar, en het aantal slachtoffers, zo'n 1.400, hebben de Britten zwaar geschokt. Hoe heeft dit in Rotherham kunnen gebeuren?

Beeld Foto Jonathan C K Webb

Laura Wilson was 12 jaar oud toen ze, via een vriendinnetje, in contact kwam met een groep Brits-Pakistaanse mannen in haar woonplaats Rotherham. Voor het meisje dat opgroeide in een probleemgezin ging een nieuwe wereld open, een spannende wereld van snelle auto's, alcohol en seks. Ze kreeg een relatie met de even oude Ashitaq Asghar. Laura bewonderde haar vriendje, maar wist hier dat ze voor hem een seksobject was. Hij werd steeds gewelddadiger. Ze kreeg ook een relatie met diens buurman, de vijf jaar oudere Ishaq Hussain, van wie ze een dochtertje kreeg.

Sociaal werkers van vijftien verschillende organisaties keken bezorgd toe. Dit nadat Laura's moeder Maggie de politie had geïnformeerd over Laura's lotgevallen. In 2005 verscheen er een geheim rapport. Veel gebeurde er niet, behalve dat verwijzingen naar Brits-Pakistaanse bendes werden geschrapt. In het najaar van 2010 nam Laura een fatale beslissing: ze informeerde de familie van haar twee vriendjes over de situatie.

Eerste blanke eerwraakslachtoffer

De families waren woedend en zwoeren eerwraak. Asghar stuurde een bericht naar Hussain.'Ik stuur die kafferteef rechtstreeks naar de hel.' Zulks geschiedde. Hij diende Laura veertig messteken toe, de meeste in haar hoofd, en dumpte haar lichaam in een kanaal. Ze leefde nog, en verdronk. Dit was Engelands eerste blanke eerwraakslachtoffer. In 2011 legde de rechter de moordenaar 17,5 jaar cel op, na een proces waarin de autoriteiten van de oude staalstad tevergeefs hadden gepoogd het genoemde rapport achter te houden. Wel verscheen er een nieuw rapport, waarin stond dat jeugdzorg veel kansen gemist had om 'Child S' uit de handen van de loverboys te redden.

De dood van Laura zette Rotherham in een klap in de schijnwerpers als territorium van seksbendes - bendes die ook de straten van Rochdale, Bradford en Oldham onveilig hebben gemaakt. In deze industriesteden hebben de fabrieksschoorstenen de afgelopen decennia plaatsgemaakt voor minaretten.

Dinsdag werd andermaal een rapport gepresenteerde, dat van Alexis Jay. Het kwam ondanks het voorgaande als een grote schok voor de Britten. Door de duur - zestien jaar - en door het aantal slachtoffers, zo'n 1.400. Rotherham, een stad ter grootte van Deventer, is het toneel geweest van het grootste zedenschandaal uit de Britse geschiedenis.

Hoe heeft het kunnen gebeuren dat voor veel meisjes, in Rotherham en elders, misbruik een deel werd van het opgroeien? De voornaamste redenen zijn een doorgeslagen politieke correctheid en de bijbehorende angst voor racist te worden uitgemaakt. Dit geldt met name voor mensen op leidinggevende posities en binnen de gevestigde orde. Zo is er de houding van Sue Berelowitz, de plaatsvervangend 'kindcommissaris' van Engeland, die twee jaar geleden nog ontkende dat het vooral Pakistaanse mannen waren die zich schuldig maakten aan exploitatie van meisjes.

Falende instanties

In politiek kringen in Rotherham, een rood bolwerk waar een machocultuur heerste, was er evenmin veel animo om aandacht te schenken aan de origine van de daders, zowel uit ideologische als uit electorale overwegingen. Een saillant detail is dat deze plaats vorig jaar het toneel was van een opmerkelijke affaire. Met de zegen van gemeenteraadsleden hadden sociaal werkers drie kinderen bij een pleeggezin weggehaald nadat gebleken was dat de pleegouders UKIP-sympathisanten waren. Zoveel daadkracht had jeugdzorg nog nooit getoond.

Het sociaal werk is in Engeland al jaren de kop van Jut. Met enige regelmaat wordt het land opgeschrikt door de tragische dood van een peuter of puber. Telkens is het verhaal hetzelfde: instanties die langs elkaar heen werken; sociaal werkers die driftig kruisjes zetten op formulieren maar geen oordeel kunnen of willen vellen; een gevoeligheid voor modieuze ideologieën; een misplaatst respect voor managers; rapporten die ongelezen in lades verdwijnen en verantwoordelijken die met een gouden handdruk de benen nemen. In haar rapport stelt Jay dat er in veel verslagen van sociaal werk in Rotherham van alles stond, behalve waar het om moest gaan: de bescherming van kinderen.

Onderklasse

De onthullingen brengen nog een sociaal probleem aan het licht: het bestaan van een onderklasse. Veel van de meisjes kwamen niet uit gezinnen die hun kroost in een terreinwagen naar vioolles of rugby brengen, maar uit gebroken gezinnen, de hoeksteen van de onderklasse. Deze klasse is een geliefd onderwerp van spot en satire onder leden van de (politiek-correcte) middenklasse- zoals in de tv-serie Little Britain -maar in wezen is dit de kwetsbaarste groep binnen de Engelse samenleving. De autoriteiten in Rotherham zagen dat anders, getuige een oordeel over een kansarm 12-jarig meisje dat ten prooi was gevallen aan Pakistaanse pooiers. Eigen schuld, stond er met zoveel woorden.

De autoriteiten van Rotherham lijken nog in de ontkenningsfase te verkeren. Alleen de voorzitter van de gemeenteraad is opgestapt. Zijn plaatsvervanger Paul Lakin, raadslid sinds 1999, liet de BBC weten dat hij tot enkele jaren geleden niet wist wat er aan de hand was in de stad. Dat staat haaks op Jays stelling dat niemand op de gemeentelijke burelen na 2004, toen het eerste rapport verscheen, 'I didn't know' kon zeggen. Lakin stelt dat het rapport rustig moet worden bestudeerd, dat het tegengaan van tweespalt in de stad prioriteit verdient en dat het vervolgen van de daders noodzakelijk is, 'ondanks hun huidskleur of etnische achtergrond'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden