Column

Britten zijn zeikerds die hun zin willen doordrukken

Sheila Sitalsing

Vanmorgen keek ik uit het raam en Europa lag er nog.

Beeld AFP

Van de 98 regels die The Hollow Men van T.S. Eliot telt - regels die zich niet alle 98 even goed laten doorgronden en die de afgelopen negentig jaar onderwerp zijn geweest van menige studie - behoren de vier laatste tot de duizenddingendoekjes van de wereldliteratuur. Multi-inzetbaar. Als een project in het moeras wegzakt, als iemand zijn karretje in de poep heeft gereden, als iets moois en beloftevols in zijn tegendeel verkeert, of als om wat voor reden dan ook het spektakel uitblijft, is er altijd wel iemand die ze aanhaalt, de beroemde regels met de fraaie cadans:

This is the way the world ends

This is the way the world ends

This is the way the world ends

Not with a bang, but a whimper.

Zo zal het ook de Europese Unie vergaan, voorspelde een EU-diplomaat deze week in de Volkskrant. Te midden van zacht gejank zal het ten onder gaan, las ik, het oude continent dat vanmorgen bij het opstaan een snelle blik in de richting van het Kanaal heeft geworpen. Om te zien of er iets af is gesneden. Om te zien of er mist hangt.

Of de Britten vertrekken of blijven, of we af zijn van hun niet aflatende gedrein om uitzonderingsposities en exclusieve behandelingen, en of we af zijn van hun eeuwige gezever over hun 'gezegende stukje grond', over dat ze zo ánders zijn, specialer dan de rest, béter dan de rest ook: voor de Unie zal blijven gelden dat het heilige vuur eruit is. Dat zei althans een keur aan diplomaten en EU-ambtenaren deze week in deze krant in een mooi verhaal van onze Brusselse correspondent Marc Peeperkorn. (De constatering dat het heilige vuur eruit is, komt van voornoemde diplomaten en ambtenaren. De constatering dat de Britten zeikerds zijn die hun zin trachten door te drukken door de excentriekeling uit te hangen, komt voor mijn eigen rekening - zoiets zouden de geïnterviewden natuurlijk nooit zeggen.)

Hun analyse: Brexit of niet, er komt sowieso niks meer van de grond in Brussel, de bereidheid tot samenwerken is minimaal, de Unie rolt van de ene crisis in de andere, de compromisbereidheid is weg, de ambitie is weg.

Gedeprimeerd wilde ik de krant dichtslaan. Ook dát nog. Als de dragers van de Europese samenwerking er zelf al niet meer in geloven, als alleen Angela Merkel nog het verhaal van vrede en welvaart wil vertellen, wat moeten wij, eenvoudige burgers van Europa dan?

Tot mijn oog op het woord 'zelfhaat' viel, ergens halverwege het verhaal. 'Zelfhaat' is doorgaans het lievelingswoord van de patriotten en de nationalisten, van de mensen die het liefst een hoog hek om het land zouden willen zetten. Zij wijzen graag en vaak naar de mensen die dat hek willen openknippen en de ramen willen opengooien. Dat zijn 'zelfhaters', omdat ze 'ons willen afschaffen'.

Maar de geciteerde EU-ambtenaar pikte het woord 'zelfhaat' in en draaide het om: de somberaars, dát zijn de zelfhaters. Degenen die het niet meer zien zitten, die uit angst voor de stem van het volk niks meer durven, die zich laten aanpraten dat Europa niks vermag. Terwijl de Unie om de ene na de andere crisis heen is gelaveerd: de eurocrisis, de migratiecrisis, de Russische dreiging.

Toegeven, het is een optimistische kijk op de zaak die enige lenigheid van geest vergt.

Maar vanmorgen keek ik uit het raam en Europa lag er nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.